# Skáldskaparmál 50: The killing of the Gjúkungs and Guðrún's revenge

- Old Norse heading: Dráp Gjúkunga ok hefndir Guðrúnar
- Icelandic heading: Dráp Gjúkunga og hefndir Guðrúnar
- English heading: The killing of the Gjúkungs and Guðrún's revenge (AI draft · not reviewed)
- Page: https://openedda.is/skaldskaparmal/50/
- From: Snorra Edda, Skáldskaparmál, in Open Edda (https://openedda.is/), a free parallel edition in Old Norse, Icelandic and English
- Columns: Old Norse (Guðni Jónsson 1954); Íslenska (automatic spelling · not reviewed); English (Brodeur 1916 · placed automatically); English (AI draft · not reviewed)
- Labels: "AI draft · not reviewed" and "automatic spelling · not reviewed" mark text no person has checked; "placed automatically" marks a published text put on its row by a program. Keep the label when you quote.
- To cite a row, add its id to the page's URL: https://openedda.is/skaldskaparmal/50/#<row id>. Sources and licences: https://openedda.is/sources/

## 50.1 · `s-c50-1`

**Old Norse** (Guðni Jónsson 1954):
Atli konungr Buðlason, bróðir Brynhildar, fekk þá Guðrúnar, er Sigurðr hafði átta, ok áttu þau börn. Atli konungr bauð þá til sín Gunnari ok Högna, en þeir fóru at heimboðinu. En áðr þeir fóru heiman, þá fálu þeir gullit Fáfnisarf í Rín, ok hefir þat gull aldri síðan fundizt. En Atli konungr hafði þar lið fyrir ok barðist við þá Gunnar ok Högna, ok urðu þeir handteknir. Lét Atli konungr skera hjarta ór Högna kykum. Var þat hans bani. Gunnari lét hann kasta í ormgarð, en honum var fengin leyniliga harpa, ok sló hann með tánum, því at hendr hans váru bundnar, en svá lék hann hörpuna, svá at allir ormarnir sofnuðu nema sú naða, er renndi at honum ok hjó svá fyrir flagbrjóskat, at hon steypði höfðinu inn í holit, ok hangði hon á lifrinni, þar til er hann dó. Gunnarr ok Högni eru kallaðir Niflungar ok Gjúkungar. Fyrir því er gull kallat Niflunga skattr eða arfr.

**Íslenska** (automatic spelling · not reviewed):
Atli konungur Buðlason, bróðir Brynhildar, fékk þá Guðrúnar, er Sigurður hafði átta, og áttu þau börn. Atli konungur bauð þá til sín Gunnari og Högna, en þeir fóru að heimboðinu. En áður þeir fóru heiman, þá fálu þeir gullið Fáfnisarf í Rín, og hefur það gull aldrei síðan fundist. En Atli konungur hafði þar lið fyrir og barðist við þá Gunnar og Högna, og urðu þeir handteknir. Lét Atli konungur skera hjarta úr Högna kykum. Var það hans bani. Gunnari lét hann kasta í ormgarð, en honum var fengin leynilega harpa, og sló hann með tánum, því að hendur hans voru bundnar, en svo lék hann hörpuna, svo að allir ormarnir sofnuðu nema sú naða, er renndi að honum og hjó svo fyrir flagbrjóskað, að hún steypði höfðinu hinn í holið, og hangði hún á lifrinni, þar til er hann dó. Gunnar og Högni eru kallaðir Niflungar og Gjúkungar. Fyrir því er gull kallað Niflunga skattur eða arfur.

**English** (Brodeur 1916 · placed automatically):
"King Atli, Budli's son, and brother of Brynhildr, then wedded Gudrún, whom Sigurdr had had to wife; and they had children. King Atli invited to him Gunnarr and Högni, and they came at his invitation. Yet before they departed from their land, they hid the gold, Fáfnir's heritage, in the Rhine, and that gold has never since been found. Now King Atli had a host in readiness, and fought with Gunnarr and Högni; and they were made captive. King Atli bade . the heart be cut out of Högni alive, and that was his end. Gunnarr he caused to be cast into a den of serpents. But a harp was brought secretly to Gunnarr, and he struck it with his toes, his hands being bound; he played the harp so that all the serpents fell asleep, saving only one adder, which glided over to him, and gnawed into the cartilage of his breast-bone so far that her head sank within the wound, and she clove to his liver till he died. Gunnarr and Högni were called Niflungs and Gjúkungs, for which reason gold is called Treasure, or Heritage, of the Niflungs.

**English** (AI draft · not reviewed):
"King Atli, Budli's son and the brother of Brynhildr, then married Gudrún, who had been Sigurdr's wife, and they had children. King Atli invited Gunnarr and Högni to visit him, and they came at his invitation. But before they left their own land they hid the gold, Fáfnir's heritage, in the Rhine, and that gold has never been found since. Now King Atli had an army ready, and fought with Gunnarr and Högni, and they were taken prisoner. King Atli ordered the heart to be cut out of Högni while he was alive, and that was his end. Gunnarr he had thrown into a pit of serpents. But a harp was brought secretly to Gunnarr, and he played it with his toes, since his hands were bound. He played the harp so that all the serpents fell asleep, except for one adder, which glided over to him and gnawed into the cartilage of his breastbone so deeply that her head sank into the wound, and she clung to his liver until he died. Gunnarr and Högni were called Niflungs and Gjúkungs, and for that reason gold is called Treasure, or Heritage, of the Niflungs.

## 50.2 · `s-c50-2`

**Old Norse** (Guðni Jónsson 1954):
Litlu síðar drap Guðrún tvá sonu sína ok lét gera með gulli ok silfri borðker af hausum þeira, ok þá var gert erfi Niflunga. At þeiri veizlu lét Guðrún skenkja Atla konungi með þeim borðkerum mjöð, ok var blandit við blóði sveinanna, en hjörtu þeira lét hon steikja ok fá konungi at eta. En er þat var gert, þá sagði hon honum sjálfum með mörgum ófögrum orðum. Eigi skorti þar áfenginn drykk, svá at flest fólk sofnaði, þar sem sat. Á þeiri nótt gekk hon til konungs, er hann svaf, ok með henni sonr Högna ok vágu at honum. Þat var hans bani. Þá skutu þau eldi í höllina, ok brann þat fólk, er þar var inni.

**Íslenska** (automatic spelling · not reviewed):
Litlu síðar drap Guðrún tvo sonu sína og lét gera með gulli og silfri borðker af hausum þeirra, og þá var gert erfi Niflunga. Að þeirri veizlu lét Guðrún skenkja Atla konungi með þeim borðkerum mjöð, og var blandið við blóði sveinanna, en hjörtu þeirra lét hún steikja og fá konungi að eta. En er það var gert, þá sagði hún honum sjálfum með mörgum ófögrum orðum. Eigi skorti þar áfenginn drykk, svo að flest fólk sofnaði, þar sem sat. Á þeirri nótt gekk hún til konungs, er hann svaf, og með henni sonur Högna og vágu að honum. Það var hans bani. Þá skutu þau eldi í höllina, og brann það fólk, er þar var inni.

**English** (Brodeur 1916 · placed automatically):
["A little while after, Gudrún slew her two sons, and caused flagons to be made of their skulls, set with gold and silver. Then the funeral-feast was held for the Niflungs; and at this feast Gudrún had mead poured into the flagons for King Atli, and the mead was mixed with the blood of the boys. Moreover, she caused their hearts to be roasted and set before the king, that he might eat of them. And when he had eaten, then she herself told him what she had done, with many scathing words. There was no lack of strong drink there, so that most of the company had fallen asleep where they sat. That night she went to the king while he slept, and Högni's son with her; they smote the king, and that was the death of him. Then they set fire to the hall, and burned the folk that were within.

**English** (AI draft · not reviewed):
["A little while later Gudrún killed her two sons and had flagons made from their skulls, set with gold and silver. Then the funeral feast was held for the Niflungs, and at this feast Gudrún had mead poured into the flagons for King Atli, and the mead was mixed with the blood of the boys. She also had their hearts roasted and set before the king for him to eat. And when he had eaten, she herself told him what she had done, with many bitter words. There was no shortage of strong drink there, so that most of the company had fallen asleep where they sat. That night she went to the king while he slept, and Högni's son with her; they struck the king, and that was his death. Then they set fire to the hall and burned the people who were inside.

## 50.3 · `s-c50-3`

**Old Norse** (Guðni Jónsson 1954):
Eftir þat fór hon til sjávar ok hljóp á sæinn ok vildi týna sér, en hana rak yfir fjörðinn, kom þá á þat land, er átti Jónakr konungr. En er hann sá hana, tók hann hana til sín ok fekk hennar. Áttu þau þrjá sonu, er svá hétu: Sörli, Hamðir, Erpr. Þeir váru allir svartir sem hrafn á hárslit sem Gunnarr ok Högni ok aðrir Niflungar.

**Íslenska** (automatic spelling · not reviewed):
Eftir það fór hún til sjávar og hljóp á sæinn og vildi týna sér, en hana rak yfir fjörðinn, kom þá á það land, er átti Jónakur konungur. En er hann sá hana, tók hann hana til sín og fékk hennar. Áttu þau þrjá sonu, er svo hétu: Sörli, Hamðir, Erpur. Þeir voru allir svartir sem hrafn á hárslið sem Gunnar og Högni og aðrir Niflungar.

**English** (Brodeur 1916 · placed automatically):
After that she went to the shore and leaped into the sea, desiring to make an end of herself; but she was tossed by the billows over the firth, and was borne to King Jónakr's land. And when he saw her, he took her to him and wedded her, and they had three sons, called Sörli, Hamdir, and Erpr: they were all raven-black of hair, like Gunnarr and Högni and the other Niflungs.

**English** (AI draft · not reviewed):
After that she went to the shore and leapt into the sea, meaning to put an end to herself; but the waves tossed her across the fjord, and she was carried to King Jónakr's land. When he saw her, he took her in and married her, and they had three sons, called Sörli, Hamdir and Erpr. They all had hair as black as a raven, like Gunnarr and Högni and the other Niflungs.

## 50.4 · `s-c50-4`

**Old Norse** (Guðni Jónsson 1954):
Þar fæddist upp Svanhildr, dóttir Sigurðar sveins, ok var allra kvinna fegrst. Þat spurði Jörmunrekkr konungr inn ríki. Hann sendi son sinn, Randvé, at biðja hennar sér til handa. En er hann kom til Jónakrs, þá var Svanhildr seld honum í hendr. Skyldi hann færa hana Jörmunrekki konungi. Þá sagði Bikki jarl, at þat var betr fallit, at Randvér ætti Svanhildi, er hann var ungr ok bæði þau, en Jörmunrekkr var gamall. Þetta ráð líkaði þeim vel inum ungum mönnum. Því næst sagði Bikki þetta konungi. Þá lét Jörmunrekkr konungr taka son sinn ok leiða til gálga. Þá tók Randvér hauk sinn ok plokkaði af fjaðrarnar ok bað senda feðr sínum. Þá var hann hengðr. En er Jörmunrekkr konungr sá haukinn, þá kom honum í hug, at svá sem haukrinn var ófleygr ok fjaðralauss, svá var ríki hans ófært, er hann var gamall ok sonlauss. Þá leit Jörmunrekkr konungr Svanhildi, er hann reið ór skógi frá veiðum með hirð sína, hvar hon sat at haddbliki. Þá riðu þeir á hana ok tráðu hana undir hestafótum til bana.

**Íslenska** (automatic spelling · not reviewed):
Þar fæddist upp Svanhildur, dóttir Sigurðar sveins, og var allra kvenna fegurst. Það spurði Jörmunrekkur konungur hinn ríki. Hann sendi son sinn, Randvé, að biðja hennar sér til handa. En er hann kom til Jónakkurs, þá var Svanhildur seld honum í hendur. Skyldi hann færa hana Jörmunrekki konungi. Þá sagði Bikki jarl, að það var betur fallið, að Randvér ætti Svanhildi, er hann var ungur og bæði þau, en Jörmunrekkur var gamall. Þetta ráð líkaði þeim vel hinum ungum mönnum. Því næst sagði Bikki þetta konungi. Þá lét Jörmunrekkur konungur taka son sinn og leiða til gálga. Þá tók Randvér hauk sinn og plokkaði af fjaðrarnar og bað senda feður sínum. Þá var hann hengður. En er Jörmunrekkur konungur sá haukinn, þá kom honum í hug, að svo sem haukrinn var ófleygur og fjaðralaus, svo var ríki hans ófært, er hann var gamall og sonlaus. Þá leit Jörmunrekkur konungur Svanhildi, er hann reið úr skógi frá veiðum með hirð sína, hvar hún sat að haddbliki. Þá riðu þeir á hana og tráðu hana undir hestafótum til bana.

**English** (Brodeur 1916 · placed automatically):
There Svanhildr, daughter of the youth Sigurdr, was reared, and of all women she was fairest. King Jörmunrekkr the Mighty learned of her beauty, and sent his son Randvér to woo her and bring her to be his wife. When Randvér had come to the court of Jónakr, Svanhildr was given into his hands, and he should have! brought her to King Jörmunrekkr. But Earl Bikki said that it was a better thing for Randvér to wed Svandhildr, since he and she were both young, whereas Jörmunrekkr was old. This counsel pleased the young folk well. Thereupon Bikki reported the matter to the king. Straightway, King Jörmunrekkr commanded that his son be seized and led to the gallows. Then Randvér took his hawk and plucked off ins feathers, and bade that it be sent so to his father; after which he was hanged. But when King Jörmunrekkr saw the hawk, suddenly it came home to him that even as the hawk was featherless and powerless to fly, so was his kingdom shorn of its might, since he was old and childless. Then King Jörmunrekkr, riding out of the wood where he had been hunting, beheld Svanhildr as she sat washing her hair: they rode upon her and trod her to death under their horses' feet.

**English** (AI draft · not reviewed):
There Svanhildr, the daughter of young Sigurdr, was brought up, and she was the most beautiful of all women. King Jörmunrekkr the Mighty heard of her beauty, and sent his son Randvér to woo her and bring her to be his wife. When Randvér came to Jónakr's court, Svanhildr was given into his hands, and he was to have brought her to King Jörmunrekkr. But Earl Bikki said that it would be better for Randvér to marry Svanhildr, since he and she were both young, whereas Jörmunrekkr was old. This advice pleased the young people well. Then Bikki reported the matter to the king. At once King Jörmunrekkr ordered his son to be seized and led to the gallows. Then Randvér took his hawk, plucked off its feathers and asked for it to be sent like that to his father; after which he was hanged. But when King Jörmunrekkr saw the hawk, it suddenly came home to him that just as the hawk was featherless and unable to fly, so his kingdom was stripped of its strength, since he was old and childless. Then King Jörmunrekkr, riding out of the wood where he had been hunting, saw Svanhildr as she sat washing her hair. They rode at her and trampled her to death under their horses' hooves.

## 50.5 · `s-c50-5`

**Old Norse** (Guðni Jónsson 1954):
En er þetta spurði Guðrún, þá eggjaði hon sonu sína til hefndar eftir Svanhildi. En er þeir bjuggust til ferðar, þá fekk hon þeim brynjur ok hjálma svá sterka, at eigi mundi járn á festa. Hon lagði ráð fyrir þá, at þá er þeir kæmi til Jörmunrekks konungs, at þeir skyldu ganga of nótt at honum sofanda. Skyldi Sörli ok Hamðir höggva af honum hendr ok fætr, en Erpr höfuðit.

**Íslenska** (automatic spelling · not reviewed):
En er þetta spurði Guðrún, þá eggjaði hún sonu sína til hefndar eftir Svanhildi. En er þeir bjuggust til ferðar, þá fékk hún þeim brynjur og hjálma svo sterka, að eigi myndi járn á festa. Hún lagði ráð fyrir þá, að þá er þeir kæmi til Jörmunrekks konungs, að þeir skyldu ganga of nótt að honum sofanda. Skyldi Sörli og Hamðir höggva af honum hendur og fætur, en Erpur höfuðið.

**English** (Brodeur 1916 · placed automatically):
"But when Gudrún learned of this, she urged on her sons to take vengeance for Svanhildr. When they were preparing for their journey, she gave them birnies and helmets so strong that iron could not bite into them. She laid these instructions upon them: that, when they were come to King Jörmunrekkr, they should go up to him by night as he slept:Sörli and Hamdir should hew off his hands and feet, and Erpr his head.

**English** (AI draft · not reviewed):
"But when Gudrún heard of this, she urged her sons to take vengeance for Svanhildr. When they were getting ready for their journey, she gave them mail-coats and helmets so strong that iron could not bite into them. She gave them these instructions: that when they came to King Jörmunrekkr, they should go up to him by night as he slept:Sörli and Hamdir were to cut off his hands and feet, and Erpr his head.

## 50.6 · `s-c50-6`

**Old Norse** (Guðni Jónsson 1954):
En er þeir kómu á leið, þá spurðu þeir Erp, hver liðsemð þeim myndi at honum, ef þeir hitti Jörmunrekk konung. Hann svarar, at hann myndi veita þeim þvílíkt sem hönd fæti. Þeir segja, at þat var alls ekki, at fótr styddist við hönd. Þeir váru svá reiðir móður sinni, er hon hafði leitt þá út með heiftyrðum, ok þeir vildu gera þat, er henni þætti verst, ok drápu Erp, því at hon unni honum mest.

**Íslenska** (automatic spelling · not reviewed):
En er þeir komu á leið, þá spurðu þeir Erp, hver liðsemd þeim myndi að honum, ef þeir hitti Jörmunrekk konung. Hann svarar, að hann myndi veita þeim þvílíkt sem hönd fæti. Þeir segja, að það var alls ekki, að fótur styddist við hönd. Þeir voru svo reiðir móður sinni, er hún hafði leitt þá út með heiftyrðum, og þeir vildu gera það, er henni þættu verst, og drápu Erp, því að hún unni honum mest.

**English** (Brodeur 1916 · placed automatically):
But when they were on their way, they asked Erpr what help they might expect from him, if they met King Jörmunrekkr. He answered that he would render them such aid as the hand affords the foot. They said that that help which the foot received from the hand was altogether nothing. They were so wroth with their mother that she had sent them away with angry words, and they desired so eagerly to do what would seem worst to her, that they slew Erpr, because she loved him most of all.

**English** (AI draft · not reviewed):
But when they were on their way, they asked Erpr what help they could expect from him if they met King Jörmunrekkr. He answered that he would give them the kind of help that the hand gives the foot. They said that the help the foot got from the hand was nothing at all. They were so angry with their mother for sending them away with harsh words, and so eager to do what would hurt her most, that they killed Erpr, because she loved him most of all.

## 50.7 · `s-c50-7`

**Old Norse** (Guðni Jónsson 1954):
Litlu síðar, er Sörli gekk, skriðnaði hann öðrum fæti, studdi sik með hendinni. Þá mælti hann: "veitti nú höndin fætinum. Betr væri nú, at Erpr lifði."

**Íslenska** (automatic spelling · not reviewed):
Litlu síðar, er Sörli gekk, skriðnaði hann öðrum fæti, studdi sig með hendinni. Þá mælti hann: "veitti nú höndin fætinum. Betur væri nú, að Erpur lifði."

**English** (Brodeur 1916 · placed automatically):
A little later, while Sörli was walking, one of his feet slipped, and he supported himself on his hand; and he said: 'Now the hand assists the foot indeed; it were better now that Erpr were living.'

**English** (AI draft · not reviewed):
A little later, as Sörli was walking, one of his feet slipped, and he steadied himself with his hand; and he said: 'Now the hand does help the foot; it would be better now if Erpr were alive.'

## 50.8 · `s-c50-8`

**Old Norse** (Guðni Jónsson 1954):
En er þeir kómu til Jörmunrekks konungs of nótt, þar sem hann svaf, ok hjuggu af honum hendr ok fætr, þá vaknaði hann ok kallaði á menn sína, bað þá vaka.

**Íslenska** (automatic spelling · not reviewed):
En er þeir komu til Jörmunrekks konungs of nótt, þar sem hann svaf, og hjuggu af honum hendur og fætur, þá vaknaði hann og kallaði á menn sína, bað þá vaka.

**English** (Brodeur 1916 · placed automatically):
Now when they came to King Jörmunrekkr by night, where he was sleeping, and hewed hands and feet off him, he awoke and called upon his men, and bade them arise.

**English** (AI draft · not reviewed):
Now when they came to King Jörmunrekkr by night, where he was sleeping, and cut off his hands and feet, he woke and called to his men and told them to get up.

## 50.9 · `s-c50-9`

**Old Norse** (Guðni Jónsson 1954):
Þá mælti Hamðir: "Af myndi nú höfuðit, ef Erpr lifði."

**Íslenska** (automatic spelling · not reviewed):
Þá mælti Hamðir: "Af myndi nú höfuðið, ef Erpur lifði."

**English** (Brodeur 1916 · placed automatically):
And then Hamdir spake, saying: 'The head had been off by now, if Erpr lived.'

**English** (AI draft · not reviewed):
And then Hamdir said: 'The head would be off by now, if Erpr were alive.'

## 50.10 · `s-c50-10`

**Old Norse** (Guðni Jónsson 1954):
Þá stóðu upp hirðmenninir ok sóttu þá ok fengu eigi sótt með vápnum. Þá kallaði Jörmunrekkr, at þá skal berja grjóti. Var svá gert. Þar fellu þeir Sörli ok Hamðir. Þá var ok dauð öll ætt ok afkvæmi Gjúka. Því er brynja kölluð klæði eða váðir Hamðis ok Sörla.

**Íslenska** (automatic spelling · not reviewed):
Þá stóðu upp hirðmenninir og sóttu þá og fengu eigi sótt með vopnum. Þá kallaði Jörmunrekkur, að þá skal berja grjóti. Var svo gert. Þar fellu þeir Sörli og Hamðir. Þá var og dauð öll ætt og afkvæmi Gjúka. Því er brynja kölluð klæði eða váðir Hamðis og Sörla.

**English** (Brodeur 1916 · placed automatically):
Then the henchmen rose up and attacked them, but could not overmaster them with weapons; and Jörmunrekkr called out to them to beat them with stones, and it was done. There Sörli and Hamdir fell, and now all the house and offspring of Gjúki were dead.

**English** (AI draft · not reviewed):
Then the retainers got up and attacked them, but could not overcome them with weapons; and Jörmunrekkr called out to them to beat them with stones, and it was done. There Sörli and Hamdir fell, and now the whole house and offspring of Gjúki were dead.
