
Óðinn
OH-dhin [ˈouːðɪn] ? framburður: drög
Odin
guð
Eineygður höfðingi goðanna, sem lagði auga sitt að veði fyrir einn drykk af visku og hékk níu nætur á tré.
Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið
Helstu atriði
- Ætt
- Sonur Bors og jötunmeyjarinnar Bestlu, dóttur jötunsins Bölþorns; bræður hans eru Vili og Vé. Frigg er kona hans. Gylfaginning 6, Gylfaginning 20
Borr
Bestla
Bölþorn
Vé
Frigg - Missir
- Eitt auga. Hann bað um einn drykk úr Mímisbrunni og varð að leggja auga sitt þar að veði. Gylfaginning 15, Völuspá 28
Mímir
Mímisbrunnr - Gripir
- Spjótið Gungnir, smíðað af dvergum, sonum Ívalda; það nemur aldrei staðar í lagi. Skáldskaparmál 43
Gungnir - Reiðskjóti
- Sleipnir, áttfætti hesturinn, bestur hesta goðanna. Gylfaginning 15, Baldrs draumar 2
Sleipnir - Heimkynni
- Valhöll, sem hann gefur þeim sem falla í orrustu og eru óskasynir hans; en Freyja á hálfan valinn og Óðinn hálfan. Úr hásæti sínu, Hliðskjálf, sér hann um alla heima. Gylfaginning 20, Grímnismál 8, Gylfaginning 24, Grímnismál 14, Gylfaginning 17, Gylfaginning 9
Valhöll
Freyja
Hliðskjálf - Þekkt fyrir
- Í Hávamálum hangir hann níu nætur á vindgu tré, særður spjóti, „sjálfur sjálfum mér“, og nemur upp rúnirnar. Hjá Snorra vinnur hann skáldamjöðinn af jötninum Suttungi eftir þrjár nætur hjá Gunnlöðu, dóttur Suttungs, og gefur hann goðunum og skáldunum. Tveir hrafnar, Huginn og Muninn, sitja á öxlum hans og færa honum tíðindi úr öllum heiminum. Hávamál 138, Hávamál 139, Skáldskaparmál 5, Skáldskaparmál 6, Gylfaginning 38
Suttungr
Gunnlöð
Suttungamjöðr
Huginn
Munin - Örlög
- Í ragnarökum ríður hann fremstur, með gullhjálm og Gungni, gegn Fenrisúlfi. Úlfurinn gleypir hann; Víðar sonur hans hefnir hans. Gylfaginning 51, Gylfaginning 34, Völuspá 55
Fenrir
Víðarr
Lestu sjálf(ur)
- Gylfaginning 15 — Hvers vegna Óðinn er eineygður: veðið við Mímisbrunn.
- Hávamál 138 — Óðinn segir frá því er hann hékk níu nætur á trénu.
- Skáldskaparmál 6 — Hvernig Óðinn, undir nafninu Bölverkur, nær miðinum og flýgur burt í arnarham.
- Gylfaginning 38 — Hrafnarnir hans tveir fljúga yfir heiminn á hverjum degi og segja honum tíðindi.
- Gylfaginning 51 — Ragnarök: Óðinn ríður fram gegn úlfinum og er gleyptur.
Í sögunum
Ýmir og sköpun heimsinsFyrstu mennirnirGullöldinFyrsta stríðið: æsir og vanirGersemar goðannaIðunn og jötunninn ÞjassiSkaði velur sér mann eftir fótunumSkáldamjöðurinnÓðinn nemur rúnirnarÓðinn og VafþrúðnirGrímnir milli eldannaÞór og HrungnirÞór og ferjumaðurinnFenrisúlfur bundinnFreyja, Hyndla og ÓttarDauði BaldursSenna Loka í veislu ÆgisLoki bundinnRagnarökGull Andvara og otursgjöldinHelgi Hundingsbani og SigrúnSofandi valkyrjanBrynhildur, Guðrún og dauði SigurðarKvörnin Grótti
Sagan í stuttu máli
Óðinn er æðstur ása, guð visku, skáldskapar, galdra, hernaðar og hinna dauðu. Hann er eiginmaður Friggjar og faðir Þórs, Baldurs, Vála og Víðars, býr í Ásgarði, safnar föllnum köppum í Valhöll og ríður hinum áttfætta Sleipni. Hann ber tugi nafna og eru mörg þeirra talin upp í Grímnismálum og Gylfaginningu (20. kafli).
Hann kemur víða við í báðum Eddum. Í Gylfaginningu birtist hann þrefaldur, sem Hár, Jafnhár og Þriðji (2. kafli), en í formála Snorra (3. kafli) er hann gerður að mennskum konungi sem kominn er af Trójukonungum. Völuspá er ávarp til hans, og í ragnarökum gleypir Fenrir hann (Gylfaginning, 51. kafli; Völuspá hin skamma 15). Hann leitar visku í keppni eða dulargervi í Vafþrúðnismálum, Grímnismálum (sem Grímnir, sem Geirröður konungur kvelur), Hárbarðsljóðum (sem ferjukarlinn Hárbarður sem hæðist að Þór) og Baldurs draumum; Hávamál safna saman heilræðum hans og segja frá því hvernig hann vann rúnirnar og skáldskaparmjöðinn, en þá sögu endursegir Snorri í Skáldskaparmálum (frá 5. kafla). Í hetjukvæðunum mótar hann örlög manna: hann fær Dag spjótið sem verður Helga að bana (Helgakviða Hundingsbana II, laust mál) og svæfir Sigrdrífu (Sigrdrífumál 2).
Samantekt: gervigreindardrög · óyfirfarið
Önnur nöfn
Aldaföðr, Aldaföðrs, Alföðr, Alföður, Atriða, Atríðr, Biflindi, Báleygr, Bölverkr, Farmatýr, Gagnráðr, Grímni, Grímnir, Grímnis, Grímr, Herjaföðr
Ekki í Eddunum
- Óðinn er í grunninn vitur, gamall förumaður í grárri kápu og með barðastóran hatt, líkt og Förumaður Wagners eða Gandálfur Tolkiens. Hvað heimildirnar segja →
- Norrænir hermenn sem féllu í orrustu fóru allir til Valhallar, himnaríkis víkinganna. Hvað heimildirnar segja →
- Loki er fósturbróðir Þórs, eða sonur eða bróðir Óðins. Hvað heimildirnar segja →
Í kringum 49
Fjölskylda
maki:Frigg
maki:Jörð
maki:Rindr
ástvinur:Gunnlöð
barn:Borr
barn:Bestla
foreldri:Baldr
foreldri:Bragi
foreldri:Heimdall
foreldri:Hermóðr
foreldri:Höðr
foreldri:Þórr
foreldri:Týr
foreldri:Váli
foreldri:Víðarr
systkini:Vésystkini:Vili
fóstri:Geirröðr konungr
Óvinir og dauði
drap:Ymir
drepinn af · gleyptur af:Fenrir
bundinn af:Hreiðmarr
berst við:Suttungr
berst við:Vafþrúðnir
berst við:Vanir
Reiðskjótar og eigur
ríður:Sleipnir
á:Gungnir
á:Huginn
á:Munin
á:Hliðskjálf
á:Draupnir
á:Freki
á:Geri
á:Suttungamjöðr
á:Valaskjálf
á:Rati
smíðaði:Embla











