Opin Edda samhliða útgáfa í vinnslu

Snorra-Edda · Skáldskaparmál

89 kaflar · 854 raðir

Handbók fyrir skáld, sett fram sem samtal í veislu milli sjávarjötunsins Ægis og Braga, guðs skáldskaparins. Til að skýra hvers vegna skáld kalla gull „hár Sifjar“ eða skáldskap „mjöð Óðins“ segir Bragi sögurnar á bak við orðalagið: Iðunni og jötuninn Þjaza, skáldskaparmjöðinn, einvígi Þórs við Hrungni og Geirröð, dýrgripi dverganna, otursgjöldin og bölvaða gull Niflunga, kvörn Fróða, Hrólf kraka, hina endalausu orrustu Hjaðninga. Milli sagnanna og á eftir þeim koma skrár yfir kenningar og skáldleg heiti goða, manna, vopna, skipa, sjávar og margs fleira, hvert sannað með vísum nafngreindra skálda frá 9.–12. öld.

Hvernig á að lesa: Sögur og skrár skiptast á: sögurnar eru kaflar 1–6, 24–26, 46–54 og 62; hitt eru skrár til að glugga í. Nafnaskrárnar undir lokin kalla ekki fram myndaspjöld.

  • Fornnorræna — Guðni Jónsson 1954 (útgáfa)
  • Íslenska — sjálfvirk stafsetningarfærsla
  • Enska — Brodeur 1916 (þýðing) · samröðun sjálfvirk; gervigreindardrög þar sem Brodeur 1916 vantar
  • Enska · nútímaleg — gervigreindardrög

Inngangur: gervigreindardrög · óyfirfarið

Framvinda
Fornnorræna854 útgáfutexti af 854 röðum (stikan sýnir yfirferð textans)
Íslenska854 texti óyfirfarinn af 854 röðum (stikan sýnir yfirferð textans)
Enska843 raðað sjálfvirkt, 1 texti óyfirfarinn, 10 autt af 854 röðum (stikan sýnir samröðun útgefna textans og yfirferð hins)
Enska · nútímaleg843 texti óyfirfarinn, 11 autt af 854 röðum (stikan sýnir yfirferð textans)
  1. 1Ægir sækir heim æsiÆgir sækir heim æsiEinn maður er nefndur Ægir eða Hlér . Hann bjó í eyju þeirri, er nú er kölluð Hlésey . Hann var mjög fjölkunnugur. Hann gerði ferð sína til Ásgarðs , en æsir vissu fyrir ferð hans, og var honum fagnað vel og þó margir hl
  2. 2Þjazi jötunn rænti IðunniÞjassi jötunn rænti IðunniHann hóf þar frásögn, að þrír æsir fóru heiman, Óðinn og Loki og Hænir , og fóru um fjöll og eyðimerkur, og var illt til matar. En er þeir koma ofan í dal nakkvarn, sjá þeir öxnaflokk og taka einn uxann og snúa til seyði
  3. 3Loki náði Iðunni ok dráp ÞjazaLoki náði Iðunni og dráp ÞjassaEn æsir urðu illa við hvarf Iðunnar , og gerðust þeir brátt hárir og gamlir. Þá áttu þeir æsir þing, og spyr hver annan, hvað síðast vissi til Iðunnar , en það var séð síðast, að hún gekk út úr Ásgarði með Loka . Þá var
  4. 4Af ætt ÞjazaAf ætt ÞjassaSvo er sagt, að Óðinn gerði það til yfirbóta við Skaða , að hann tók augu Þjassa og kastaði upp á himin og gerði af stjörnur tvær.
  5. 5Upphaf SuttungamjaðarUpphaf SuttungamjaðarOg enn mælti Ægir : "Hvaðan af hefur hafist sú íþrótt, er þér kallið skáldskap?"
  6. 6Hversu Óðinn komst at miðinumHversu Óðinn komst að miðinumBragi svarar: "Sjá saga er til þess, að Óðinn fór heiman og kom þar, er þrælar níu slógu hey. Hann spyr, ef þeir vilji, að hann brýni ljá þeirra. Þeir játa því. Þá tekur hann hein af belti sér og brýndi ljána, en þeim þó
  7. 7Einkenni skáldskaparEinkenni skáldskaparÞá mælti Ægir : "Hversu á marga lund breytið þér orðtökum skáldskapar, eða hversu mörg eru kyn skáldskaparins?"
  8. 8Orðum beint til ungra skáldaOrðum beint til ungra skáldaEn þetta er nú að segja ungum skáldum, þeim er girnast að nema mál skáldskapar og heyja sér orðfjölða með fornum heitum eða girnast þeir að kunna skilja það, er hulið er kveðið, þá skili hann þessa bók til fróðleiks og s
  9. 9Óðinsheiti ok ÓðinskenningarÓðinsheiti og ÓðinskenningarNú skal láta heyra dæmin, hvernig höfuðskáldin hafa látið sér sóma að yrkja eftir þessum heitum og kenningum, svo sem segir Arnór jarlaskáld, að Óðinn heiti Alföður :
  10. 10SkáldskaparkenningarSkáldskaparkenningarHér skal heyra, hve skáldin hafa kennt skáldskapinn eftir þessum heitum, er áður eru rituð, svo sem er að kalla Kvasis dreyra og dverga skip, dverga mjöð, jötna mjöð, Suttunga mjöð, Óðins mjöð, ása mjöð, föðurgjöld jötna
  11. 11ÞórskenningarÞórskenningarHvernig skal kenna Þór ? Svo, að kalla hann son Óðins og Jarðar , faðir Magna og Móða og Þrúðar , verr Sifjar , stjúpfaðir Ullar , stýrandi og eigandi Mjöllnis og megingjarða, Bilskirrnis , verjandi Ásgarðs , Miðgarðs ,
  12. 12BaldrskenningarBaldrskenningarHvernig skal kenna Baldur ? Svo, að kalla hann son Óðins og Friggjar , ver Nönnu , faðir Forseta , eigandi Hringhorna og Draupnis , dólgur Haðar , Heljar sinni, Gráta-goð. Úlfur Uggason hefur kveðið eftir sögu Baldurs la
  13. 13NjarðarkenningarNjarðarkenningarHvernig skal kenna Njörd ? Svo, að kalla hann Vanaguð eða Vananið eða Van og föður Freys og Freyju , fégjafa guð. Svo segir Þórður Sjáreksson :
  14. 14FreyskenningarFreyskenningarHvernig skal kenna Frey ? Svo, að kalla hann son Njarðar , bróður Freyju og enn Vanaguð og Vananið og Vanur og árguð og fégjafa. Svo kvað Egill Skalla-Grímsson :
  15. 15HeimdallarkenningarHeimdallarkenningarHvernig skal Heimdall kenna? Svo, að kalla hann son níu mæðra eða vörð goða, svo sem fyrr er ritað, eða hvíta ás, Loka dólg mensækir Freyju . Heimdallar höfuð heitir sverð. Svo er sagt, að hann var lostinn mannshöfði í g
  16. 16TýskenningarTýskenningarHvernig skal kenna Tý? Svo, að kalla hann einhenda ás og úlfs fóstra, víga guð, son Óðins .
  17. 17BragakenningarBragakenningarHvernig skal kenna Braga ? Svo, að kalla hann Iðunnar ver, frumsmið bragar og hinn síðskeggja ás - af hans nafni er sá kallaður skeggbragi, er mikið skegg hefur - og sonur Óðins .
  18. 18VíðarskenningarVíðarskenningarHvernig skal kenna Víðar ? Hann má kalla hinn þögla ás, eiganda járnskós, dólg og bana Fenrisúlfs , hefniás goðanna, byggviás föðurtófta og son Óðins , bróður ásanna.
  19. 19VálakenningarVálakenningarHvernig skal kenna Vála ? Svo, að kalla hann son Óðins og Rindar , stjúpson Friggjar , bróður ásanna, hefniás Baldurs , dólg Haðar og bana hans, byggvanda föðurtófta.
  20. 20HaðarkenningarHaðarkenningarHvernig skal kenna Höð ? Svo, að kalla hann blinda ás, Baldurs bana, skjótanda Mistilteins, son Óðins , Heljar sinna, Vála dólg.
  21. 21UllarkenningarUllarkenningarHvernig skal kenna Ull? Svo, að kalla hann son Sifjar , stjúp Þórs , öndurás, bogaás, veiðiás, skjaldarás.
  22. 22HæniskenningarHæniskenningarHvernig skal kenna Hæni ? Svo, að kalla hann sessa eða sinna eða mála Óðins og hinn skjóta ás og hinn langa fót og aurkonung.
  23. 23LokakenningarLokakenningarHvernig skal kenna Loka ? Svo, að kalla hann son Fárbauta og Laufeyjar , Nálar , bróður Býleists og Helblinda , föður Vánargands, það er Fenrisúlfur , og Jörmundgands , það er Miðgarðsormur , og Heljar og Nara og Ála , f
  24. 24Frá Hrugni jötniFrá Hrugni jötniNú skal enn segja dæmi, af hverju þær kenningar eru, er nú voru ritaðar, er áður voru eigi dæmi til sögð, svo sem Bragi sagði Ægi , að Þór var farinn í austrvega að berja troll, en Óðinn reið Sleipni í Jötunheima og kom
  25. 25Frá Gróu völuFrá Gróu völuÞór fór heim til Þrúðvanga , og stóð heinin í höfði honum. Þá kom til völva sú, er Gróa hét, kona Aurvandils hins frækna. Hún gól galdra sína yfir Þór , til þess er heinin losnaði. En er Þór fann það og þótti þá von, að
  26. 26För Þórs til GeirröðargarðaFör Þórs til GeirröðargarðaÞá svarar Bragi : "Mikillar frásagnar er það vert, er Þór fór til Geirröðargarða . Þá hafði hann eigi hamarinn Mjöllni eða Megingjarðir eða járngreipur, og olli því Loki . Hann fór með honum, því ar Loka hafði það hent,
  27. 27FriggjarkenningarFriggjarkenningarHvernig skal kenna Frigg ? Svo, að kalla hana dóttur Fjörgyns , kona Óðins , móður Baldurs , elju Jarðar og Rindar og Gunnlaðar og Gerðar , sværa Nönnu , dróttning ása og ásynja, Fullu og valshams og Fensala .
  28. 28FreyjukenningarFreyjukenningarHvernig skal Freyju kenna? Svo, að kalla hana dóttur Njarðar , systur Freys , konu Óðs , móður Hnossar , eigandi valfalls og Sessrúmnis og fressa, Brisíngamens, Vanagoð, Vanadís , it grátfagra guð, ástaguð. - Svo má kenn
  29. 29SifjarkenningarSifjarkenningarHvernig skal kenna Sif ? Svo, að kalla hana konu Þórs , móður Ullar , it hárfagra guð, elja Járnsöxu , móður Þrúðar .
  30. 30IðunnarkenningarIðunnarkenningarHvernig skal kenna Iðunni ? Svo, að kalla hana konu Braga og gætandi eplanna, en eplin ellilyf ásanna. Hún er og ránfengur Þjassa jötuns, svo sem fyrr er sagt, að hann tók hana braut frá ásum.
  31. 31HiminskenningarHiminskenningarHvernig skal kenna himin? Svo, að kalla hann Ýmis haus og þar af jötuns haus og erfiði eða byrði dverganna eða hjálm Vestra og Austra , Suðra , Norðra , land sólar og tungls og himintungla, vagna og veðra, hjálmur eða hú
  32. 32JarðarkenningarJarðarkenningarHvernig skal jörð kenna? Svo, að kalla hana Ýmis hold og móður Þórs , dóttur Ónars , brúði Óðins , elju Friggjar og Rindar og Gunnlaðar , sværu Sifjar , gólf og botn veðra hallar, sjár dýranna, dóttir Náttar, systir Auðs
  33. 33SjávarkenningarSjávarkenningarHvernig skal sæ kenna? Svo, að kalla hann Ýmis blóð, heimsækir goðanna, verr Ránar , faðir Ægisdætra , þeirra er svo heita Himinglæva, Dúfa , Blóðughadda , Hefring , Uður, Hrönn , Bylgja , Bára, Kólga , land Ránar og Ægi
  34. 34SólarkenningarSólarkenningarHvernig skal kenna sól? Svo, að kalla hana dóttur Mundilfara , systur Mána , kona Glens , eldur himins og lofts. Svo sem kvað Skúli Þorsteinsson :
  35. 35VindskenningarVindskenningarHvernig skal kenna vind? Svo, að kalla hann son Fornjóts , bróður Ægis og elds, brjót viðar, skaði og bani eða hundur eð vargur viðar eða segls eða seglreiða. Svo sagði Sveinn í Norðrsetudrápu:
  36. 36EldskenningarEldskenningarHvernig skal kenna eld? Svo, að kalla hann bróður vinds og Ægis , bana og grand viðar og húsa, Hálfs bani, sól húsanna.
  37. 37VetrarkenningarVetrarkenningarHvernig skal kenna vetur? Svo, að kalla hann son Vindsvals og bana orma, hríðmál. Svo kvað Ormur Steinþórsson :
  38. 38SumarkenningarSumarkenningarHvernig skal kenna sumar? Svo, að kalla son Svásaðar og líkn ormanna og gróður manna. Svo sem kvað Egill Skalla-Grímsson :
  39. 39Mannkenningar ok kvenkenningarMannkenningar og kvenkenningarHvernig skal kenna manninn? Mann skal kenna við verk sín, það er hann veitir eða þiggur eða gerir. Hann má og kenna til eignar sinnar, þeirrar er hann á, og svo ef hann gaf, svo og við ættir þær, er hann kom af, svo þær,
  40. 40GullskenningarGullskenningarHvernig skal kenna gull? Svo, að kalla það eld Ægis og barr Glasis , haddur Sifjar , höfuðband Fullu , grátur Freyju , munntal og rödd og orð jötna, dropa Draupnis og regn eða skúr Draupnis eða augna Freyju , otrgjöld, n
  41. 41Æsir þágu veizlu at ÆgisÆsir þágu veizlu að ÆgisFyrir hví er gull kallað eldur Ægis ? Þessi saga er til þess, er fyrr er getið, að Ægir sótti heimboð til Ásgarðs , en er hann var búinn til heimferðar, þá bauð hann til sín Óðni og öllum ásum á þriggja mánaða fresti. Ti
  42. 42Frá lundinum GlasiFrá lundinum GlasiHví er gull kallað barr eða lauf Glasis ? Í Ásgarði fyrir durum Valhallar stendur lundur, sá er Glasir er kallaður, en lauf hans allt er gull rautt, svo sem hér er kveðið, að
  43. 43Af smíðum Ívaldasona ok Sindra dvergsAf smíðum Ívaldasona og Sindra dvergsHví er gull kallað haddur Sifjar ? Loki Laufeyjarson hafði það gert til lævísi að klippa hár allt af Sif . En er Þór varð þess var, tók hann Loka og myndi lemja hvert bein í honum, áður hann svarði þess, að hann skal fá
  44. 44Kenningar á gulli ok FreyjuKenningar á gulli og FreyjuHér heyrir, að gull er kennt til höfuðbands Fullu , er orti Eyvindur skáldaspillir:
  45. 45Gull kallat mál jötnaGull kallað mál jötnaHér má það heyra, að kallað er orð eða rödd jötna gullið, svo sem fyrr er sagt. Svo kvað Bragi skáld:
  46. 46Af otrgjöldumAf otrgjöldumHver sök er til þess, að gull er kallað otrgjöld? Svo er sagt, að þá er æsir fóru að kanna heim, Óðinn og Loki og Hænir , þeir komu að á nokkurri og gengu með ánni til fors nokkurskonar, og við fossinn var otur einn og h
  47. 47Frá Fáfni, Regin ok SigurðiFrá Fáfni, Regin og SigurðiHvað er fleira að segja frá gullinu? Hreiðmar tók þá gullið að sonargjöldum, en Fáfnir og Reginn beiddust af nokkurskonar í bróðurgjöld. Hreiðmar unni þeim enskis pennings af gullinu. Það varð óráð þeirra bræðra, að þeir
  48. 48Frá Sigurði ok GjúkungumFrá Sigurði og GjúkungumÞá reið Sigurður , til þess er hann fann á fjallinu hús. Þar svaf inni ein kona, og hafði sú hjálm og brynju. Hann brá sverðinu og reist brynjuna af henni. Þá vaknaði hún og nefndist Hildur . Hún er kölluð Brynhildur og
  49. 49Drepinn SigurðrDrepinn SigurðurÞað var eitt sinn, að Brynhildur og Guðrún gengu til vatns að bleikja hadda sína. Þá er þær komu til árinnar, þá óð Brynhildur út í ána frá landi og mælti, að hún vildi eigi bera í höfuð sér það vatn, er rynni úr hári Gu
  50. 50Dráp Gjúkunga ok hefndir GuðrúnarDráp Gjúkunga og hefndir GuðrúnarAtli konungur Buðlason, bróðir Brynhildar , fékk þá Guðrúnar , er Sigurður hafði átta, og áttu þau börn. Atli konungur bauð þá til sín Gunnari og Högna , en þeir fóru að heimboðinu. En áður þeir fóru heiman, þá fálu þeir
  51. 51Frá VölsungumFrá VölsungumEftir Sigurð svein lifði dóttir, er Áslaug hét, er fædd var að Heimis í Hlymdölum , og eru þaðan ættir komnar stórar. Svo er sagt, að Sigmundur Völsungsson var svo máttugur, að hann drakk eitur og sakaði ekki, en Sinfjöt
  52. 52Frá Fróða konungi ok kverninni GróttaFrá Fróða konungi og kverninni GróttaHví er gull kallað mjöl Fróða ? Til þess er saga sjá, að Skjöldur hét sonur Óðins , er Skjöldungar eru frá komnir. Hann hafði atsetu og réð löndum, þar sem nú er kölluð Danmörk , en þá var kallað Gotland . Skjöldur átti
  53. 53Frá Hrólfi kraka ok VöggFrá Hrólfi kraka og VöggHví er gull kallað sáð Kraka ? Konungur einn í Danmörk er nefndur Hrólfur kraki. Hann var ágætastur fornkonunga fyrst af mildi og fræknleik og lítillæti. Það er eitt mark um lítillæti hans, er mjög er fært í frásagnir, a
  54. 54Frá Hrólfi hraka ok Aðilsi konungiFrá Hrólfi hraka og Aðilsi konungiAnnað mark var það sagt frá Hrólfi kraka um fræknleik hans, að sá konungur réð fyrir Uppsölum, er Aðils hét. Hann átti Yrsu , móður Hrólfs kraka. Hann hafði ósætt við þann konung, er réð fyrir Nóregi , er Áli hét. Þeir s
  55. 55Frá Hölga konungiFrá Hölga konungiSvo er sagt, að konungur sá, er Hölgi er nefndur, er Hálogaland er við kennt, var faðir Þorgerðar Hölgabrúðar. Þau voru bæði blótuð, og var haugur Hölga kastaður, önnur fló af gulli eða silfri - það var blótféið - en önn
  56. 56Enn frá gullskenningumEnn frá gullskenningumÍ Bjarkarmálum hinum fornum eru tölð mörg gullsheiti. Svo segir þar:
  57. 57Maðr kenndr til gullsMaður kenndur til gullsMaður er kallaður brjótur gullsins, svo sem kvað Óttar svarti:
  58. 58Kona kennd til gullsKona kennd til gullsKona er kennd til gulls, kölluð selja gulls, sem kvað Hallar-Steinn :
  59. 59Maðr kenndr til viðaMaður kenndur til viðaMaður er kenndur til viða, sem fyrr er ritað, kallaður reynir vápna eða víga, ferða og athafnar, skipa og alls þess, er hann ræður og reynir. Svo kvað Úlfur Uggason :
  60. 60OrrostukenningarOrrostukenningarHvernig skal kenna orustu? Svo, að kalla veður vápna eða hlífa eða Óðins eða valkyrju eða herkonunga eða gný eða glym. Svo kvað Hornklofi :
  61. 61Vápnakenningar ok herklæðaVápnakenningar og herklæðaVopn og herklæði skal kenna til orustu og til Óðins og valmeyja og herkonunga, kalla hjálm hött eða fald, en brynju serk eða skyrtu, en skjöld tjald, og skjaldborgin er kölluð höll og ræfur, veggur og gólf. Skildir eru k
  62. 62Frá HjaðningavígumFrá HjaðningavígumOrrosta er kölluð Hjaðninga veður eða él og vopn Hjaðninga eldur eða vendir, en saga er til þess.
  63. 63Orrosta kennd til ÓðinsOrrosta kennd til ÓðinsOrrosta er veður Óðins , sem fyrr er ritað. Svo kvað Víga-Glúmr :
  64. 64SkipskenningarSkipskenningarHvernig skal kenna skip? Svo, að kalla hest eða dýr eða skíð sækonunga eða sævar eða skipreiða eða veðrs. báru fákur, sem Hornklofi kvað:
  65. 65KristskenningarKristskenningarHvernig skal Krist kenna? Svo, að kalla hann skapara himins og jarðar, engla og sólar, stýranda heims og himinríkis og engla, konung himna og sólar og engla og Jórsala og Jórdánar og Gríklands, ráðandi postula og heilagr
  66. 66Konungakenningar ok fyrirmannaKonungakenningar og fyrirmannaÞar koma saman kenningar, og verður sá að skilja af stöð, er ræður skáldskapinn, um hvárn kveðið er konunginn, því að rétt er að kalla Miklagarðskeisara Grikkjakonung, og svo þann konung, er ræður Jórsalalandi, að kalla
  67. 67SkáldskaparheitiSkáldskaparheitiHvernig er ókennd setning skáldskapar? Svo, að nefna hvern hluta sem heitir. Hver eru ókennd nöfn skáldskaparins? Hann heitir bragur og hróður, óður, mærð, lof. Þetta kvað Bragi hinn gamli, þá er hann ók um skóg nokkurn
  68. 68GoðaheitiGoðaheitiHvernig eru nöfn goðanna? Þau heita bönd, sem kvað Eyjólfur dáðaskáld:
  69. 69Himins heiti, sólar ok tunglsHimins heiti, sólar og tunglsÞessi nöfn himins eru rituð, en eigi höfum vér fundið í kvæðum öll þessi heiti. En þessi skáldskaparheiti sem önnur þykir mér óskylt að hafa í skáldskap, nema áður finni hann í verka höfuðskálda þvílík heiti.
  70. 70JarðarheitiJarðarheitiHver eru jarðarheiti? Hún heitir jörð, sem Þjóðólfur kvað:
  71. 71Úlfs heiti, bjarnar ok hjartarÚlfs heiti, bjarnar og hjartarVargur heitir dýr. Það er rétt að kenna við blóð eða hræ, svo að kalla verð hans eða drykk. Eigi er rétt að kenna svo við fleiri dýr. Vargur heitir og úlfur, sem Þjóðólfur kvað:
  72. 72HestaheitiHestaheitiÞessi eru hesta heiti talið í Þorgrímsþulu :
  73. 73Öxn, ormar, sauðir, svínÖxn, ormar, sauðir, svínÞessi öxnaheiti eru í Þorgrímsþulu :
  74. 74Heiti lofts ok veðraHeiti lofts og veðraHver eru heiti lofts og veðranna? Loft heitir ginnungagap og meðalheimur, foglheimur, veðrheimur. Veður heitir hregg, byr, glygg, hret, gjósta, vindur. Svo segir í Alsvinnsmálum :
  75. 75Hrafnsheiti ok arnarHrafnsheiti og arnarhamTveir eru fuglar þeir, er eigi þarf að kenna annan veg en kalla blóð eða hræ drykk þeirra eða verð. Það er hrafn og örn. Alla aðra fugla karlkennda má kenna við blóð eða hræ, og er það þá nafn örn eða hrafn, sem Þjóðólfu
  76. 76SævarheitiSævarheitiHver eru sævar heiti? Hann heitir: mar, ægir, gymir, hlér, haf, leið, ver, salt, lögur, græðir. Sem Arnór kvað og fyrr var ritað:
  77. 77EldsheitiEldsheitiHver eru elds heiti? Svo sem hér er:
  78. 78Heiti stundannaHeiti stundannaÞessi eru nöfn stundanna: öld, forðum, aldur, fyrir löngu, ár, misseri, vetur, sumar, vár, haust, mánuður, vika, dagur, nótt, morginn, aftann, kveld, árla, snemma, síðla, í sinn, fyrra dag, í næst, í gær, á morgun, stund
  79. 79KonungaheitiKonungaheitiHver eru manna heiti ókennd? Maður er hver fyrir sér; it fyrsta og it æðsta heiti manns, er kallaður er maður keisari, því næst konungur, þar næst jarl. Þessir þrír menn eiga saman þessi heiti öll. Allvaldur, svo sem hér
  80. 80Frá Halfdani gamla ok konungaættumFrá Halfdani gamla og konungaættumKonungur er nefndur Hálfdan gamli, er allra konunga var ágætastur. Hann gerði blót mikið að miðjum vetri og blótaði til þess, að hann skyldi lifa í konungdómi sínum þrjú hundruð vetra. En hann fékk þau andsvör, að hann m
  81. 81MannaheitiMannaheitiSkáld heita greppar, og rétt er í skáldskap að kalla svo hvern mann, er vill. Rekkar voru kallaðir þeir menn, er fylgðu Hálfi konungi, og af þeirra nafni eru rekkar kallaðir hermenn, og er rétt að kalla svo alla menn. Lo
  82. 82HópaheitiHópaheitiMaður heitir einn hver, tá, ef tveir eru, þorp, ef þrír eru, fjórir eru föruneyti, flokkur eru fimm menn, sveit, ef sex eru, sjö fylla sögn, átta bera ámælisskor, nautar eru níu, dúnn, ef tíu eru, ærir ro ellifu, toglöð
  83. 83Viðkenningar ok sannkenningarViðkenningar og sannkenningarEnn eru þau heiti, er menn láta ganga fyrir nöfn manna. Það köllum vér viðkenningar eða sannkenningar eða fornöfn. Það eru viðkenningar að nefna annan hluta réttu nafni og kalla þann, er hann vill nefna, eiganda eða svo
  84. 84KvennaheitiKvennaheitiÞessi eru kvenna heiti ókennd í skáldskap: Víf og brúður og fljóð heita þær konur, er manni eru gefnar. Sprund og svanni heita þær konur, er mjög fara með dramb og skart. Snótir heita þær, er orðnæfrar eru. Drósir heita
  85. 85Höfuð ok hlutar þessHöfuð og hlutar þessHöfuð heitir á manni. Það skal svo kenna að kalla erfiði háls eða byrði, land hjálms og hattar og heila, hárs og brúna, svarðar, eyrna, augna, munns. Heimdallar sverð, og er rétt að nefna hvert sverðsheiti, er vill, og k
  86. 86Hjarta, brjóst, hugrHjarta, brjóst, hugurHjarta heitir negg. Það skal svo kenna, kalla korn eða stein eða epli eða hnot eða mýl eða líkt og kenna við brjóst eða hug, kalla má og hús eða jörð eða berg hugarins. Brjóst skal svo kenna að kalla hús eða garð eða ski
  87. 87Hönd, fótrHönd, fóturHönd má kalla mund, arm, lám, hramm. Á hendi heitir ölnbogi, armleggur, úlfliður, liður, fingur, greip, hreifi, nagl, gómur, jaðar, kvikva. Hönd má kalla jörð vápna eða hlífa, við axlar og ermar, lófa og hreifa, gullhrin
  88. 88Mál ok vitMál og vitMál heitir og orð og orðtak og orðsnilli, tala, saga, senna, þræta, söngur, galdur, kveðandi, skjal, bifa, hjaldur, hjal, skvál, glaumur, þjarka, gyss, þraft, skálp, hól, skraf, dælska, ljóðæska, hégómi, afgelja. Heitir
  89. 89At yrkja fólgit eða ofljóstAð yrkja fólgið eða ofljóstLæti er tvennt. Læti heitir rödd, læti heitir æði, og æði er og ólund. Reiði er og tvíkennt. Reiði heitir það, er maður er í illum hug, reiði heitir og fargervi skips eða hross. Far er og tvíkennt. Fár er reiði, far er s

Segðu Hugin

Huginn ber hverja hugsun til ritstjóranna: hugmynd, villu sem þú tókst eftir eða eitthvað sem virkaði ekki.

Um hvað snýst þetta?

Sent með: slóð þessarar síðu og tungumál viðmótsins. Aðeins ritstjórarnir lesa skilaboðin.