
Alvíss
AL-vees [ˈalvis] nútímaíslenska: Alvís ? framburður: drög
Alvíss · Alvís
dvergur
Dvergur sem kom til að sækja dóttur Þórs og var látinn svara spurningum þar til dagsbirtan náði honum.
Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið
Helstu atriði
- Hver
- Dvergur; nafn hans merkir „alvitur“ á norrænu. Þór segir að hann sé fölur um nasir, eins og hann hafi legið hjá líkum, og líkist þursi. Alvíssmál 2, Alvíssmál 9
Þórr - Heimkynni
- Undir jörðu; hann á heima undir steini Alvíssmál 3
- Þekkt fyrir
- Að koma til að sækja brúði sem honum var heitin meðan Þór var að heiman. Þór, faðir hennar, neitar nema dvergurinn geti sagt honum allt sem hann spyr um. Alvíssmál 1, Alvíssmál 4, Alvíssmál 8
Þórr - Þekkt fyrir
- Að segja hvað hlutirnir heita meðal manna, goða, jötna, álfa og dverga. Dvergar kalla til dæmis sólina Dvalins leika, „leiksystur Dvalins“ (í ensku þýðingunni stendur „The Deceiver of Dvalin“). Alvíssmál 9, Alvíssmál 16
Dvalinn - Örlög
- Þór bindur enda á keppnina: „Dagurinn hefur náð þér, dvergur!“ Sólin skín inn í salinn. Kvæðið segir ekki hvað verður um hann eftir það. Alvíssmál 35
Þórr
Lestu sjálf(ur)
- Alvíssmál 3 — Dvergurinn kynnir sig og heimkynni sín undir steininum.
- Alvíssmál 16 — Dæmi um svar: nöfn sólarinnar í sex heimum.
- Alvíssmál 35 — Síðasta erindið: bragð Þórs kemur í ljós við sólarupprás.
Í sögunum
Sagan í stuttu máli
Alvís („alvitur“) er dvergur sem býr undir steinum (Alvíssmál 3) og kemur til að sækja dóttur Þórs sem brúði sína. Þór, sem hafði ekki gefið samþykki sitt, segir að dvergurinn fái hana því aðeins að hann geti svarað hverri spurningu sem fyrir hann er lögð.
Í Alvíssmálum spyr Þór hvað jörð, himinn, máni, sól, ský, vindur, logn, sjór, eldur, viður, nótt, sáð og öl heiti meðal manna, goða, vana, jötna, álfa, dverga og dauðra (9.-34. erindi) og Alvís svarar hverju sinni með runu samheita. Keppnin er bragð: Þór heldur honum á tali þar til dagar, sólarljósið nær dvergnum og hann verður að steini. Kvæðið er í raun heitatal í bundnu máli, af því tagi sem Snorri safnar í Skáldskaparmálum.
Samantekt: gervigreindardrög · óyfirfarið
