
Ullr
UT-lur [ˈʏtlʏr̥] nútímaíslenska: Ullur ? framburður: drög
Ull · Ullur
guð
Ás boga og skíða, sonur Sifjar og stjúpsonur Þórs; við hring hans voru eitt sinn svarnir eiðar.
Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið
Helstu atriði
- Ætt
- Sonur Sifjar og stjúpsonur Þórs Gylfaginning 31, Skáldskaparmál 11, Skáldskaparmál 29
Sif
Þórr - Þekkt fyrir
- Enginn jafnast á við hann sem bogmann eða skíðamann. Hann er fagur álitum og hefur atgervi hermanns; gott er að heita á hann í einvígi. Gylfaginning 31
- Önnur nöfn
- Öndurás, bogaás, veiðiás, skjaldarás Skáldskaparmál 21
- Heimkynni
- Ýdalir, þar sem hann hefur reist sér sal Grímnismál 5
- Þekkt fyrir
- Í Grímnismálum heitir hinn píndi Óðinn „hylli Ullar“ þeim sem fyrstur seilist í eldinn hans vegna; í Atlakviðu eru eiðar svarnir við „hring Ullar“ Grímnismál 42, Grímnismál 1, Atlakviða 30
Óðinn
Lestu sjálf(ur)
- Gylfaginning 31 — Allt sem Snorri segir um hann, í fjórum málsgreinum.
- Grímnismál 42 — Óðinn, staddur milli elda, heitir hylli Ullar þeim sem bjargar honum.
- Atlakviða 30 — Guðrún minnir Atla á eiða sem svarnir voru við hring Ullar.
- Grímnismál 5 — Salur hans í Ýdölum, í upptalningu Óðins á bústöðum goðanna.
Í sögunum
Sagan í stuttu máli
Ullur er ás, sonur Sifjar og stjúpsonur Þórs. Snorri (Gylfaginning, 31. kafli) lýsir honum sem góðum bogmanni og skíðamanni, fögrum álitum og hermannlegum, og segir gott að heita á hann í einvígi; hann er einnig meðal goðanna í veislu Ægis í Skáldskaparmálum (1. kafli). Salur hans er Ýdalir (Grímnismál 5), og í Grímnismálum 42 heitir hinn fangni Óðinn „hylli Ullar“ hverjum þeim sem fyrstur leysir hann úr eldinum.
Engin goðsögn um hann hefur varðveist, en nafn hans er algengt í kveðskap: eiður er svarinn „að hringi Ullar“ í Atlakviðu (30); Þór og Sif eru kennd við hann sem stjúpfaðir hans og móðir (Skáldskaparmál, 11. og 29. kafli); skjöldur er „skip Ullar“ (61. kafli), og „Ullur“ er hafður sem stofnorð í kenningum um hermenn. Örnefni í Noregi og Svíþjóð benda til þess að hann hafi eitt sinn skipað stærri sess í átrúnaði en ritheimildir sýna.
Samantekt: gervigreindardrög · óyfirfarið
