
Týr
TEER [ˈtʰiːr̥] ? framburður: drög
Tyr
guð
Djarfastur ásanna; hann lagði hægri hönd sína í munn úlfsins að veði og missti hana.
Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið
Helstu atriði
- Þekkt fyrir
- Hugrekki og viska; hann ræður miklu um sigur í orrustum. Hraustasti maður er kallaður „týhraustur“. Gylfaginning 25
- Missir
- Hægri höndin, sem Fenrir beit af þegar goðin bundu úlfinn Gylfaginning 34, Gylfaginning 25
Fenrir - Faðir
- Óðinn, að sögn Snorra; í Hymiskviðu kallar Týr jötuninn Hymi föður sinn Skáldskaparmál 16, Hymiskviða 4, Hymiskviða 5
Óðinn
Hymir - Örlög
- Í ragnarökum berst hann við hundinn Garm; þeir verða hvor öðrum að bana Gylfaginning 51
Garmr
Lestu sjálf(ur)
- Gylfaginning 34 — Fenrir bundinn: Týr einn þorir og Týr einn hlær ekki.
- Lokasenna 38 — Loki hæðir hann fyrir höndina sem hann missti; svar Týs fylgir.
- Hymiskviða 5 — Týr segir Þór að jötunninn Hymir, faðir hans, eigi geysistóran ketil.
Í sögunum
Þór rennir færi fyrir orminnFenrisúlfur bundinnSenna Loka í veislu ÆgisRagnarökSofandi valkyrjan
Sagan í stuttu máli
Týr er goð hernaðar og hugrekkis meðal ása, djarfastur þeirra, og á hann skulu menn heita í orrustum (Gylfaginning, 25. kafli). Snorri kallar hann son Óðins (Skáldskaparmál, 16. kafli) en í Hymiskviðu er jötunninn Hymir faðir hans.
Þegar goðin binda úlfinn Fenri þorir Týr einn að gefa honum að éta og hann leggur hægri hönd sína í munn úlfsins að veði; úlfurinn bítur hana af og því er hann hinn einhenti ás (Gylfaginning, 34. kafli). Í ragnarökum verða þeir hundurinn Garmur hvor öðrum að bana (51. kafli). Í Hymiskviðu vísar hann Þór leiðina til Hymis til að sækja mikinn ketil (4.-6. og 33. erindi). Í Lokasennu ver hann Frey, og Loki hæðist að honum fyrir höndina sem hann missti og fyrir það að Loki hafi getið son við konu hans (37-40). Í Sigrdrífumálum 6 er mönnum boðið að nefna Tý tvisvar þegar þeir rista sigrúnar, og í dróttkvæðum er „Týr“ notað sem stofnorð um hermann (Háttatal).
Samantekt: gervigreindardrög · óyfirfarið
