Opin Edda samhliða útgáfa í vinnslu

Snorra-Edda · Skáldskaparmál

89 kaflar · 854 raðir

Handbók fyrir skáld, sett fram sem samtal í veislu milli sjávarjötunsins Ægis og Braga, guðs skáldskaparins. Til að skýra hvers vegna skáld kalla gull „hár Sifjar“ eða skáldskap „mjöð Óðins“ segir Bragi sögurnar á bak við orðalagið: Iðunni og jötuninn Þjaza, skáldskaparmjöðinn, einvígi Þórs við Hrungni og Geirröð, dýrgripi dverganna, otursgjöldin og bölvaða gull Niflunga, kvörn Fróða, Hrólf kraka, hina endalausu orrustu Hjaðninga. Milli sagnanna og á eftir þeim koma skrár yfir kenningar og skáldleg heiti goða, manna, vopna, skipa, sjávar og margs fleira, hvert sannað með vísum nafngreindra skálda frá 9.–12. öld.

Hvernig á að lesa: Sögur og skrár skiptast á: sögurnar eru kaflar 1–6, 24–26, 46–54 og 62; hitt eru skrár til að glugga í. Nafnaskrárnar undir lokin kalla ekki fram myndaspjöld.

  • Fornnorræna — Guðni Jónsson 1954 (útgáfa)
  • Íslenska — sjálfvirk stafsetningarfærsla
  • Enska — Brodeur 1916 (þýðing) · samröðun sjálfvirk; gervigreindardrög þar sem Brodeur 1916 vantar
  • Enska · nútímaleg — gervigreindardrög

Inngangur: gervigreindardrög · óyfirfarið

Framvinda
Fornnorræna854 útgáfutexti af 854 röðum (stikan sýnir yfirferð textans)
Íslenska854 texti óyfirfarinn af 854 röðum (stikan sýnir yfirferð textans)
Enska843 raðað sjálfvirkt, 1 texti óyfirfarinn, 10 autt af 854 röðum (stikan sýnir samröðun útgefna textans og yfirferð hins)
Enska · nútímaleg843 texti óyfirfarinn, 11 autt af 854 röðum (stikan sýnir yfirferð textans)

53Frá Hrólfi kraka ok VöggFrá Hrólfi kraka og VöggOf Hrólfr kraki and VöggrdrögKafli XLII hjá Brodeur

Hví er gull kallat sáð Kraka? Konungr einn í Danmörk er nefndr Hrólfr kraki. Hann var ágætastr fornkonunga fyrst af mildi ok fræknleik ok lítillæti. Þat er eitt mark um lítillæti hans, er mjök er fært í frásagnir, at einn lítill sveinn ok fátækr er nefndr Vöggr. Hann kom í höll Hrólfs konungs. Þá var konungrinn ungr at aldri ok grannligr á vöxt. Þá gekk Vöggr fyrir hann ok sá upp á hann.

Hví er gull kallað sáð Kraka? Konungur einn í Danmörk er nefndur Hrólfur kraki. Hann var ágætastur fornkonunga fyrst af mildi og fræknleik og lítillæti. Það er eitt mark um lítillæti hans, er mjög er fært í frásagnir, að einn lítill sveinn og fátækur er nefndur Vöggur. Hann kom í höll Hrólfs konungs. Þá var konungurinn ungur að aldrei og grannligur á vöxt. Þá gekk Vöggur fyrir hann og sá upp á hann.

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
So slung we
The whirling stone,
The mighty boulder,
Till men took it.
'And soon after
In Sweden's realm,
We twain fore-knowing
Strode to the fighting;
Bears we hunted,
And shields we broke;
We strode through
The gray-mailed spear-host.
We cast down a king,
We crowned another;
To Gotthormr good
We gave assistance;
No quiet was there
Ere Knúi fell.
'This course we held
Those years continuous,
That we were known
For warriors mighty;
There with sharp spears
Wounds we scored,
Let blood from wounds,
And reddened the brand.
'Now are we come
To the king's abode
Of mercy bereft
And held as bond-maids;
Clay eats our foot-soles,
Cold chills us above;
We turn the Peace-Grinder:
'T is gloomy at Fródi's.
'Hands must rest,
The stone must halt;
Enough have I turned,
My toil ceases:
Now may the hands
Have no remission
Till Fródi hold
The meal ground fully.
'The hands should hold
The hard shafts,
The weapons gore-stained,--
Wake thou, Fródi!
Wake thou, Fródi,
If thou wouldst hearken
To the songs of us twain
And to ancient stories.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
so we swung
the whirling stone,
the mighty boulder,
until men took it.
'And soon after,
in the realm of Sweden,
we two foreseeing ones
strode into battle;
we hunted bears
and we broke shields;
we strode through
the grey-mailed host of spears.
We cast down one king,
we crowned another;
to good Gotthormr
we gave our help;
there was no peace
before Knúi fell.
'We held this course
through all those years,
so that we were known
as mighty warriors;
there with sharp spears
we cut wounds,
let blood from wounds,
and reddened the sword.
'Now we have come
to the king's house
robbed of mercy
and held as bondmaids;
clay eats at the soles of our feet,
cold chills us from above;
we turn the Peace-Grinder:
it is gloomy at Fródi's.
'Hands must rest,
the stone must stop;
I have turned enough,
my toil is over:
now the hands may
have no respite
until Fródi judges
the meal fully ground.
'The hands should hold
the hard shafts,
the weapons stained with gore.
Wake up, Fródi!
Wake up, Fródi,
if you want to listen
to the songs of us two
and to ancient stories.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Þá mælti konungr: "Hvat viltu mæla, sveinn, er þú sér á mik?"

Þá mælti konungur: "Hvað viltu mæla, sveinn, er þú sér á mig?"

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
'Fire I see burning
East of the burg,
War-tidings waken,
A beacon of warning:
A host shall come
Hither, with swiftness,
And fire the dwellings
Above King Fródi.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
'I see fire burning
east of the stronghold,
tidings of war awaken,
a warning beacon:
an army will come
here, and swiftly,
and set fire to the dwellings
above King Fródi.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Vöggr segir: "Þá er ek var heima, heyrðak sagt, at Hrólfr konungr at Hleiðru var mestr maðr á Norðrlöndum, en nú sitr hér í hásæti kraki einn lítill, ok kallið þér hann konung."

Vöggur segir: "Þá er eg var heima, heyrðak sagt, að Hrólfur konungur að Hleiðru var mestur maður á Norðrlöndum, en nú situr hér í hásæti kraki einn lítill, og kallið þér hann konung."

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
'Thou shalt not hold
The stead of Hleidr,
The red gold rings
Nor the gods' holy altar;
We grasp the handle,
Maiden, more hardly,--
We were not warmer
In the wound-gore of corpses.
'My father's maid
Mightily ground
For she saw the feyness
Of men full many;
The sturdy posts
From the flour-box started,
Made staunch with iron.
Grind we yet swifter.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
'You shall not hold
the seat of Hleidr,
the red gold rings
or the gods' holy altar;
we grip the handle,
maiden, more firmly;
we were not warmer
in the wound-blood of corpses.
'My father's maid
ground mightily,
for she saw the doom
of a great many men;
the sturdy posts
sprang from the flour-box,
braced with iron.
Let us grind faster still.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Þá svarar konungr: "Þú, sveinn, hefir gefit mér nafn, at ek skal heita Hrólfr kraki, en þat er títt, at gjöf skal fylgja nafnfesti. Nú sé ek þik enga gjöf hafa til at gefa mér at nafnfesti, þá er mér sé þægilig. Nú skal sá gefa öðrum, er til hefir," - tók gullhring af hendi sér ok gaf honum.

Þá svarar konungur: "Þú, sveinn, hefur gefið mér nafn, að eg skal heita Hrólfur kraki, en það er títt, að gjöf skal fylgja nafnfesti. Nú sé eg þig enga gjöf hafa til að gefa mér að nafnfesti, þá er mér sé þægileg. Nú skal sá gefa öðrum, er til hefur," - tók gullhring af hendi sér og gaf honum.

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
'Grind we yet swifter!
The son of Yrsa,
Hálfdanr's kinsman,
Shall come with vengeance
On Fródi's head:
Him shall men call
Yrsa's son and brother.
We both know that.'
The maidens ground,
Their might they tested,
Young and fresh
In giant-frenzy:
The bin-poles trembled,
And burst the flour-box;
In sunder burst
The heavy boulder.
And the sturdy bride
Of Hill-Giants spake:
'We have ground, O Fródi!
Soon we cease from grinding;
The women have labored
O'er long at the grist.'

Thus sang Einarr Skúlason:

I have heard that Fródi's hand-maids
Ground in the mill full gladly
The Serpent's Couch; with gold-meal
The king lets peace be broken:
The fair cheeks of my axe-head,
Fitted with maple, show forth
Fenja's Grist; exalted
Is the skald with the good king's riches.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
'Let us grind faster still!
The son of Yrsa,
Hálfdanr's kinsman,
will come with vengeance
on Fródi's head:
men will call him
Yrsa's son and brother.
We both know that.'
The maidens ground,
they tested their might,
young and fresh
in giant-frenzy:
the bin-poles shook,
and the flour-box burst;
it burst apart,
the heavy boulder.
And the sturdy bride
of hill giants spoke:
'We have ground, Fródi!
Soon we shall stop grinding;
the women have laboured
too long at the grist.'

As Einarr Skúlason sang:

I have heard that Fródi's handmaids
ground in the mill most gladly
the Serpent's Couch; with gold-meal
the king lets peace be broken:
the fair cheeks of my axe-head,
fitted with maple, display
Fenja's Grist; the poet
is exalted with the good king's riches.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Þá mælti Vöggr: "Gef þú allra konunga heilastr, ok þess strengi ek heit at verða þess manns bani, er þinn banamaðr verðr."

Þá mælti Vöggur: "Gef þú allra konunga heilastur, og þess strengi eg heit að verða þess manns bani, er þinn banamaður verður."

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

↑ innifalið í fyrri röð

Þá mælti konungr ok hló við: "Litlu verðr Vöggr feginn."

Þá mælti konungur og hló við: "Litlu verður Vöggur feginn."

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

So sang Egill:

Glad are full many men
In Fródi's meal.]
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

As Egill sang:

A great many men are glad
in Fródi's meal.]"
gervigreindardrög · óyfirfarið

Síðan sem hreinn texti (Markdown)

Segðu Hugin

Huginn ber hverja hugsun til ritstjóranna: hugmynd, villu sem þú tókst eftir eða eitthvað sem virkaði ekki.

Um hvað snýst þetta?

Sent með: slóð þessarar síðu og tungumál viðmótsins. Aðeins ritstjórarnir lesa skilaboðin.