Þór og ferjumaðurinn
Á heimleið úr austri bað Þór ferjumann að róa sér yfir sund. Hann fékk í staðinn raup, svívirðingar og langa göngu.
Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið
- Þór var á leið heim úr austurvegi og kom að sundi. Hinum megin stóð ferjumaður með bát. Þór kallaði yfir og bauðst til að gefa honum að borða um morguninn fyrir farið: hann væri með meis á baki og hefði etið síld og hafra áður en hann fór að heiman. Hárbarðsljóð 1, Hárbarðsljóð 2, Hárbarðsljóð 3
- Ferjumaðurinn gerði gys að honum. Heimkoman yrði dapurleg, sagði hann: hann hygði að móðir Þórs væri dáin. Og varla liti hann út fyrir að eiga þrjú góð bú: hann stæði berfættur í förumannsklæðum og væri ekki einu sinni í brókum. Hárbarðsljóð 4, Hárbarðsljóð 5, Hárbarðsljóð 6
- Ferjumaðurinn sagði að bátinn ætti Hildólfur í Ráðseyjarsundi, sem hefði bannað sér að ferja ræningja og hrossaþjófa. Þór sagði til nafns og ættar: sonur Óðins, bróðir Meila, faðir Magna, styrkur goðanna. Ferjumaðurinn kvaðst sjálfur heita Hárbarður, „og sjaldan leyni ég nafni mínu“. Hárbarðsljóð 7, Hárbarðsljóð 8, Hárbarðsljóð 9, Hárbarðsljóð 10
- Úr þessu varð mannjöfnuður. Þór hafði fellt Hrungni, sem hafði höfuð úr steini; Hárbarður kvaðst hafa verið fimm vetur með Fjölvari á eynni Algræn, barist þar og unnið ástir kvenna, og átt nætur með sjö systrum. Þór hafði drepið jötuninn Þjassa og kastað augum hans upp á himin, þar sem allir menn geta séð þau. Í hvert sinn kom spurningin: „Hvað gerðir þú á meðan, Hárbarður?“ Hárbarðsljóð 14, Hárbarðsljóð 15, Hárbarðsljóð 16, Hárbarðsljóð 18, Hárbarðsljóð 19
- Hárbarður hældi sér af því að hafa tælt myrkriður frá mönnum sínum og að hafa stolið vitinu frá jötninum Hlébarði eftir að jötunninn hafði gefið honum töfrasprota. Þór sagði að hann hefði launað góðar gjafir með illum hug. Hárbarður sagðist hafa verið í Vallandi, vakið þar ófrið og aldrei sætt menn: Óðinn fær jarlana sem falla í valnum, „en Þór á þrælakyn“. Hárbarðsljóð 20, Hárbarðsljóð 21, Hárbarðsljóð 24
- Þá réðst hann að hugrekki Þórs. Þór hefði afl en ekkert hjarta, sagði hann: af hræðslu hefði hann troðið sér í hanska og gleymt því að hann væri Þór, og hvorki þorað að hnerra né freta af ótta við að Fjalar heyrði. Hárbarðsljóð 26
- Þór sagði frá því er hann hratt sonum Svárangs frá sér við á eina og barðist við brúðir berserkja í Hlésey. Það væri skömm, sagði Hárbarður, að berjast við konur. Þær hefðu verið vargynjur fremur en konur, svaraði Þór: þær hefðu skekið skip hans, ógnað honum með járnlurkum og elt Þjálfa burt. Hárbarður kvaðst hafa verið í hernum sem kom þangað til að reisa gunnfána og rjóða geira; Þór tók það sem fjandskap við goðin, og Hárbarður bauð hring í sáttabætur. Hárbarðsljóð 29, Hárbarðsljóð 37, Hárbarðsljóð 38, Hárbarðsljóð 39, Hárbarðsljóð 40, Hárbarðsljóð 41, Hárbarðsljóð 42
- Hvar hafði hann lært svo meiðandi tal? Af gömlum mönnum sem búa í skógum heima fyrir, sagði Hárbarður; Þór sagði að það væri fallegt nafn á dysjum. Þór hótaði honum hamrinum, og Hárbarður svaraði að Sif ætti sér friðil heima, þar væri afli Þórs betur varið. Þór kallaði það lygi. Hárbarðsljóð 43, Hárbarðsljóð 44, Hárbarðsljóð 45, Hárbarðsljóð 47, Hárbarðsljóð 48, Hárbarðsljóð 49
- Þór skipaði honum að róa yfir. Hárbarður neitaði og vísaði honum til vegar í staðinn: stund að stokknum, önnur að steininum, síðan skyldi hann halda til vinstri uns hann kæmi í Verland, þar myndi Fjörgyn hitta Þór son sinn og vísa honum veginn til Óðins landa. Þór hét því að launa honum synjunina ef þeir hittust nokkurn tíma aftur. Síðustu orð Hárbarðs voru: „Farðu nú þangað sem allar illar vættir hafi þig!“ Hárbarðsljóð 53, Hárbarðsljóð 54, Hárbarðsljóð 56, Hárbarðsljóð 59, Hárbarðsljóð 60
Þar sem heimildum ber ekki saman
Kvæðið segir hvergi hver Hárbarður er. Að hann sé Óðinn er ráðið af öðrum heimildum: í Grímnismálum telur Óðinn Hárbarð meðal nafna sinna hjá goðum (grm-s49), og nafnið er í þulu Snorra af nöfnum Óðins (g-c20-8). Í kvæðinu talar Hárbarður um Óðin eins og annan mann (hrbl-s24), og raup hans, líkt og fullyrðingar hans um móður Þórs og Sif, eru aðeins hans eigin orð; hann segir að móðir Þórs sé dáin en síðan að Fjörgyn muni hitta son sinn (hrbl-s4, hrbl-s56). Hjá Snorra er það Óðinn, ekki Þór, sem kastar augum Þjassa upp á himin (s-c4-1). Hjá Snorra er hanskinn Skrýmis (g-c45-5), og Loki hefur sama skens uppi í Lokasennu (ls-s60).
Lestu sjálf(ur)
- Hárbarðsljóð 6 — Hæðst að Þór sem berfættum förumanni án bróka.
- Hárbarðsljóð 24 — Óðinn fær jarlana, Þór þrælana.
- Hárbarðsljóð 26 — Hanskaskensið: afl en ekkert hjarta.
- Hárbarðsljóð 56 — Leiðarlýsing í stað ferju: stokkur, steinn og til vinstri í Verland.
Hver koma við sögu
Þórr
ÓðinnMeila
Magni
HrungnirFjölvari
Þjazi
Valland
Fjalarr
Hlésey
Þjálfi
Sif
Mjöllnir
Fjörgyn
Hvers vegna hér í röðinni: Engin heimild tímasetur söguna. Þór hælir sér þegar af því að hafa drepið Hrungni og Þjassa, og ferjumaðurinn hæðist að honum fyrir að hafa falið sig í hanska, svo að henni er skipað á eftir þeim sögum.
