Edda Snorra Sturlusonar (um 1220) og kvæði Eddukvæða, hlið við hlið með þýðingum: samræmdur fornnorrænn texti, sami texti með nútímastafsetningu og ensk þýðing í almannaeigu (Brodeur 1916 fyrir Snorra-Eddu, Bellows 1923 fyrir kvæðin), samröðuð málsgrein fyrir málsgrein og erindi fyrir erindi. Fleiri tungumál bætast við sem dálkar.
Fornnorræna. Samræmdir textar Guðna Jónssonar af Eddu Snorra Sturlusonar (Íslendingasagnaútgáfan, 1954) og Eddukvæðum (1949), eins og þeir birtast á heimskringla.no. Kafla- og erindanúmer fylgja þeim útgáfum; kaflafyrirsagnirnar eru hans, með enskum þýðingum gerðum fyrir þessa útgáfu (gervigreindardrög, merkt sem slík). Miðaldatextarnir eru í almannaeigu; hvort samræmdar útgáfur Guðna Jónssonar njóti sjálfstæðs höfundarréttar er óútkljáð, og leyfis er leitað.
Nútímaíslenska. Fyrir Gylfaginningu og fimm kvæði (Hávamál, Völuspá, Þrymskviðu, Völundarkviðu, Helgakviðu Hundingsbana II) eru notaðar útgáfur Netútgáfunnar með nútímastafsetningu (Snerpa, 1996–1997). Annars staðar er dálkurinn sjálfvirk færsla fornnorrænunnar til nútímastafsetningar, lærð orð fyrir orð af Gylfaginningarparinu og merkt sem slík; prófun á Gylfaginningu gefur um 94% orða rétt (á móti 72% ef fornnorrænan væri látin óbreytt).
Enska. Snorra-Edda: Arthur Gilchrist Brodeur, The Prose Edda (1916), í almannaeigu, eftir uppskrift sacred-texts.com; hann sleppti Háttatali, og þar er dálkurinn gervigreindardrög gerð fyrir þessa útgáfu, óyfirlesin og merkt sem slík. Kvæðin: Henry Adams Bellows, The Poetic Edda (1923), í almannaeigu, eftir uppskrift Wikisource, með athugasemdum hans og inngangsorðum; fyrir þau níu eddukvæði sem hann þýddi ekki (Gróttasöng, kvæðin fimm sem varðveitt eru í sögum, Eddubrot, Sólarljóð, Forspjallsljóð) og þau fáu erindi sem hann sleppti er enskan þýðing Brodeurs þar sem Snorri vitnar í erindið, en annars gervigreindardrög gerð fyrir þessa útgáfu, óyfirlesin og merkt sem slík. Lóðrétt bil innan vísulínu markar skil milli vísuorða.
Hvað merkin þýða. Hver reitur svarar tveimur spurningum. Hvaðan kemur textinn? Fornnorrænan er útgáfan (Guðni Jónsson); enskan og íslenska Gylfaginningar eru útgefnir textar manna (Brodeur, Bellows, Netútgáfan); önnur íslenska er sjálfvirk stafsetningarfærsla; enska Háttatals og eyðurnar í kvæðunum eru gervigreindardrög; síðar geta reitir verið skrifaðir af framlagshöfundum. Hvað hefur manneskja yfirfarið? Í útgefnum texta getur aðeins staðsetningin í röðinni verið röng, svo merkið segir „raðað sjálfvirkt“ þar til einhver staðfestir röðina og það verður „röðun yfirfarin“. Í sjálfvirkri stafsetningu, gervigreindardrögum og framlögum eru orðin sjálf í húfi: „óyfirfarið“ þar til yfirlesari samþykkir þau, þá „yfirfarið“. „Umdeilt“ merkir að yfirlesarar eru ósammála og báðir leshættir eru sýndir. Framvindustikurnar telja sömu stöður.
Samröðun. Hver röð er ein málsgrein eða eitt erindi fornnorræna textans. Þýðingarnar voru paraðar við hann sjálfvirkt — fyrir Snorra-Eddu eftir setningum (orðalag fyrir íslenskuna; nöfn, mælendur, bragform og lengd fyrir enskuna), fyrir kvæðin eftir erindum (nöfn, orðalisti lærður af röðum Snorra-Eddu, númer og lengd). Raðir merktar ? eru veik pörun. Erindi sem Snorri vitnar í eru tengd í báðar áttir.
Myndir. Kaflar sem kalla á mynd hafa myndreit. Myndir í almannaeigu og ljósmyndir með opnu leyfi (handrit, minnisvarðar, staðir) koma frá Wikimedia Commons með heimild og leyfi; hinir halda brotalínureit merktum „mynd óskast“.
Opið verkefni. Allt hér er byggt með forritum úr opnum heimildum, svo hverja röð má leiðrétta: samröðunina, sjálfvirku íslenskuna, þýðingarnar og síðar nýjar þýðingar og ný tungumál. Raðanúmer (t.d. 12.3, eða st. 19 í kvæði) eru föst tilvísun þegar leiðrétting er tilkynnt; litli tengillinn „tilkynna“ við hverja röð sendir ritstjórunum skilaboð með röðinni.
Réttindi og fjarlæging. Textarnir hér eru í almenningseign, með opnu leyfi eða birtir öllum opnir á netinu og notaðir með heimild sína tilgreinda við hvern dálk. Ef þú átt rétt á texta sem hér birtist og andmælir notkun hans, skrifaðu á rights@openedda.is og hann verður fjarlægður.
Persónuvernd. Opna Edda telur heimsóknir með Umami, greiningarþjónustu sem virðir persónuvernd. Hún setur engar vafrakökur og geymir ekkert sem auðkennir þig: við sjáum samtölur, til dæmis hve margir lesa hvaða kafla, hve lengi um það bil, frá hvaða landi og hvaða aðgerðir eru notaðar. IP-talan þín er aðeins notuð til að finna landið og er ekki geymd. Leitarorð eru aðeins skráð þegar leit finnur ekkert, svo að við getum fyllt í skarðið. Stillingin "Do Not Track" í vafranum er virt og þú getur slökkt á talningunni hér: Ef þú skráir þig inn til að gera tillögur geymum við auðkenni Google-aðgangs þíns með tillögunum og, ef þú hakar við lestrarleiðir, þau hök; ekkert annað. Skrifaðu á hello@openedda.is til að láta eyða gögnum þínum.
Byrjaðu hér
Hvað Eddurnar eru, hvernig síðan er lesin og fimm lestrarleiðir
Íslenski texti þessarar síðu er drög og hefur ekki verið yfirfarinn af íslenskumælandi lesara.
Sköll hleypur eftir sólinni og Hati eftir tunglinu (Gylfaginning 12). Þýðing eltir frumtextann á sama hátt — og nær honum aldrei alveg.mynd: John Charles Dollman · Public domain · Commons
Hvað Eddurnar tvær eru
Snorri Sturluson skrifaði Eddu sína á Íslandi um 1220 sem kennslubók handa skáldum: hún skýrir kenningar dróttkvæða og endursegir í því skyni goðsögurnar frá sköpun heimsins til ragnaraka. Kvæðin í Konungsbók, handriti frá því um 1270, eru eldri og höfundalaus: goðakvæði eins og Völuspá og Hávamál og hetjukvæði um Sigurð og Niflunga. Snorri vitnar í mörg þeirra. Saman eru þau það sem við köllum Eddurnar.
Lestrarleiðir
Fimm leiðir gegnum textana, hver þeirra númeraður listi tengla með grófu tímamati. Hakaðu við skref þegar þú hefur lesið það; Muninn, hrafn minnisins, geymir hökin í þessum vafra. Skráðu þig inn (efst á síðunni) og hann geymir þau með aðganginum þínum, á hverju tæki sem þú skráir þig inn á.
Hver röð sýnir fornnorræna textann með íslensku og ensku hlið við hlið. Dálkahnapparnir sýna eða fela tungumál; Birting kveikir og slekkur á nafnamerkjum og bakgrunnsteikningum.
Lestur sýnir textann með því einu sem lesandi þarf: drög gervigreindar eru merkt sem drög og þunn punktalína merkir sjálfvirka nútímastafsetningu íslenskunnar sem enginn hefur yfirfarið enn. Nánar sýnir fyrir hvern reit hvaðan textinn kemur og hvort einhver hafi yfirfarið hann (útgefin þýðing er "sjálfvirkt staðsett" þar til yfirlesari staðfestir röðina) og stika efst í hverjum hluta telur raðirnar eftir stöðu.
Haltu bendlinum yfir nafni eða snertu það til að sjá hver eða hvað það er; hlutinn Nöfn telur hvert nafn með öllum nefningum og sýnir raunverulega staði á korti.
Kanntu vel íslensku eða ensku? Þú getur hjálpað til við að fara yfir textana: Leggðu lið.