Opin Edda samhliða útgáfa í vinnslu

Snorra-Edda · Skáldskaparmál

89 kaflar · 854 raðir

Handbók fyrir skáld, sett fram sem samtal í veislu milli sjávarjötunsins Ægis og Braga, guðs skáldskaparins. Til að skýra hvers vegna skáld kalla gull „hár Sifjar“ eða skáldskap „mjöð Óðins“ segir Bragi sögurnar á bak við orðalagið: Iðunni og jötuninn Þjaza, skáldskaparmjöðinn, einvígi Þórs við Hrungni og Geirröð, dýrgripi dverganna, otursgjöldin og bölvaða gull Niflunga, kvörn Fróða, Hrólf kraka, hina endalausu orrustu Hjaðninga. Milli sagnanna og á eftir þeim koma skrár yfir kenningar og skáldleg heiti goða, manna, vopna, skipa, sjávar og margs fleira, hvert sannað með vísum nafngreindra skálda frá 9.–12. öld.

Hvernig á að lesa: Sögur og skrár skiptast á: sögurnar eru kaflar 1–6, 24–26, 46–54 og 62; hitt eru skrár til að glugga í. Nafnaskrárnar undir lokin kalla ekki fram myndaspjöld.

  • Fornnorræna — Guðni Jónsson 1954 (útgáfa)
  • Íslenska — sjálfvirk stafsetningarfærsla
  • Enska — Brodeur 1916 (þýðing) · samröðun sjálfvirk; gervigreindardrög þar sem Brodeur 1916 vantar
  • Enska · nútímaleg — gervigreindardrög

Inngangur: gervigreindardrög · óyfirfarið

Framvinda
Fornnorræna854 útgáfutexti af 854 röðum (stikan sýnir yfirferð textans)
Íslenska854 texti óyfirfarinn af 854 röðum (stikan sýnir yfirferð textans)
Enska843 raðað sjálfvirkt, 1 texti óyfirfarinn, 10 autt af 854 röðum (stikan sýnir samröðun útgefna textans og yfirferð hins)
Enska · nútímaleg843 texti óyfirfarinn, 11 autt af 854 röðum (stikan sýnir yfirferð textans)

11ÞórskenningarKennings for ÞórrdrögKafli IV hjá Brodeur

The Eyrarland statue
The Eyrarland bronze (c. 1000), National Museum of Iceland: a seated figure gripping a hammer-like object, usually identified as ThorCC BY-SA 3.0 (leyfisathugun í bið) · L3u · Commons

Hvernig skal kenna Þór? Svá, at kalla hann son Óðins ok Jarðar, faðir Magna ok Móða ok Þrúðar, verr Sifjar, stjúpfaðir Ullar, stýrandi ok eigandi Mjöllnis ok megingjarða, Bilskirrnis, verjandi Ásgarðs, Miðgarðs, dólgr ok bani jötna ok trollkvinna, vegandi Hrungnis, Geirröðar, Þrívalda, dróttinn Þjálfa ok Rösku, dólgr Miðgarðsorms, fóstri Vingnis ok Hlóru. Svá kvað Bragi skáld:

Hvernig skal kenna Þór? Svo, að kalla hann son Óðins og Jarðar, faðir Magna og Móða og Þrúðar, verr Sifjar, stjúpfaðir Ullar, stýrandi og eigandi Mjöllnis og megingjarða, Bilskirrnis, verjandi Ásgarðs, Miðgarðs, dólgur og bani jötna og trollkvenna, vegandi Hrungnis, Geirröðar, Þrívalda, dróttinn Þjálfa og Rösku, dólgur Miðgarðsorms, fóstri Vingnis og Hlóru. Svo kvað Bragi skáld:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

"What figures should be employed to periphrase the name of Thor? Thus: one should call him Son of Odin and of Jörd, Father of Magni and Módi and Thrúdr, Husband of Sif, Stepfather of Ullr, Wielder and Possessor of Mjöllnir and of the Girdle of Strength, and of Bilskirnir; Defender of Ásgard and of Midgard, Adversary and Slaver of Giants and Troll-Women, Smiter of Hrungnir, of Geirrödr and of Thrívaldi, Master of Thjálfi and Röskva, Foe of the Midgard Serpent. Foster-father of Vingnir and Hlóra. So sang Bragi the Skald:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

"What figures should be used to periphrase the name of Thor? These: one should call him Son of Odin and of Jörd, Father of Magni and Módi and Thrúdr, Husband of Sif, Stepfather of Ullr, Wielder and Possessor of Mjöllnir and of the Girdle of Strength, and of Bilskirnir; Defender of Ásgard and of Midgard, Adversary and Slayer of Giants and Troll-Women, Killer of Hrungnir, of Geirrödr and of Thrívaldi, Master of Thjálfi and Röskva, Foe of the Midgard Serpent, Foster-father of Vingnir and Hlóra. As Bragi the poet sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Vaðr lá Viðris arfa
vilgi slakr, er rakðisk,
á Eynæfis öndri,
Jörmungandr at sandi.
Vaður lá Viðris arfa
vilgi slakur, er rakðist,
á Eynæfis öndri,
Jörmungandur að sandi.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
The line of Odin's Offspring
Lay not slack on the gunwale,
When the huge ocean-serpent
Uncoiled on the sea's bottom.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
The line of Odin's Offspring
did not lie slack on the gunwale
when the huge ocean-serpent
uncoiled on the sea bed.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Svá kvað Ölvir hnúfa:

Svo kvað Ölvir hnúfa:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

Thus sang Ölvir Cut-Nose-and-Crop-Ears:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

As Ölvir Cut-Nose-and-Crop-Ears sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Æstisk allra landa
umbgjörð ok sonr Jarðar.
Æstist allra landa
umbgjörð og sonur Jarðar.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
The encírcler of all regions
And Jörd's Son sought each other.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
The encircler of all lands
and Jörd's Son sought each other out.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Svá kvað Eilífr:

Svo kvað Eilífur:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

Thus sang Eilífr:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

As Eilífr sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Vreiðr stóð Vrösku bróðir,
vá gagn faðir Magna;
skelfra Þórs né Þjalfa
þróttar steinn við ótta.
Vreiður stóð Vrösku bróðir,
vá gagn faðir Magna;
skelfra Þórs né Þjalfa
þróttar steinn við ótta.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
Wroth stood Röskva's Brother,
And Magni's Sire wrought bravely:
With terror Thor's staunch heart-stone
Trembled not, nor Thjálfi's.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
Röskva's Brother stood in anger,
and Magni's Father fought bravely:
Thor's staunch heart-stone did not
tremble with terror, nor did Thjálfi's.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Ok sem kvað Eysteinn Valdason:

Og sem kvað Eysteinn Valdason:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

And thus sang Eysteinn Valdason:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

And as Eysteinn Valdason sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Leit á brattrar brautar
baug hvassligum augum,
æstisk áðr at flausti
öggs búð, faðir Þrúðar.
Leit á brattrar brautar
baug hvassligum augum,
æstist áður að flausti
öggs búð, faðir Þrúðar.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
With glowing eyes Thrúdr's Father
Glared at the sea-road's circler,
Ere the fishes' watery dwelling
Flowed in, the boat confounding.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
With blazing eyes Thrúdr's Father
glared at the circler of the sea-road,
before the fishes' watery home
flooded in, overwhelming the boat.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Enn kvað Eysteinn:

Enn kvað Eysteinn:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

Eysteinn sang further:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

As Eysteinn also sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Sín bjó Sifjar rúni
snarla fram með karli,
hornstraum getum Hrímnis
hræra, veiðarfæri.
Sín bjó Sifjar rúni
snarla fram með karli,
hornstraum getum Hrímnis
hræra, veiðarfæri.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
Swiftly Sif's Husband bouned him
To haste forth with the Giants
For his hardy fishing:
Well sing we Hrímnir's horn-stream.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
Swiftly Sif's Husband made ready
to hurry out with the Giants
for his bold fishing:
we sing Hrímnir's horn-stream well.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Ok enn kvað hann:

Og enn kvað hann:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

Again he sang:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

And again he sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Svá brá viðr, at, sýjur,
seiðr, renndu fram breiðar,
jarðar, út af borði
Ulls mágs hnefar skullu.
Svo brá viður, að, sýjur,
seiður, renndu fram breiðar,
jarðar, út af borði
Ulls mágs hnefar skullu.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
The earth-fish tugged so fiercely
That Ullr's Kinsman's clenched fists
Were pulled out past the gunwale;
The broad planks rent asunder.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
The earth-fish tugged so fiercely
that the clenched fists of Ullr's Kinsman
were pulled out over the gunwale;
the broad planks split apart.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Svá kvað Bragi:

Svo kvað Bragi:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

Thus sang Bragi:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

As Bragi sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Hamri fórsk í hægri
hönd, þá er allra landa,
ægir öflugbarða,
endiseiðs of kenndi.
Hamri fórst í hægri
hönd, þá er allra landa,
ægir öflugbarða,
endiseiðs of kenndi.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
The strong fiend's Terrifier
In his right hand swung his hammer,
When he saw the loathly sea-fish
That all the lands confineth.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
The Terrifier of the strong fiend
swung his hammer in his right hand
when he saw the loathsome sea-fish
that encloses all the lands.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Svá kvað Gamli:

Svo kvað Gamli:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

Thus sang Gamli:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

As Gamli sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Þá er gramr, hinn er svik samðit,
snart Bilskirrnis hjarta,
grundar fisk með grandi
gljúfrskeljungs nam rjúfa.
Þá er gramur, hitt er svig samðið,
snart Bilskirrnis hjarta,
grundar fist með grandi
gljúfrskeljungs nam rjúfa.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
While the Lord of high Bilskirnir,
Whose heart no falsehood fashioned,
Swiftly strove to shatter
The sea-fish with his hammer.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
While the Lord of high Bilskirnir,
whose heart devised no falsehood,
swiftly strove to shatter
the sea-fish with his hammer.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Svá kvað Þorbjörn dísarskáld:

Svo kvað Þorbjörn dísarskáld:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

Thus sang Thorbjörn Lady's-Skald:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

As Thorbjörn Lady's-Skald sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Þórr hefir Yggs með árum
Ásgarð af þrek varðan.
Þór hefur Yggs með árum
Ásgarð af þreg varðan.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
Bravely Thor fought for Ásgard
And the followers of Odin.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
Bravely Thor fought for Ásgard
and the followers of Odin.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Svá kvað Bragi:

Svo kvað Bragi:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

Thus sang Bragi:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

As Bragi sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Ok borðróins barða
brautar hringr inn ljóti
á haussprengi Hrungnis
harðgeðr neðan starði.
Og borðróins barða
brautar hringur hinn ljóti
á haussprengi Hrungnis
harðgeður neðan starði.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
And the vast misshapen circler
Of the ship's sea-path, fierce-minded,
Stared from below in anger
At the Skull-Splitter of Hrungnir.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
And the vast, misshapen circler
of the ship's sea-path, fierce in mind,
stared up from below in anger
at the Skull-Splitter of Hrungnir.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Enn kvað Bragi:

Enn kvað Bragi:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

Again sang Bragi:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

And again Bragi sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Vel hafið yðrum eykjum
aftr, Þrívalda, haldit
simbli sumbls of mærum,
sundrkljúfr níu höfða.
Vel hafið yðrum eykjum
aftur, Þrívalda, haldið
simbli sumbls of mærum,
sundrkljúfur níu höfða.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
Well hast Thou, Hewer-in-Sunder
Of the nine heads of Thrívaldi,
Kept thy goats1 . . . .
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
Well have you, Cleaver-Apart
of the nine heads of Thrívaldi,
kept your goats . . . .
gervigreindardrög · óyfirfarið

Svá kvað Eilífr:

Svo kvað Eilífur:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

Thus sang Eilífr:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

As Eilífr sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Þröngvir gein við þungum
þangs rauðbita tangar
kveldrunninna kvinna
kunnleggs alinmunni.
Þröngir gein við þungum
þangs rauðbita tangar
kveldrunninna kvenna
kunnleggs alinmunni.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
The Merciless Destroyer
Of the people of the Giants
Grasped with ready fore-arms
At the heavy red-hot iron.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
The Merciless Destroyer
of the people of the Giants
grasped with ready forearms
at the heavy red-hot iron.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Svá kvað Úlfr Uggason:

Svo kvað Úlfur Uggason:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

Thus sang Úlfr Uggason:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

As Úlfr Uggason sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Þjokkvöxnum kvaðsk þykkja
þikling firinmikla
hafra njóts at höfgum
hætting megindrætti.
Þjokkvöxnum kvaðst þykja
þikling firinmikla
hafra njóts að höfgum
hætting megindrætti.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
Faintly the stout-framed thickling
A fearful peril called it,
At the great draught wondrous heavy
Drawn up by the Lord of he-goats.

Thus Úlfr sang further:

The very mighty Slayer
Of the Mountain-Man brought crashing
His fist on Hymir's temple:
That was a hurt full deadly.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
Faintly the stout-framed, thickset one
called it a fearful danger,
that great and wondrously heavy catch
hauled up by the Lord of he-goats.

As Úlfr also sang:

The very mighty Slayer
of the Mountain-Man brought his fist
crashing on Hymir's temple:
that was a deadly injury.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Ok enn þetta:

Og enn þetta:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

Yet again sang Úlfr:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

And again Úlfr sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Fullöflugr lét fellir
fjall-Gauts hnefa skjalla,
rammt mein var þat, reyni
reyrar leggs við eyra.
(56.)
Víðgymnir laust Vimrar
vaðs af fránum naðri
hlusta grunn við hrönnum.
Hlaut innan svá minnum.
Fullöflugur lét fellir
fjall-Gauts hnefa skjalla,
rammt mein var það, reuni
reyrar leggs við eyra.
(56.)
Víðgymnir laust Vimrar
vaðs af fránum naðri
hlusta grunn við hrönnum.
Hlaut innan svo minnum.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
Vimur's ford's Wide-Grappler
'Gainst the waves smote featly
The glittering Serpent's head off.
With old tales the hall was gleaming.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
The Wide-Grappler of Vimur's ford
deftly struck off, against the waves,
the head of the glittering Serpent.
The hall was gleaming with old tales.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Hér er hann kallaðr jötunn Vimrar vaðs. Á heitir Vimur, er Þórr óð, þá er hann sótti til Geirröðargarða. Ok svá kvað Vetrliði skáld:

Hér er hann kallaður jötunn Vimrar vaðs. Á heitir Vimur, er Þór óð, þá er hann sótti til Geirröðargarða. Og svo kvað Vetrliði skáld:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

Here he is called Giant of Vimur's Ford. There is a river called Vimur, which Thor waded when he journeyed to the garth of Geirrödr.

Thus sang Vetrlidi the skald:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

Here he is called Giant of Vimur's Ford. There is a river called Vimur, which Thor waded when he travelled to Geirrödr's courts.

As Vetrlidi the poet sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Leggi brauzt þú Leiknar,
lamðir Þrívalda,
steypðir Starkeði,
stéttu of Gjalp dauða.
Leggi braust þú Leiknar,
lamðir Þrívalda,
steypðir Starkeði,
stéttu of Gjalp dauða.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
Thou didst break the leg of Leikn,
Didst cause to stoop Starkadr,
Didst bruise Thrívaldi,
Didst stand on lifeless Gjálp.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
You broke the leg of Leikn,
you made Starkadr stoop,
you battered Thrívaldi,
you stood on lifeless Gjálp.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Ok svá kvað Þorbjörn dísarskáld:

Og svo kvað Þorbjörn dísarskáld:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

Thus sang Thorbjörn Lady's-Skald:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

As Thorbjörn Lady's-Skald sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Ball í Keilu kolli,
Kjallandi brauzt þú alla,
áðr draptu Lút ok Leiða,
léztu dreyra Búseyru;
heftir þú Hengjankjöftu,
Hyrrokkin dó fyrri;
þó var snemr in sáma
Svívör numin lífi.
Ball í Keilu kolli,
Kjallandi braust þú alla,
áður draptu Lút og Leiða,
léztu dreyra Búseyru;
heftir þú Hengjankjöftu,
Hyrrokkin dó fyrri;
þó var snemur hin sáma
Svívör numin lífi.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
Thou didst smite the head of Keila,
Smash Kjallandi altogether,
Ere thou slewest Lútr and Leidi,
Didst spill the blood of Búseyra;
Didst hold back Hengjankjapta,
Hyrrokkin died before;
Yet sooner in like fashion
Svívör from life was taken.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
You struck the head of Keila,
smashed Kjallandi completely,
before you killed Lútr and Leidi,
you spilt the blood of Búseyra;
you held back Hengjankjapta,
Hyrrokkin died before that;
yet sooner still, in the same way,
Svívör was robbed of life.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Athugasemdir Brodeurs við Kafli IV hjá Brodeur

  • 1 ↑ The remainder of this stanza cannot be made out.

Síðan sem hreinn texti (Markdown)

Segðu Hugin

Huginn ber hverja hugsun til ritstjóranna: hugmynd, villu sem þú tókst eftir eða eitthvað sem virkaði ekki.

Um hvað snýst þetta?

Sent með: slóð þessarar síðu og tungumál viðmótsins. Aðeins ritstjórarnir lesa skilaboðin.