Opin Edda samhliða útgáfa í vinnslu

Völundur smiður

Konungur tók smið höndum, skar á sinar hans og lét hann vinna í hólma. Hefnd smiðsins kom niður á börnum konungs.

Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið

  1. Þrír bræður, synir Finnakonungs, fóru á skíðum og veiddu dýr: Slagfiður, Egill og Völundur. Þeir reistu sér hús í Úlfdölum við vatn. Snemma einn morgun fundu þeir þrjár konur á vatnsströndinni sem spunnu lín og höfðu álftarhami sína hjá sér. Lausamálið kallar þær valkyrjur: Hlaðguður svanhvít og Hervör alvitur, dætur Hlöðvés konungs, og Ölrún, dóttir Kjárs af Vallandi. Völundarkviða 1
  2. Bræðurnir höfðu þær heim með sér. Egill fékk Ölrúnar, Slagfiður Svanhvítar og Völundur Alvitrar. Þau bjuggu saman sjö vetur; þá flugu konurnar burt að vitja víga og komu ekki aftur. Egill fór austur að leita Ölrúnar og Slagfiður suður að leita Svanhvítar. Völundarkviða 1, Völundarkviða 3, Völundarkviða 4
  3. Völundur sat einn eftir í Úlfdölum. Hann sló rautt gull og greypti í það gimsteina og dró hringa upp á bastreipi, og beið þess að kona hans kæmi heim. Lausamálið kallar hann hagastan mann sem menn vita af í fornum sögum. Völundarkviða 5, Völundarkviða 1
  4. Níðuður, konungur í Svíþjóð og drottinn Njára, frétti að Völundur væri einn. Menn hans riðu um nótt í negldum brynjum og skildir þeirra blikuðu við þverrandi mána. Í auðum salnum fundu þeir sjö hundruð hringa á bastinu. Þeir tóku þá af og drógu þá aftur á, alla nema einn. Völundarkviða 1, Völundarkviða 6, Völundarkviða 7, Völundarkviða 8
  5. Völundur kom heim af veiðum, steikti bjarnarkjöt, settist á bjarnarfeldinn og taldi hringa sína. Einn vantaði, og hann hélt að dóttir Hlöðvés væri komin aftur og hefði tekið hann. Hann sat þar uns hann sofnaði, og vaknaði með þunga hlekki á höndum og fjötur á fótum. Völundarkviða 8, Völundarkviða 9, Völundarkviða 10, Völundarkviða 11
  6. Níðuður gaf Böðvildi dóttur sinni hringinn og bar sjálfur sverð Völundar. Drottning hans sá að augu Völundar glitruðu eins og í ormi og að hann beraði tennurnar þegar hann sá sverðið og hringinn. Að ráði hennar voru skornar sundur sinarnar í knésbótum hans, og hann var settur í hólma skammt frá landi, sem hét Sævarstaður, til að smíða konungi gersemar. Enginn þorði að fara til hans nema konungur. Völundi sveið að sjá sverð sitt við belti Níðaðar og rauða hringa brúðar sinnar á Böðvildi. Völundarkviða 2, Völundarkviða 16, Völundarkviða 17, Völundarkviða 3, Völundarkviða 18, Völundarkviða 19
  7. Tveir ungir synir Níðaðar komu í hólmann og báðu um lyklana að kistu hans; hún virtist full af gulli og gersemum. Völundur sagði þeim að koma aftur daginn eftir, tveir einir, og segja engum frá. Þegar þeir komu hjó hann af þeim höfuðin og faldi fætur þeirra undir smiðjubelgnum. Völundarkviða 20, Völundarkviða 21, Völundarkviða 22, Völundarkviða 23, Völundarkviða 24
  8. Hann sló silfri um hauskúpur þeirra og sendi þær Níðaði. Úr augum þeirra gerði hann gimsteina handa drottningunni og úr tönnum þeirra brjóstkringlur handa Böðvildi. Völundarkviða 24, Völundarkviða 25
  9. Böðvildur braut hring sinn og færði honum hann á laun. Hann hét að bæta hann svo að hann þætti fegurri en áður, gaf henni bjór uns hún sofnaði í sæti sínu og sagðist nú hafa hefnt allra harma sinna nema eins. „Hlæjandi Völundur hófst að lofti“; Böðvildur fór grátandi úr hólmanum og harmaði brottför elskhuga síns og reiði föður síns. Völundarkviða 26, Völundarkviða 27, Völundarkviða 28, Völundarkviða 29
  10. Kona Níðaðar gekk inn og spurði hvort hann vekti. Það gerði hann: hann hafði varla sofið síðan synir hans dóu, og hann vildi tala við Völund. Völundur lét hann fyrst sverja að gera hvorki konu Völundar né barni mein í höllinni. Síðan sagði hann honum allt: frá blóðinu á belgnum, hauskúpunum, gimsteinunum, brjóstkringlunum, og því að Böðvildur gengi með barn hans. Níðuður sagði að enginn maður gæti nú tekið hann ofan eða skotið hann niður, uppi við skýin, og Völundur hófst hlæjandi á loft en Níðuður sat eftir í harmi. Böðvildur sagði föður sínum að satt væri: hún hefði verið hjá Völundi í hólmanum og ekki getað staðið á móti honum. Völundarkviða 30, Völundarkviða 31, Völundarkviða 33, Völundarkviða 34, Völundarkviða 35, Völundarkviða 36, Völundarkviða 37, Völundarkviða 38, Völundarkviða 40, Völundarkviða 41

Þar sem heimildum ber ekki saman

Af eddukvæðum og Snorra-Eddu segir aðeins Völundarkviða þessa sögu. Lausamálið kallar konurnar valkyrjur (vkv-p1); kvæðið kallar þær meyjar að sunnan sem flugu gegnum Myrkvið (vkv-s1). Kvæðið segir hvergi hvernig Völundur flýgur: það segir aðeins að hann „hófst að lofti“ (vkv-s29, vkv-s38), og línan þar sem hann talar um fætur sína (vkv-s29) er óljós. Völundur ýjar að tengslum við gullið í Völsungasögunum: ekkert gull var, segir hann, á Grana leið (vkv-s14). Enski dálkurinn í þessu kvæði er oft einu erindi á skjön; skrefin vísa til norræna textans.

Lestu sjálf(ur)

Hver koma við sögu

VölundrSlagfiðrEgillÚlfdalirMyrkviðrSvanhvítHervör alvitrÖlrúnHlöðvérKjárrVallandNíðuðrBöðvildrSævarstöð

Hvers vegna hér í röðinni: Engin heimild tengir Völund við Völsunga eða Gjúkunga, svo að saga hans stendur ein sér á eftir sögunni um gullið.

Segðu Hugin

Huginn ber hverja hugsun til ritstjóranna: hugmynd, villu sem þú tókst eftir eða eitthvað sem virkaði ekki.

Um hvað snýst þetta?

Sent með: slóð þessarar síðu og tungumál viðmótsins. Aðeins ritstjórarnir lesa skilaboðin.