Opin Edda samhliða útgáfa í vinnslu

Snorra-Edda · Gylfaginning

54 kaflar · 345 raðir

Gylfi Svíakonungur kemur dulbúinn sem ferðamaðurinn Gangleri í mikla höll og spyr þrjá menn í hásætum — Hár, Jafnhár og Þriðja. Svör þeirra segja alla goðafræðina í réttri röð: gapið Ginnungagap, jötuninn Ymi og sköpun heimsins, goðin og hallir þeirra, Yggdrasil, för Þórs til Útgarða-Loka, dauða Baldurs, ragnarök og heiminn sem rís á eftir. Í lokin hverfur höllin og Gylfi stendur á sléttum velli. Snorri vitnar í Völuspá, Grímnismál og Vafþrúðnismál sem heimildir — tenglarnir leiða þig að þeim erindum.

Hvernig á að lesa: Besti staðurinn til að byrja. Íslenski dálkurinn hér er útgefinn texti með nútímastafsetningu (Netútgáfan), ekki sjálfvirk umritun.

  • Fornnorræna — Guðni Jónsson 1954 (útgáfa)
  • Íslenska — Netútgáfan 1997 (nútímastafsetning) · samröðun sjálfvirk
  • Enska — Brodeur 1916 (þýðing) · samröðun sjálfvirk
  • Enska · Anderson 1880 — Anderson 1880 (þýðing) · samröðun sjálfvirk
  • Enska · nútímaleg — gervigreindardrög

Inngangur: gervigreindardrög · óyfirfarið

Framvinda
Fornnorræna345 útgáfutexti af 345 röðum (stikan sýnir yfirferð textans)
Íslenska322 raðað sjálfvirkt, 22 röðun yfirfarin, 1 autt af 345 röðum (stikan sýnir samröðunina)
Enska316 raðað sjálfvirkt, 24 röðun yfirfarin, 5 autt af 345 röðum (stikan sýnir samröðunina)
Enska · Anderson 1880334 raðað sjálfvirkt, 1 röðun yfirfarin, 10 autt af 345 röðum (stikan sýnir samröðunina)
Enska · nútímaleg339 texti óyfirfarinn, 1 texti yfirfarinn, 5 autt af 345 röðum (stikan sýnir yfirferð textans)

16Enn frá askinumMore about the ashdrögKafli XVI hjá Brodeur

Þá mælti Gangleri: "Hvat er fleira at segja stórmerkja frá askinum?"

Þá mælti Gangleri: "Hvað er fleira að segja stórmerkja frá askinum?"

Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirkt

Then said Gangleri: "What more mighty wonders are to be told of the Ash?"

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

Then said Ganglere: What other remarkable things are there to be said about the ash? Har answered: Much is to be said about it.

Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt

Then Gangleri said: "What other great wonders are there to tell about the Ash?"

gervigreindardrög · óyfirfarið

Hárr segir: "Margt er þar af at segja. Örn einn sitr í limum asksins, ok er hann margs vitandi, en í milli augna honum sitr haukr, sá er heitir Veðrfölnir. Íkorni sá, er heitir Ratatoskr, renn upp ok niðr eftir askinum ok berr öfundarorð milli arnarins ok Níðhöggs, en fjórir hirtir renna í limum asksins ok bíta barr. Þeir heita svá: Dáinn, Dvalinn, Duneyrr, Duraþrór. En svá margir ormar eru í Hvergelmi með Níðhögg, at engi tunga má telja. Svá segir hér:

Hár segir: "Margt er þar af að segja. Örn einn situr í limum asksins, og er hann margs vitandi, en í milli augna honum situr haukur sá er heitir Veðurfölnir. Íkorni sá er heitir Ratatoskur rennur upp og niður eftir askinum og ber öfundarorð milli arnarins og Níðhöggs. En fjórir hirtir renna í limum asksins og bíta barr. Þeir heita svo: Dáinn, Dvalinn, Duneyr, Duraþrór. En svo margir ormar eru í Hvergelmi með Níðhögg að engin tunga má telja. Svo segir hér:

Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirkt

Hárr replied: "Much is to be told of it. An eagle sits in the limbs of the Ash, and he has understanding of many a thing; and between his eyes sits the hawk that is called Vedrfölnir. The squirrel called Ratatöskr runs up and down the length of the Ash, bearing envious words between the eagle and Nídhöggr; and four harts run in the limbs of the Ash and bite the leaves. They are called thus: Dáinn, Dvalinn, Duneyrr, Durathrór. Moreover, so many serpents are in Hvergelmir with Nídhöggr, that no tongue can tell them, as is here said:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

On one of the boughs of the ash sits an eagle, who knows many things. Between his eyes sits a hawk that is called Vedfolner. A squirrel, by name Ratatosk, springs up and down the tree, and carries words of envy between the eagle and Nidhug. Four stags leap about in the branches of the ash and bit the leaves.

Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt

Hárr replied: "There is much to tell. An eagle sits in the branches of the Ash, and he knows many things; and between his eyes sits the hawk called Vedrfölnir. The squirrel called Ratatöskr runs up and down the Ash, carrying envious words between the eagle and Nídhöggr. Four stags run in the branches of the Ash and bite the leaves; their names are Dáinn, Dvalinn, Duneyrr and Durathrór. And there are so many serpents in Hvergelmir with Nídhöggr that no tongue can count them, as it says here:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Askr Yggdrasils
drýgir erfiði
meira en menn viti;
hjörtr bítr ofan,
en á hliðu fúnar,
skerðir Níðhöggr neðan.

Snorri vitnar hér í Grímnismál 35

Askur Yggdrasils
drýgir erfiði
meira en menn viti.
Hjörtur bítur ofan,
en á hliðu fúnar,
skerðir Níðhöggur neðan.
Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirkt
Ash Yggdrasillsuffers anguish,
More than men know of:
The stag bites above;on the side it rotteth,
And Nídhöggr gnaws from below.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

Dain, Dvalin, Duney and Durathro. In Hvergelmer with Nidhug are more serpents than tongue can tell. As is here said:

The ash Ygdrasil
Bears distress
Greater than men know.
Stags bit it above,
At the side it rots,
Nidhug gnaws it below.
Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt
The Ash Yggdrasillsuffers anguish,
more than people know:
the stag bites it from above;on its side it rots,
and Nídhöggr gnaws it from below.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Svá er enn sagt:

Svo er sagt:

Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirkt

And it is further said:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

And so again it is said:

Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt

And it is also said:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Ormar fleiri liggja
und aski Yggdrasils
en þat of hyggi hverr ósviðra apa.
Góinn ok Móinn,
þeir eru Grafvitnis synir,
Grábakr ok Grafvölluðr,
Ófnir ok Sváfnir,
hygg ek, at æ myni
meiðs kvistum má.

Snorri vitnar hér í Grímnismál 34

Ormar fleiri
liggja und aski Yggdrasils
en það of hyggi hver ósvinnra afa,
Góinn og Móinn,
þeir eru Grafvitnis synir,
Grábakur og Grafvölluður,
Ófnir og Sváfnir
hygg eg að æ muni
meiðs kvistum má.
Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirkt
More serpents lieunder Yggdrasill's stock
Than every unwise ape can think:
Góinn and Móinn(they're Grafvitnir's sons),
Grábakr and Grafvölludr;
Ófnir and SváfnirI think shall aye
Tear the trunk's twigs.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
More serpents lie
'Neath the Ygdrasil ash
Than is thought of
By every foolish ape.
Goin and Moin
(They are sons of Grafvitner),
Grabak and Grafvollud,
Ofner and Svafner
Must for aye, methinks,
Gnaw the roots of that tree.
Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt
More serpents lieunder the trunk of Yggdrasill
than any foolish ape can imagine:
Góinn and Móinn(they are Grafvitnir's sons),
Grábakr and Grafvölludr;
Ófnir and Sváfnir,I think, will for ever
tear at the tree's twigs.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Enn er þat sagt, at nornir þær, er byggja við Urðarbrunn, taka hvern dag vatn í brunninum ok með aurinn þann, er liggr um brunninn, ok ausa upp yfir askinn, til þess at eigi skuli limar hans tréna eða fúna. En þat vatn er svá heilagt, at allir hlutir, þeir er þar koma í brunninn, verða svá hvítir sem hinna sú, er skjall heitir, er innan liggr við eggskurn, svá sem hér segir:

Enn er það sagt að nornir þær er byggja við Urðarbrunn taka hvern dag vatn í brunninum og með aurinn þann er liggur um brunninn og ausa upp yfir askinn til þess að eigi skuli limar hans tréna eða fúna. En það vatn er svo heilagt að allir hlutir þeir sem þar koma í brunninn verða svo hvítir sem hinna sú er skjall heitir er innan liggur við eggskurn, svo sem hér segir:

Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirkt

It is further said that these Norns who dwell by the Well of Urdr take water of the well every day, and with it that clay which lies about the well, and sprinkle it over the Ash, to the end that its limbs shall not wither nor rot; for that water is so holy that all things which come there into the well become as white as the film which lies within the egg-shell,--as is here said:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

Again, it is said that the norns, that dwell in the fountain of Urd, every day take water from the fountain and take the clay that lies around the fountain and sprinkle therewith the ash, in order that its branches may not wither or decay. This water is so holy that all things that are put into the fountain become as white as the film of an egg-shell. As is here said:

Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt

It is also said that the Norns who live by the Well of Urdr take water from the well every day, and with it the clay that lies around the well, and sprinkle it over the Ash, so that its branches will not wither or rot. For that water is so holy that everything that goes into the well becomes as white as the film that lies inside an eggshell, as it says here:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Ask veit ek ausinn,
heitir Yggdrasill,
hárr baðmr, heilagr,
hvíta auri;
þaðan koma döggvar,
er í dali falla;
stendr hann æ yfir grænn
Urðarbrunni.

Snorri vitnar hér í Völuspá 19

Ask veit eg ausinn
heitir Yggdrasill,
hár baðmur heilagur,
hvíta auri,
þaðan koma döggvar
er í dali falla,
stendur hann æ yfir grænn
Urðar brunni.
Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirkt
I know an Ash standingcalled Yggdrasill,
A high tree sprinkledwith snow-white clay;
Thence come the dewsin the dale that fall--
It stands ever greenabove Urdr's Well.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
An ash I know
Hight Ygdrasil;
A high, holy tree
With white clay sprinkled.
Thence comes the dews
That fall in the dales.
Green forever it stands
Over Urd's fountain.
Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt
I know an Ash standingcalled Yggdrasill,
a tall tree sprinkledwith snow-white clay;
from it come the dewsthat fall in the dale;
it stands for ever greenover Urdr's Well.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Sú dögg, er þaðan af fellr á jörðina, þat kalla menn hunangfall, ok þar af fæðast býflugur. Fuglar tveir fæðast í Urðarbrunni. Þeir heita svanir, ok af þeim fuglum hefir komit þat fuglakyn, er svá heitir."

Sú dögg er þaðan af fellur á jörðina, það kalla menn hunangfall, og þar af fæðast býflugur. Fuglar tveir fæðast í Urðarbrunni, þeir heita svanir, og af þeim fuglum hefur komið það fuglakyn er svo heitir."

Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirkt

That dew which falls from it onto the earth is called by men honey-dew, and thereon are bees nourished. Two fowls are fed in Urdr's Well: they are called Swans, and from those fowls has come the race of birds which is so called."

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

The dew which falls on the earth from this tree men call honey-fall, and it is the food of bees. Two birds are fed in Urd's fountain; they are called swans, and they are the parents of the race of swans.

Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt

The dew that falls from it onto the earth is what people call honeydew, and bees feed on it. Two birds are fed in Urdr's Well: they are called Swans, and from them comes the kind of bird that has that name."

gervigreindardrög · óyfirfarið

Síðan sem hreinn texti (Markdown)

Segðu Hugin

Huginn ber hverja hugsun til ritstjóranna: hugmynd, villu sem þú tókst eftir eða eitthvað sem virkaði ekki.

Um hvað snýst þetta?

Sent með: slóð þessarar síðu og tungumál viðmótsins. Aðeins ritstjórarnir lesa skilaboðin.