Opin Edda samhliða útgáfa í vinnslu

Opin Edda

Edda Snorra Sturlusonar (um 1220) og kvæði Eddukvæða, hlið við hlið með þýðingum: samræmdur fornnorrænn texti, sami texti með nútímastafsetningu og ensk þýðing í almannaeigu (Brodeur 1916 fyrir Snorra-Eddu, Bellows 1923 fyrir kvæðin), samröðuð málsgrein fyrir málsgrein og erindi fyrir erindi. Fleiri tungumál bætast við sem dálkar.

Um textana, samröðunina og verkefnið

Hvað stikurnar sýna

útgáfutextiraðað sjálfvirktröðun yfirfarintexti óyfirfarinntexti yfirfarinnumdeiltautt

Snorra-Edda · Formáli5 kaflar · 12 raðir

FornnorrænaFornnorrænaútgáfutexti
ÍslenskaÍslenska · sjálfvirk stafsetning0%
EnskaEnska · Brodeur 19160%
Enska · nútímalegEnska · nútímaleg · gervigreindardrög0%

Snorra-Edda · Gylfaginning54 kaflar · 345 raðir

FornnorrænaFornnorrænaútgáfutexti
ÍslenskaÍslenska · Netútgáfan 19976%
EnskaEnska · Brodeur 19167%
Enska · Anderson 1880Enska · Anderson 1880 · Anderson 18800%
Enska · nútímalegEnska · nútímaleg · gervigreindardrög0%

Snorra-Edda · Skáldskaparmál89 kaflar · 854 raðir

FornnorrænaFornnorrænaútgáfutexti
ÍslenskaÍslenska · sjálfvirk stafsetning0%
EnskaEnska · Brodeur 19160%
Enska · nútímalegEnska · nútímaleg · gervigreindardrög0%

Snorra-Edda · Háttatal3 hlutar · 303 raðir

FornnorrænaFornnorrænaútgáfutexti
ÍslenskaÍslenska · sjálfvirk stafsetning0%
EnskaEnska · gervigreindardrög0%

Eddukvæði · Goðakvæði17 kvæði · 817 raðir

FornnorrænaFornnorrænaútgáfutexti
ÍslenskaÍslenska · sjálfvirk stafsetning0%
EnskaEnska · Bellows 19230%
Enska · nútímalegEnska · nútímaleg · gervigreindardrög0%
Enska · Thorpe 1866Enska · Thorpe 1866 · Thorpe 18660%

Eddukvæði · Hetjukvæði20 kvæði · 829 raðir

FornnorrænaFornnorrænaútgáfutexti
ÍslenskaÍslenska · sjálfvirk stafsetning0%
EnskaEnska · Bellows 19230%
Enska · nútímalegEnska · nútímaleg · gervigreindardrög0%
Enska · Thorpe 1866Enska · Thorpe 1866 · Thorpe 18660%

Eddukvæði · Önnur kvæði8 kvæði · 306 raðir

FornnorrænaFornnorrænaútgáfutexti
ÍslenskaÍslenska · sjálfvirk stafsetning0%
EnskaEnska · gervigreindardrög0%
Enska · nútímalegEnska · nútímaleg · gervigreindardrög0%

Fornnorræna. Samræmdir textar Guðna Jónssonar af Eddu Snorra Sturlusonar (Íslendingasagnaútgáfan, 1954) og Eddukvæðum (1949), eins og þeir birtast á heimskringla.no. Kafla- og erindanúmer fylgja þeim útgáfum; kaflafyrirsagnirnar eru hans, með enskum þýðingum gerðum fyrir þessa útgáfu (gervigreindardrög, merkt sem slík). Miðaldatextarnir eru í almannaeigu; hvort samræmdar útgáfur Guðna Jónssonar njóti sjálfstæðs höfundarréttar er óútkljáð, og leyfis er leitað.

Nútímaíslenska. Fyrir Gylfaginningu og fimm kvæði (Hávamál, Völuspá, Þrymskviðu, Völundarkviðu, Helgakviðu Hundingsbana II) eru notaðar útgáfur Netútgáfunnar með nútímastafsetningu (Snerpa, 1996–1997). Annars staðar er dálkurinn sjálfvirk færsla fornnorrænunnar til nútímastafsetningar, lærð orð fyrir orð af Gylfaginningarparinu og merkt sem slík; prófun á Gylfaginningu gefur um 94% orða rétt (á móti 72% ef fornnorrænan væri látin óbreytt).

Enska. Snorra-Edda: Arthur Gilchrist Brodeur, The Prose Edda (1916), í almannaeigu, eftir uppskrift sacred-texts.com; hann sleppti Háttatali, og þar er dálkurinn gervigreindardrög gerð fyrir þessa útgáfu, óyfirlesin og merkt sem slík. Kvæðin: Henry Adams Bellows, The Poetic Edda (1923), í almannaeigu, eftir uppskrift Wikisource, með athugasemdum hans og inngangsorðum; fyrir þau níu eddukvæði sem hann þýddi ekki (Gróttasöng, kvæðin fimm sem varðveitt eru í sögum, Eddubrot, Sólarljóð, Forspjallsljóð) og þau fáu erindi sem hann sleppti er enskan þýðing Brodeurs þar sem Snorri vitnar í erindið, en annars gervigreindardrög gerð fyrir þessa útgáfu, óyfirlesin og merkt sem slík. Lóðrétt bil innan vísulínu markar skil milli vísuorða.

Hvað merkin þýða. Hver reitur svarar tveimur spurningum. Hvaðan kemur textinn? Fornnorrænan er útgáfan (Guðni Jónsson); enskan og íslenska Gylfaginningar eru útgefnir textar manna (Brodeur, Bellows, Netútgáfan); önnur íslenska er sjálfvirk stafsetningarfærsla; enska Háttatals og eyðurnar í kvæðunum eru gervigreindardrög; síðar geta reitir verið skrifaðir af framlagshöfundum. Hvað hefur manneskja yfirfarið? Í útgefnum texta getur aðeins staðsetningin í röðinni verið röng, svo merkið segir „raðað sjálfvirkt“ þar til einhver staðfestir röðina og það verður „röðun yfirfarin“. Í sjálfvirkri stafsetningu, gervigreindardrögum og framlögum eru orðin sjálf í húfi: „óyfirfarið“ þar til yfirlesari samþykkir þau, þá „yfirfarið“. „Umdeilt“ merkir að yfirlesarar eru ósammála og báðir leshættir eru sýndir. Framvindustikurnar telja sömu stöður.

Samröðun. Hver röð er ein málsgrein eða eitt erindi fornnorræna textans. Þýðingarnar voru paraðar við hann sjálfvirkt — fyrir Snorra-Eddu eftir setningum (orðalag fyrir íslenskuna; nöfn, mælendur, bragform og lengd fyrir enskuna), fyrir kvæðin eftir erindum (nöfn, orðalisti lærður af röðum Snorra-Eddu, númer og lengd). Raðir merktar ? eru veik pörun. Erindi sem Snorri vitnar í eru tengd í báðar áttir.

Myndir. Kaflar sem kalla á mynd hafa myndreit. Myndir í almannaeigu og ljósmyndir með opnu leyfi (handrit, minnisvarðar, staðir) koma frá Wikimedia Commons með heimild og leyfi; hinir halda brotalínureit merktum „mynd óskast“.

Opið verkefni. Allt hér er byggt með forritum úr opnum heimildum, svo hverja röð má leiðrétta: samröðunina, sjálfvirku íslenskuna, þýðingarnar og síðar nýjar þýðingar og ný tungumál. Raðanúmer (t.d. 12.3, eða st. 19 í kvæði) eru föst tilvísun þegar leiðrétting er tilkynnt; litli tengillinn „tilkynna“ við hverja röð sendir ritstjórunum skilaboð með röðinni.

Réttindi og fjarlæging. Textarnir hér eru í almenningseign, með opnu leyfi eða birtir öllum opnir á netinu og notaðir með heimild sína tilgreinda við hvern dálk. Ef þú átt rétt á texta sem hér birtist og andmælir notkun hans, skrifaðu á rights@openedda.is og hann verður fjarlægður.

Persónuvernd. Opna Edda telur heimsóknir með Umami, greiningarþjónustu sem virðir persónuvernd. Hún setur engar vafrakökur og geymir ekkert sem auðkennir þig: við sjáum samtölur, til dæmis hve margir lesa hvaða kafla, hve lengi um það bil, frá hvaða landi og hvaða aðgerðir eru notaðar. IP-talan þín er aðeins notuð til að finna landið og er ekki geymd. Leitarorð eru aðeins skráð þegar leit finnur ekkert, svo að við getum fyllt í skarðið. Stillingin "Do Not Track" í vafranum er virt og þú getur slökkt á talningunni hér: Ef þú skráir þig inn til að gera tillögur geymum við auðkenni Google-aðgangs þíns með tillögunum og, ef þú hakar við lestrarleiðir, þau hök; ekkert annað. Skrifaðu á hello@openedda.is til að láta eyða gögnum þínum.

Byrjaðu hér

Hvað Eddurnar eru, hvernig síðan er lesin og fimm lestrarleiðir

Ný(r) í norrænni goðafræði?Byrjaðu á Mími: hver er hver, hvað gerist í hvaða röð og heimarnir, hvert atriði með sínum kafla.Hver er hver · Sagan · Leiðsögn
Lestu textanaSnorra Edda og Eddukvæði á norrænu, íslensku og ensku, og fimm leslistar um þau.Leslistar · Snorra Edda · Eddukvæði
Fyrir skáld, málfræðinga og fræðimennHvert nafn með myndum sínum og nefningum, heimildir og leyfi og hvernig þú getur hjálpað. Opna gagnasafnið verður opnað bráðlega.Nafnaskrá · Heimildir og leyfi · Leggðu lið
The wolves Sköll and Hati running after the sun and the moon
Sköll hleypur eftir sólinni og Hati eftir tunglinu (Gylfaginning 12). Þýðing eltir frumtextann á sama hátt — og nær honum aldrei alveg. mynd: John Charles Dollman · Public domain · Commons

Hvað Eddurnar tvær eru

Snorri Sturluson skrifaði Eddu sína á Íslandi um 1220 sem kennslubók handa skáldum: hún skýrir kenningar dróttkvæða og endursegir í því skyni goðsögurnar frá sköpun heimsins til ragnaraka. Kvæðin í Konungsbók, handriti frá því um 1270, eru eldri og höfundalaus: goðakvæði eins og Völuspá og Hávamál og hetjukvæði um Sigurð og Niflunga. Snorri vitnar í mörg þeirra. Saman eru þau það sem við köllum Eddurnar.

Lestrarleiðir

Fimm leiðir gegnum textana, hver þeirra númeraður listi tengla með grófu tímamati. Hakaðu við skref þegar þú hefur lesið það; Muninn, hrafn minnisins, geymir hökin í þessum vafra. Skráðu þig inn (efst á síðunni) og hann geymir þau með aðganginum þínum, á hverju tæki sem þú skráir þig inn á.

Sjáðu hvernig heimarnir tengjast: kort heimanna →

Hvernig síðan er lesin

Hver röð sýnir fornnorræna textann með íslensku og ensku hlið við hlið. Dálkahnapparnir sýna eða fela tungumál; Birting kveikir og slekkur á nafnamerkjum og bakgrunnsteikningum.

Lestur sýnir textann með því einu sem lesandi þarf: drög gervigreindar eru merkt sem drög og þunn punktalína merkir sjálfvirka nútímastafsetningu íslenskunnar sem enginn hefur yfirfarið enn. Nánar sýnir fyrir hvern reit hvaðan textinn kemur og hvort einhver hafi yfirfarið hann (útgefin þýðing er "sjálfvirkt staðsett" þar til yfirlesari staðfestir röðina) og stika efst í hverjum hluta telur raðirnar eftir stöðu.

Haltu bendlinum yfir nafni eða snertu það til að sjá hver eða hvað það er; hlutinn Nöfn telur hvert nafn með öllum nefningum og sýnir raunverulega staði á korti.

Kanntu vel íslensku eða ensku? Þú getur hjálpað til við að fara yfir textana: Leggðu lið.

Fyrsta kvöldiðum 2 klukkustundirMuninn, a raven

Leiðsögn fyrst? From creation to Ragnarök (Mímir)

  1. Gylfaginning 1–20Gylfi heimsækir æsi; sköpun heimsins, Yggdrasill, goðin og bústaðir þeirra.
  2. VöluspáVölvan segir alla söguna, frá tóminu til nýrrar jarðar, í 66 erindum.
  3. Gylfaginning 49–53Dauði Baldurs, refsing Loka, ragnarök og það sem á eftir kemur.

Sögur goðannaum 6 klukkustundirMuninn, a raven

Leiðsögn fyrst? The gods in ten minutes · Þórr's journeys (Mímir)

  1. Gylfaginning 21–48Afgangurinn af Gylfaginningu: goðin hvert af öðru, för Þórs til Útgarða-Loka, Fenrir bundinn.
  2. Skáldskaparmál 1–6Veisla Ægis, Þjazi rænir Iðunni, skáldskaparmjöðurinn.
  3. Skáldskaparmál 24–26Þór gegn Hrungni, völvan Gróa, förin til Geirröðar.
  4. Skáldskaparmál 41–43Æsir hjá Ægi, lundurinn Glasir, gripirnir sem dvergarnir smíðuðu.
  5. ÞrymskviðaÞór í brúðarbúningi vinnur hamarinn aftur.
  6. HymiskviðaÞór veiðir Miðgarðsorm.
  7. LokasennaLoki smánar hvert goð í veislu Ægis.
  8. SkírnismálSkírnir biður Gerðar fyrir Frey.

Spekikvæðinum 3 klukkustundirMuninn, a raven

  1. HávamálRáð Óðins: hvernig á að lifa, elska og hvernig hann nam rúnirnar.
  2. VafþrúðnismálSpekikeppni Óðins við jötuninn Vafþrúðni.
  3. GrímnismálÓðinn milli eldanna telur upp bústaði goðanna.
  4. AlvíssmálÞór heldur dvergnum Alvís á tali fram að sólarupprás.

Hetjurnar: Sigurður og Niflungarum 5 klukkustundirMuninn, a raven

Leiðsögn fyrst? The cursed gold (Mímir)

  1. Skáldskaparmál 46–50Endursögn Snorra sem yfirlit: otrgjöldin, Fáfnir, Sigurður, Gjúkungar, hefnd Guðrúnar.
  2. ReginsmálReginn, gullið og bölvunin.
  3. FáfnismálSigurður vegur Fáfni og skilur mál fuglanna.
  4. SigrdrífumálRúnafræði valkyrjunnar.
  5. Sigurðarkviða in meiri · Sigurðarkviða hin meiri (Brot af Sigurðarkviðu)Brotið: dauði Sigurðar.
  6. Guðrúnarkviða in fyrsta · Guðrúnarkviða hin fyrstaHarmur Guðrúnar.
  7. Guðrúnarkviða in forna · Guðrúnarkviða hin forna (Guðrúnarkviða II)Saga Guðrúnar, sögð Þjóðreki.
  8. Guðrúnarkviða in þriðja · Guðrúnarkviða hin þriðjaSkírsla Guðrúnar.
  9. AtlakviðaBoð Atla og endalok Gjúkunga.
  10. Atlamál in grænlenzku · Atlamál hin grænlenzkuSama saga sögð ítarlega.
  11. GuðrúnarhvötGuðrún eggjar syni sína að hefna Svanhildar.
  12. HamðismálHamðir og Sörli í höll Jörmunrekks.

Fyrir skáld og málfræðingaum 8 klukkustundirMuninn, a raven

  1. Skáldskaparmál 7–8Hvað kenning er; orð Snorra til ungra skálda.
  2. Skáldskaparmál 9–23Kenningar goðanna með vísunum sem nota þær.
  3. Skáldskaparmál 27–40Kenningar gyðjanna, himins, jarðar, sjávar, manna og gulls.
  4. Skáldskaparmál 56–89Fleiri kenningar, síðan heitin: orðalistar skáldanna.
  5. Háttatal 1–3Háttatal: 102 erindi, eitt fyrir hvern hátt, með skýringum Snorra.

Segðu Hugin

Huginn ber hverja hugsun til ritstjóranna: hugmynd, villu sem þú tókst eftir eða eitthvað sem virkaði ekki.

Um hvað snýst þetta?

Sent með: slóð þessarar síðu og tungumál viðmótsins. Aðeins ritstjórarnir lesa skilaboðin.