Sofandi valkyrjan
Sigurður risti brynjuna af sofandi hermanni og fann konu sem Óðinn hafði refsað. Vöknuð kenndi hún honum rúnir og gaf honum ráð.
Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið
- Eftir að Sigurður hafði drepið Fáfni sögðu fuglar honum frá sal hátt uppi á Hindarfjalli, umluktum eldi. Þar svaf valmær: Yggur, það er Óðinn, hafði stungið hana þorni af því að hún felldi annan mann en þann sem hann vildi. Fáfnismál 42, Fáfnismál 43, Fáfnismál 44, Grímnismál 54
- Sigurður reið upp á Hindarfjall og stefndi suður til Frakklands. Hann sá mikið ljós, eins og eldur brynni allt til himins, og fann skjaldborg með merki yfir. Þar inni lá einhver sofandi í öllum herklæðum. Hann tók af hjálminn og sá að þetta var kona. Brynjan var svo föst sem hún væri holdgróin, og því risti hann hana með sverði sínu Gram, niður frá hálsmálinu og út eftir báðum ermum, og hún vaknaði. Sigrdrífumál 1
- Hún spurði hvað hefði bitið á brynju hennar og hver hefði leyst hana. Sonur Sigmundar, sagði hann, með sverði Sigurðar. Hún sagðist hafa sofið lengi: Óðinn hefði valdið því og hún hefði ekki getað brugðið af sér svefnrúnunum. Sigrdrífumál 1, Sigrdrífumál 2
- Hún gaf honum horn fullt af miði sem minnisveig og heilsaði deginum, nóttinni, ásum, ásynjum og jörðinni og bað þau um visku, mál og læknishendur handa þeim tveimur. Sigrdrífumál 2, Sigrdrífumál 3, Sigrdrífumál 4
- Hún hét Sigrdrífa og var valkyrja. Tveir konungar höfðu barist: Hjálmgunnar hinn gamli, sem Óðinn hafði heitið sigri, og Agnar, bróðir Auðu, sem enginn vildi veita lið. Hún felldi Hjálmgunnar. Í hefnd fyrir það stakk Óðinn hana svefnþorni og sagði að hún skyldi aldrei framar vinna sigur í orrustu og að hún skyldi giftast. Hún strengdi þess heit á móti að giftast aldrei manni sem kynni að hræðast. Sigrdrífumál 3, Sigrdrífumál 1, Sigrdrífumál 4
- Sigurður bað hana að kenna sér speki. Hún færði honum bjór fullan af göldrum og kenndi honum rúnir: sigrúnar til að rista á sverðshjölt og nefna Tý tvisvar; ölrúnar, svo að annars manns kona gæti ekki svikið hann; rúnir til að hjálpa konu að fæða; rúnir til að gæta skipa; rúnir til lækninga; málrúnar fyrir þingið, svo að enginn gjaldi harm með hatri; og rúnir til viturs hugar. Sigrdrífumál 4, Sigrdrífumál 5, Sigrdrífumál 6, Sigrdrífumál 7, Sigrdrífumál 9, Sigrdrífumál 10, Sigrdrífumál 11, Sigrdrífumál 12, Sigrdrífumál 13
- Hún sagði hvaðan rúnirnar væru komnar. Hroftur, en það er eitt nafna Óðins, hugsaði þær upp af þeim legi sem lekið hafði úr hausi Heiðdraupnis og úr horni Hoddrofnis, og höfuð Mímis mælti fyrstu spakmælin. Rúnirnar voru ristar á marga hluti, síðan skafnar af, hrærðar saman við hinn helga mjöð og sendar víða vegu: sumar eru með ásum, sumar með álfum, sumar með vönum og sumar með mönnum. Sigrdrífumál 13, Sigrdrífumál 14, Sigrdrífumál 18, Grímnismál 8
- Þá bauð hún honum að kjósa, sögn eða þögn: öll mein eru þegar ákveðin. Sigurður svaraði: „Ekki mun ég flýja, þótt ég viti mig feigan.“ Hann vildi hafa öll ráð hennar svo lengi sem hann lifði. Sigrdrífumál 20, Sigrdrífumál 21
- Hún gaf honum ellefu ráð. Vertu vammlaus við frændur þína og seinn til hefnda. Sverðu engan eið nema hann sé sannur. Deildu ekki við heimska menn á þingi. Gistu ekki hjá fordæðu. Láttu ekki fagrar konur ræna þig svefni. Deildu ekki við drukkna menn. Berstu fremur en að brenna inni í sal þínum. Tældu hvorki mey né manns konu. Þvoðu, kembdu og jarðaðu hvern dauðan mann sem þú finnur. Trúðu aldrei syni manns sem þú hefur drepið, hversu mikið gull sem hann þiggur. Og gættu þín á svikum vina: hún sér ekki fyrir langt líf handa höfðingjanum. Sigrdrífumál 22, Sigrdrífumál 23, Sigrdrífumál 24, Sigrdrífumál 26, Sigrdrífumál 28, Sigrdrífumál 29, Sigrdrífumál 31, Sigrdrífumál 32, Sigrdrífumál 33, Sigrdrífumál 34, Sigrdrífumál 35, Sigrdrífumál 37
- Snorri segir frá vakningunni í fáum línum: konan sem Sigurður leysti nefndist Hildur; hún er kölluð Brynhildur og var valkyrja. Í Helreið Brynhildar segir Brynhildur sjálf sömu sögu og Sigrdrífa: menn kölluðu hana Hildi undir hjálmi, hún sendi Hjálmgunnar hinn gamla til Heljar og gaf bróður Auðu sigur, og Óðinn reiddist, lukti hana skjöldum og mælti svo fyrir að sá einn skyldi bregða svefni hennar sem aldrei kynni að hræðast. Skáldskaparmál 48, Helreið Brynhildar 6, Helreið Brynhildar 7, Helreið Brynhildar 9, Helreið Brynhildar 10
Þar sem heimildum ber ekki saman
Í Sigrdrífumálum heitir hún Sigrdrífa (sd-p3, fm-s44). Snorri segir að hún hafi nefnst Hildur og sé kölluð Brynhildur (s-c48-1), og í Helreið Brynhildar er það Brynhildur sem segir frá Hjálmgunnari, bróður Auðu og refsingu Óðins (hlr-s9, hlr-s10). Helreið bætir því við að ungur konungur hafi borið burt hami hennar og sjö systra, og því hafi hún unnið honum eiða (hlr-s8), og að Óðinn hafi umlukið sal hennar eldi sem sá einn skyldi ríða yfir sem færði henni gull Fáfnis (hlr-s11). Í Sigrdrífumálum liggur hún innan skjaldborgar sem ljómar eins og eldur (sd-p1). Hjá Snorra bíður hún síðar bak við vafurloga eftir því að hennar sé aflað handa Gunnari (s-c48-3). Sigrdrífumálum lýkur á ellefta ráðinu (sd-s37) og þau segja ekki frá því hvað Sigurður gerði næst. Enski dálkurinn í þessu kvæði er oft einu erindi á skjön, og fyrirsögnin „Brynhild spake“ við sd-s20 er ekki í forníslenska textanum.
Lestu sjálf(ur)
- Sigrdrífumál 1 — Skjaldborg, hjálmi lyft, kona undir.
- Sigrdrífumál 3 — Kveðja hennar til dags og nætur þegar hún vaknar.
- Sigrdrífumál 21 — Sigurður mun ekki flýja, þótt hann sé feigur.
Hver koma við sögu
Sigurðr Fáfnisbani
Sigrdrífa
Brynhildr Buðladóttir
Hildr
Hindarfjall
Gramr
Óðinn
Hjálmgunnarr
Týr
Mímir
Hvers vegna hér í röðinni: Fáfnismálum lýkur á því að fuglar segja Sigurði frá sofandi mey á Hindarfjalli, og Sigrdrífumál taka þar upp þráðinn. Snorri segir frá því þegar hún er vakin rétt áður en Sigurður kemur til Gjúka konungs.
