Snorra-Edda · Skáldskaparmál
Handbók fyrir skáld, sett fram sem samtal í veislu milli sjávarjötunsins Ægis og Braga, guðs skáldskaparins. Til að skýra hvers vegna skáld kalla gull „hár Sifjar“ eða skáldskap „mjöð Óðins“ segir Bragi sögurnar á bak við orðalagið: Iðunni og jötuninn Þjaza, skáldskaparmjöðinn, einvígi Þórs við Hrungni og Geirröð, dýrgripi dverganna, otursgjöldin og bölvaða gull Niflunga, kvörn Fróða, Hrólf kraka, hina endalausu orrustu Hjaðninga. Milli sagnanna og á eftir þeim koma skrár yfir kenningar og skáldleg heiti goða, manna, vopna, skipa, sjávar og margs fleira, hvert sannað með vísum nafngreindra skálda frá 9.–12. öld.
Hvernig á að lesa: Sögur og skrár skiptast á: sögurnar eru kaflar 1–6, 24–26, 46–54 og 62; hitt eru skrár til að glugga í. Nafnaskrárnar undir lokin kalla ekki fram myndaspjöld.
- Fornnorræna — Guðni Jónsson 1954 (útgáfa)
- Íslenska — sjálfvirk stafsetningarfærsla
- Enska — Brodeur 1916 (þýðing) · samröðun sjálfvirk; gervigreindardrög þar sem Brodeur 1916 vantar
- Enska · nútímaleg — gervigreindardrög
Inngangur: gervigreindardrög · óyfirfarið
51Frá VölsungumOf the VölsungsdrögKafli XLI hjá Brodeur
Eftir Sigurð svein lifði dóttir, er Áslaug hét, er fædd var at Heimis í Hlymdölum, ok eru þaðan ættir komnar stórar. Svá er sagt, at Sigmundr Völsungsson var svá máttugr, at hann drakk eitr ok sakaði ekki, en Sinfjötli, sonr hans, ok Sigurðr váru svá harðir á húðna, at þá sakaði ekki eitr, at útan kæmi á þá bera. Því hefir Bragi skáld svá kveðit:
Eftir Sigurð svein lifði dóttir, er Áslaug hét, er fædd var að Heimis í Hlymdölum, og eru þaðan ættir komnar stórar. Svo er sagt, að Sigmundur Völsungsson var svo máttugur, að hann drakk eitur og sakaði ekki, en Sinfjötli, sonur hans, og Sigurður voru svo harðir á húðna, að þá sakaði ekki eitur, að utan kæmi á þá bera. Því hefur Bragi skáld svo kveðið:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðA daughter named Áslaug lived after young Sigurdr; she was reared with Heimir in Hlymdalir, and great houses are sprung from her. It is said that Sigmundr, Völsungr's son, was so strong that he could drink venom and receive no hurt; and Sinfjötli his son and Sigurdr were so hard-skinned that no venom from without could harm them: wherefore Bragi the Skald has sung thus:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktA daughter called Áslaug survived young Sigurdr; she was brought up with Heimir in Hlymdalir, and great families are descended from her. It is said that Sigmundr, Völsungr's son, was so strong that he could drink poison and come to no harm; and his son Sinfjötli and Sigurdr had such hard skin that no poison from outside could hurt them. That is why Bragi the poet has sung:
gervigreindardrög · óyfirfariðá fangboða öngli
hrökkviáll of hrokkinn
hekk Völsunga drekku.
á fangboða öngli
hrökkviáll of hrokkinn
hekk Völsunga drekku.
Of the Völsung's Drink hung writhing
Of Hill-Giants' kindred.
of the Völsung's Drink hung writhing
of the hill giants' kindred.
Eftir þessum sögum hafa flest skáld ort ok tekit ýmsa þáttu. Bragi inn gamli orti um fall Sörla ok Hamðis í drápu þeiri, er hann orti um Ragnar loðbrók.
Eftir þessum sögum hafa flest skáld ort og tekið ýmsa þáttu. Bragi hinn gamli orti um fall Sörla og Hamðis í drápu þeirri, er hann orti um Ragnar loðbrók.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðMost skalds have made verses and divers short tales from these sagas. Bragi the Old wrote of the fall of Sörli and Hamdir in that song of praise which he composed on Ragnarr Lodbrók:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktMost poets have made verses and various short tales from these stories. Bragi the Old wrote of the fall of Sörli and Hamdir in the song of praise that he composed about Ragnarr Lodbrók:
gervigreindardrög · óyfirfariðJörmunrekkr at vakna
með dreyrfáar dróttir
draum í sverða flaumi;
rósta varð í ranni
Raudvés höfuðniðja,
þá er hrafnbláir hefnðu
harma Erps of barmar.
Jörmunrekkur að vakna
með dreyrfáar dróttir
draum í sverða flaumi;
rósta varð í ranni
Raudvés höfuðniðja,
þá er hrafnbláir hefnðu
harma Erps of barmar.
To an dream, 'mid the princes
Blood-stained, while swords were swirling:
A brawl burst in the dwelling
Of Randvér's royal kinsman,
When the raven-swarthy
Brothers of Erpr took vengeance
For all the bitter sorrows.
to an evil dream, among the princes
stained with blood, while swords were swirling:
a brawl broke out in the dwelling
of Randvér's royal kinsman,
when the raven-dark
brothers of Erpr took vengeance
for all the bitter sorrows.
sóknar alfs í golfi
hræva dögg, þar er höggnar
hendr sem fætr of kenndusk;
fell í blóði blandinn
brunn ölskála, runna
þat er á Leifa landa
laufi fátt, at höfði.
sóknar alfs í golfi
hræva dögg, þar er höggnar
hendur sem fætur of kenndust;
féll í blóði blandinn
brunn ölskála, runna
það er á Leifa landa
laufi fátt, að höfði.
O'er the king's couch streaming,
Fell on the floor where, severed,
Feet and hands blood-dripping
Were seen; in the ale-cups' fountain
He fell headlong, gore-blended:
On the Shield, Leaf of the Bushes
Of Leifi's Land, 't is painted.
streaming over the king's couch,
fell on the floor where, severed,
feet and hands dripping blood
were seen; into the fountain of the ale-cups
he fell headlong, mixed with gore:
on the Shield, Leaf of the Bushes
of Leifi's Land, it is painted.
golfhölkvis sá fylkis
segls naglfara siglur
saums andvanar standa;
urðu snemmst ok sörli
samráða þeir Hamðir
hörðum herðimýlum
Hergauts vinu barðir.
golfhölkvis sá fylkis
segls naglfara siglur
saums andvanar standa;
urðu snemmst og sörli
samráða þeir Hamðir
hörðum herðimýlum
Hergauts vinu barðir.
Steel biting not, surrounding
The king's couch; and the brethren
Hamdir and Sörli quickly
To the earth were beaten
By the prince's order,
With hard stones were battered.
steel not biting, surrounding
the king's couch; and the brothers
Hamdir and Sörli were quickly
beaten to the earth
by the prince's order,
battered with hard stones.
styðja Gjúka niðja
flaums, þá er fjörvi næma
Foglhildar mun vildu,
ok bláserkjar birkis,
ball, fagrgötu allir,
ennihögg ok eggjar
Jónakrs sonum launa.
styðja Gjúka niðja
flaums, þá er fjörvi næma
Foglhildar mun vildu,
og bláserkjar birkis,
ball, fagrgötu allir,
ennihögg og eggjar
Jónakkurs sonum launa.
Bade Gjúki's race be smitten
Sore, who from life were eager
To ravish Svanhildr's lover;
And all pay Jónakr's offspring
With the fair-piercing weapon,
The render of blue birnies,
With bitter thrusts and edges.
ordered Gjúki's race to be struck
hard, who were eager to rob
Svanhildr's lover of his life;
and all to repay Jónakr's offspring
with the fair-piercing weapon,
the render of blue mail-coats,
with bitter thrusts and edges.
flotna randar botni.
Ræs gafumk reiðar mána
Ragnarr ok fjölð sagna.
flotna randar botni.
Ræs gafumk reiðar mána
Ragnar og fjölð sagna.
On the fair shield-rim's surface;
Ragnarr gave me the Ship-Moon
With many tales marked on it.]
on the fair surface of the shield-rim;
Ragnarr gave me the Ship-Moon
with many tales marked on it.]"
