GYOO-ki [ˈcuːcɪ] ? framburður: drög
konungur
Gjúki er konungur Gjúkunga (Niflunga), norræn hliðstæða Búrgundakonungsins Gibica. Samkvæmt 48. kafla Skáldskaparmála heitir kona hans Grímhildur og börn hans eru Gunnar, Högni, Guðrún og Guðný, en Gotþormur er stjúpsonur hans; Hyndluljóð 27 segja sömuleiðis að Gotþormur hafi ekki verið af ætt Gjúka. Guðrúnarkviða I bætir við dótturinni Gullrönd (12) og systurinni Gjaflaugu (4).
Gjúki sjálfur hefst varla nokkuð að: hann er fyrst og fremst viðmið sem aðrir eru kenndir við. Sigurður kemur til hirðar hans eftir að hafa drepið Fáfni (því er spáð í Grípisspá og Fáfnismálum 41; Sigurðarkviða hin skamma 1-2) og kvænist Guðrúnu, sem Gjúki gefur gull í heimanmund (Guðrúnarkviða II 1). Í hetjukvæðunum eru synir hans og dóttir hvarvetna kölluð „arfar Gjúka“ og „Gjúka dóttir“, allt þar til ættin deyr út með Hamði og Sörla (Skáldskaparmál, 50. kafli).
Samantekt: gervigreindardrög · óyfirfarið
Myndir: Gjúka, Gjúki · Gjúka, Gjúki · Gjuki's, Gjuki, Gjúki, Gjúki's
Wikidata 49 nefningar, 1 þeirra í nafnaþulum
sjálfvirk greining · óyfirfarið
í 45 röðum
Skáldskaparmál
- 48.2… reið þaðan ok kom til þess konungs, er Gjúki hét. Kona hans er nefnd Grímhildr. Börn þeira …… rode away and came to the king who was named Gjúki, whose wife was Grímhildr; their children were Gunnarr, Högni, Gudrún, …
- 48.4… Gunnarr þá aftr litum ok fóru heim til Gjúka með Brynhildi. Sigurðr átti tvau börn með Guðrúnu, …… he and Gunnarr changed shapes again and went home to Gjúki with Brynhildr. Sigurdr and Gudrún had two children, Sigmundr and …
- 50.10… Þá var ok dauð öll ætt ok afkvæmi Gjúka. Því er brynja kölluð klæði eða váðir Hamðis …… Hamdir fell, and now all the house and offspring of Gjúki were dead.
- 51.7Mjök lét stála stökkvir styðja Gjúka niðja flaums, þá er fjörvi næma Foglhildar mun …The swirling weapons' Urger Bade Gjúki's race be smitten Sore, who from life were eager To …
- 80.19… granrauði, móðurfaðir Hálfdanar svarta. Af Niflunga ætt var Gjúki, af Öðlinga ætt var Kjárr, af Ylfinga ætt …… father of Hálfdan the Swarthy. Of the Niflung's house was Gjúki; of the house of Ödlings, Kjárr; of the house of …
Grípisspá
- 13… gulli hlæða á Grana bógu; ríðr þú til Gjúka, gramr vígrisinn."… shalt heap on Grani's back, And, proved in fight, to Gjuki fare."
- 14… hugaðsræðu, framlyndr jöfurr, fleira segja. Gestr em ek Gjúka ok ek geng þaðan, hvat mun enn vera …… words so wise, Monarch noble, more shalt tell; I am Gjuki's guest, and thence I go: What the life that I …
- 31… vinna fullfastliga, fá munuð halda; verit hefr þú Gjúka gestr eina nótt, mant-at-tu horska Heimis fóstru."… bind full fast; few shall ye keep; One night when Gjuki's guest thou hast been, Will Heimir's fosterling fade from thy …
- 43… brullup bæði drukkin Sigurðar ok Gunnars í sölum Gjúka; þá hömum víxlið, er it heim komið; hefr …… will be drunk for both, For Sigurth and Gunnar, in Gjuki's hall; Your forms ye change, when home ye fare, But …
- 47… þyrmðir, þá er ítr konungr af öllum hug, Gjúka arfi, á gram trúði."… thine oath fulfill, When the goodly king, the son of Gjuki, With all his heart the hero trusted."
- 50… hennar Gutþormr ok Högni ganga síðan? Munu synir Gjúka á sifjugum mér eggjar rjóða? Enn segðu, Grípir."… woman's words, And Gotthorm and Hogni, then give heed? Shall Gjuki's sons, now tell me, Gripir, Redden their blades with their …
Sigurðarkviða in meiri
- 10Úti stóð Guðrún Gjúka dóttir, ok hon þat orða alls fyrst of …Without stood Guthrun, Gjuki's daughter, Hear now the speech that first she spake: "Where …
- 13Væri-a þat sæmt, at hann svá réði Gjúka arfi ok Gota mengi, er hann fimm sonu …"Right were it not that so he should rule O'er Gjuki's wealth and the race of the Goths; Five are the …
- 15Þá kvað þat Guðrún Gjúka dóttir: "Mjök mælir þú miklar firnar; gramir hafi …Then Guthrun spake, the daughter of Gjuki: "Much thou speakest in evil speech; Accursed be Gunnar, Sigurth's …
Guðrúnarkviða in fyrsta
- 4Þá kvað Gjaflaug, Gjúka systir: "Mik veit ek á moldu munarlausasta; hefi …Then spake Gjaflaug, Gjuki's sister: "Most joyless of all on earth am I; Husbands …
- 12Þá kvað þat Gullrönd Gjúka dóttir: "Fá kanntu, fóstra, þótt þú fróð séir, …Then spake Gollrond, Gjuki's daughter: "Thy wisdom finds not, my foster-mother, The way to …
- 16Þá grét Guðrún Gjúka dóttir, svá at tár flugu tresk í gögnum …Then Guthrun, daughter of Gjuki, wept, And through her tresses flowed the tears; And from …
- 17Þá kvað þat Gullrönd Gjúka dóttir: "Ykkrar vissa ek ástir mestar manna allra …Then Gollrond spake, the daughter of Gjuki; "Never a greater love I knew Than yours among all …
- 18Guðrún kvað: "Svá var minn Sigurðr hjá sonum Gjúka sem væri geirlaukr ór grasi vaxinn eða væri …Guthrun spake: "So was my Sigurth o'er Gjuki's sons As the spear-leek grown above the grass, Or the …
- 20… sessi ok í sæingu míns málvinar, valda megir Gjúka; valda megir Gjúka mínu bölvi ok systur sinnar …… heart's true friend; the fault is theirs, The sons of Gjuki, for all my grief, That so their sister sorely weeps.
- 24Þá kvað þat Gullrönd Gjúka dóttir: "Þegi þú, þjóðleið, þeira orða; urðr öðlinga …Then Gollrond, daughter of Gjuki, spake: "Speak not such words, thou hated woman; Bane of …
Sigurðarkviða in skamma
- 1Ár var, þats Sigurðr sótti Gjúka, Völsungr ungi, er vegit hafði; tók við tryggðum …Of old did Sigurth Gjuki seek, The Volsung young, in battles victor; Well he trusted …
- 2Mey buðu hánum ok meiðma fjölð, Guðrúnu ungu, Gjúka dóttur; drukku ok dæmðu dægr margt saman Sigurðr …… him, and jewels many, Guthrun the young, the daughter of Gjuki; They drank and spake full many a day, Sigurth the …
- 4… sér at armi, mey frumunga fal hann megi Gjúka.… in his arms ne'er held The maiden he gave to Gjuki's sons.
- 30… er hon til hvílu heyra knátti gjallan grát Gjúka dóttur.… she lay full loud she heard The grievous wail of Gjuki's daughter.
Helreið Brynhildar
- 4… dóttir, heilli verstu í heim borin; þú hefir Gjúka of glatat börnum ok búi þeira brugðit góðu."… evils born in the world; To death thou hast given Gjuki's children, And laid their lofty house full low."
- 5… mjök, ef þik vita lystir, hvé gerðu mik Gjúka arfar ástalausa ok eiðrofa.… Witless one, if know thou wilt How the heirs of Gjuki gave me to be Joyless ever, a breaker of oaths.
- 14Því brá mér Guðrún Gjúka dóttir, at ek Sigurði svæfak á armi, þar …"Yet Guthrun reproached me, Gjuki's daughter, That I in Sigurth's arms had slept; Then did …
Guðrúnarkviða in forna
- 1… búri, unna ek vel bræðrum, - unz mik Gjúki gulli reifði, gulli reifði, gaf Sigurði.… me, Bright in my bower, my brothers I loved, Till Gjuki dowered me with gold, Dowered with gold, and to Sigurth …
- 2Svá var Sigurðr of sonum Gjúka sem væri grænn laukr ór grasi vaxinn eða …So Sigurth rose o'er Gjuki's sons As the leek grows green above the grass, Or …
- 38… at ek réða, - "hugða ek þik, Guðrún Gjúka dóttir, læblöndnum hjör leggja mik í gögnum."… terror,— to thee will I tell them; Methought thou, Guthrun, Gjuki's daughter, With poisoned blade didst pierce my body."
Guðrúnarkviða in þriðja
Oddrúnarkviða
Atlamál in grænlenzku
- 1… yggr var þeim síðan ok it sama sonum Gjúka, er váru sannráðnir.… they plotted, it was sore for them later, And for Gjuki's sons, whose trust they deceived.
- 50Dóttir lét Gjúka drengi tvá hníga, bróður hjó hon Atla, bera …Then the daughter of Gjuki two warriors smote down, Atli's brother she slew, and forth …
- 52… þat brá of allt annat, er unnu börn Gjúka; svá kváðu Niflunga, meðan sjalfir lifðu, skapa sókn …… fought, 'Twas the greatest of deeds of the sons of Gjuki; Men say that the Niflungs, while themselves they were living, …
- 105… slíkt getr fæða jóð at afreki, sems ól Gjúki; lifa mun þat eftir á landi hverju þeira …… be who such offspring has, Or children so gallant, as Gjuki begot; Forever shall live, and in lands far and wide, …
Hamðismál
- 2… fremr var þat halfu, - er hvatti Guðrún Gjúka borin, sonu sína unga at hefna Svanhildar:… is that is half as old, Since Guthrun, daughter of Gjuki, whetted Her sons so young to Svanhild's vengeance.
- 21… ek þá binda með boga strengjum, góð börn Gjúka festa á galga."… The men would I bind with strings of bows, And Gjuki's heirs on the gallows hang."

