Opin Edda samhliða útgáfa í vinnslu
Urðarbrunnr
mynd: © 2026 Grigory Sapunov · CC BY 4.0 · öll myndin

Urðarbrunnr

UR-dhar-brun-nur [ˈʏrðarˌprʏnːʏr̥] nútímaíslenska: Urðarbrunnur ? framburður: drög

Urðarbrunnr · Urðarbrunnur

staður (goðsaga)

Helgur brunnur undir þeirri rót heimsasksins sem er á himni, þar sem goðin halda dóm sinn og nornirnar búa.

Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið

Helstu atriði

Hvað
Mjög heilagur brunnur undir þeirri rót asks Yggdrasils sem stendur á himni; þar eiga goðin dómstað sinn Gylfaginning 15
Yggdrasill
Íbúar
Þrjár meyjar, Urður, Verðandi og Skuld, í sal við brunninn; þær skapa mönnum aldur og kallast nornir Gylfaginning 15, Völuspá 20
VerðandiSkuld
Þekkt fyrir
Á hverjum degi ausa nornirnar vatni úr honum og hvíta aurnum sem liggur umhverfis hann yfir askinn; allt sem í hann kemur verður hvítt eins og skjallið innan í eggskurn Gylfaginning 16
Yggdrasill
Þekkt fyrir
Tveir svanir nærast í honum, forfeður allra svana Gylfaginning 16
Hvar
Goðin ríða þangað á hverjum degi um Bifröst; Þór gengur og veður árnar Gylfaginning 15, Grímnismál 29
BifröstÞórr

Lestu sjálf(ur)

  • Völuspá 19 — Askurinn stendur æ grænn yfir Urðarbrunni.
  • Hávamál 111 — Þulurinn í Hávamálum segist hafa verið „Urðarbrunni að“.
  • Gylfaginning 16 — Nornirnar hlúa að trénu með vatni brunnsins.

Í sögunum

Fyrstu mennirnir

Sagan í stuttu máli

Urðarbrunnur (brunnur Urðar) er helg lind undir þeirri rót asksins Yggdrasils sem að sögn Snorra nær til himins. Í 15. kafla Gylfaginningar segir að goðin ríði þangað á hverjum degi yfir Bifröst til að halda dóma sína.

Nornirnar Urður, Verðandi og Skuld búa við brunninn. Þær taka á hverjum degi vatn og leir úr honum og ausa yfir askinn svo að greinar hans fúni ekki; döggin sem fellur af trénu er „hunangsdögg“, og tveir svanir nærast í brunninum (16. kafli Gylfaginningar). Völuspá 19 lýsir því að tréð standi sígrænt yfir Urðarbrunni, og í Hávamálum 111 segist mælandinn hafa verið við Urðarbrunn og hlýtt á það sem Hár mælti. Kristin vísa eftir Eilíf Goðrúnarson, sem vitnað er til í 65. kafla Skáldskaparmála, lætur Krist sitja „suður við Urðarbrunn“.

Samantekt: gervigreindardrög · óyfirfarið

Í kringum 4

home ofVerðandihome ofSkuldhome ofUrðrhome ofNornirUrðarbrunnr

Allar nefningar (9) í nafnaskránni →

Segðu Hugin

Huginn ber hverja hugsun til ritstjóranna: hugmynd, villu sem þú tókst eftir eða eitthvað sem virkaði ekki.

Um hvað snýst þetta?

Sent með: slóð þessarar síðu og tungumál viðmótsins. Aðeins ritstjórarnir lesa skilaboðin.