Snorra-Edda · Skáldskaparmál
Handbók fyrir skáld, sett fram sem samtal í veislu milli sjávarjötunsins Ægis og Braga, guðs skáldskaparins. Til að skýra hvers vegna skáld kalla gull „hár Sifjar“ eða skáldskap „mjöð Óðins“ segir Bragi sögurnar á bak við orðalagið: Iðunni og jötuninn Þjaza, skáldskaparmjöðinn, einvígi Þórs við Hrungni og Geirröð, dýrgripi dverganna, otursgjöldin og bölvaða gull Niflunga, kvörn Fróða, Hrólf kraka, hina endalausu orrustu Hjaðninga. Milli sagnanna og á eftir þeim koma skrár yfir kenningar og skáldleg heiti goða, manna, vopna, skipa, sjávar og margs fleira, hvert sannað með vísum nafngreindra skálda frá 9.–12. öld.
Hvernig á að lesa: Sögur og skrár skiptast á: sögurnar eru kaflar 1–6, 24–26, 46–54 og 62; hitt eru skrár til að glugga í. Nafnaskrárnar undir lokin kalla ekki fram myndaspjöld.
- Fornnorræna — Guðni Jónsson 1954 (útgáfa)
- Íslenska — sjálfvirk stafsetningarfærsla
- Enska — Brodeur 1916 (þýðing) · samröðun sjálfvirk; gervigreindardrög þar sem Brodeur 1916 vantar
- Enska · nútímaleg — gervigreindardrög
Inngangur: gervigreindardrög · óyfirfarið
31HiminskenningarKennings for the skydrögKafli XXIII hjá Brodeur

Hvernig skal kenna himin? Svá, at kalla hann Ymis haus ok þar af jötuns haus ok erfiði eða byrði dverganna eða hjálm Vestra ok Austra, Suðra, Norðra, land sólar ok tungls ok himintungla, vagna ok veðra, hjálmr eða hús lofts ok jarðar ok sólar. Svá kvað Arnórr jarlaskáld:
Hvernig skal kenna himin? Svo, að kalla hann Ýmis haus og þar af jötuns haus og erfiði eða byrði dverganna eða hjálm Vestra og Austra, Suðra, Norðra, land sólar og tungls og himintungla, vagna og veðra, hjálmur eða hús lofts og jarðar og sólar. Svo kvað Arnór jarlaskáld:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið"How should the heaven be periphrased? Thus: call it Skull of Ymir, and hence, Giant's Skull; Task or Burden of the Dwarves, or Helm of Vestri and Austri, Sudri, or Nordri; Land of the Sun, of the Moon, and of the Stars of Heaven, of the Wains and the Winds; Helm, or House, of the Air and the Earth and the Sun. So sang Arnórr Earls'-Skald:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt"How should the heaven be periphrased? Call it Skull of Ymir, and hence Giant's Skull; Task or Burden of the Dwarves, or Helmet of Vestri and Austri, Sudri or Nordri; Land of the Sun, of the Moon and of the Stars of Heaven, of the Chariots and the Winds; Helmet, or House, of the Air and the Earth and the Sun. As Arnórr Earls' Skald sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðjafnmildr á við skildan
þess var grams, und gömlum,
gnóg rausn, Ymis hausi.
jafnmildur á við skildan
þess var grams, und gömlum,
gnóg rausn, Ýmis hausi.
Young Lord of Shields on ship-deck
'Neath the ancient Skull of Ymir:
Splendid this Prince's largess.
with gifts ever stepped on a ship's deck
beneath the ancient Skull of Ymir:
splendid is this prince's bounty.
Ok enn sem hann kvað:
Og enn sem hann kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd as he sang again:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd as he also sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðsökkr fold í mar dökkvan,
brestr erfiði Austra,
allr glymr sjár á fjöllum.
sekkur fold í mar dökkvan,
brestur erfiði Austra,
allur glymur sjár á fjöllum.
The earth sinks into the dark sea,
The Toil of Austri bursteth;
All the ocean on the fells breaks.
the earth sinks into the dark sea,
the Toil of Austri bursts;
all the ocean breaks on the fells.
Svá kvað Böðvarr balti:
Svo kvað Böðvar balti:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðThus sang Bödvarr the Halt:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs Bödvarr the Lame sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðundir sólar grundu
böðvar hvatr né betri
bræðr landreki æðri.
undir sólar grundu
böðvar hvatur né betri
bræður landreki æðri.
Shall come a nobler Land-Ward,
Keener in battle-onset,
Nor a brother of Ingi better.
will there come a nobler Land-Warden,
keener in the onset of battle,
nor a better brother of Ingi.
Ok sem kvað Þjóðólfr inn hvinverski:
Og sem kvað Þjóðólfur hinn hvinverski:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd as Thjódólfr of Hvin sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd as Thjódólfr of Hvin sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðJarðar sunr, en dunði,
móðr svall Meila blóða,
mána vegr und hánum.
Jarðar sunur, en dunti,
móður svall Meila blóða,
mána vegur und hánum.
(High swelled the godlike anger
In the mind of Meili's Brother),
And the Moon-Way 'neath him quivered.
(the godlike anger swelled high
in the mind of Meili's Brother),
and the Moon-Way shook beneath him.
Svá sem kvað Ormr Barreyjarskáld:
Svo sem kvað Ormur Barreyjarskáld:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðEven as sang Ormr Barrey's-Skald:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs Ormr Barrey's-Skald sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðdís, ramman spyr ek vísa,
sá ræðr, valdr, fyr veldi,
vagnbrautar mér fagnar.
dís, ramman spyr eg vísa,
sá ræður, valdur, fyr veldi,
vagnbrautar mér fagnar.
However great I know him,
Of the Wain's Road sees me gladly.
however great I know him to be,
of the Chariot's Road is glad to see me.
Svá sem kvað Bragi skáld:
Svo sem kvað Bragi skáld:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðEven as the skald Bragi sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs the poet Bragi sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðvinda Öndurdísar
of manna sjöt margra
mundlaug föður augum.
vinda Öndurdísar
of manna sjöt margra
mundlaug föður augum.
Of Thjazi, Skadi's father,
Into the Winds' Wide Basin
O'er the abodes of men-folk many.
of Thjazi, Skadi's father,
into the Winds' Wide Basin
over the homes of many men.
Ok sem Markús kvað:
Og sem Markús kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd as Markús sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd as Markús sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðflotna vörðr á élkers botni,
háva leyfir hverr maðr ævi
hringvarpaðar, gjalfri kringðum.
flotna vörður á élkers botni,
háa leyfir hver maður ævi
hringvarpaðar, gjalfri kringðum.
Of sea-men was born on the wave-girt earth-bottom
Of the Storm-Container; each man praises
The sublime age of the Ring-Dispenser.
of seamen was born on the wave-ringed floor
of the Storm-Container; every man praises
the exalted lifetime of the Ring-Giver.
Svá sem kvað Steinn Herdísarson:
Svo sem kvað Steinn Herdísarson:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðEven as Steinn Herdísarson sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs Steinn Herdísarson sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðheimtjalds at drag þeima,
mærð tésk fram, en fyrða
fyrr, því at hann er dyrri.
heimtjalds að drag þeima,
mærð tést fram, en fyrða
fyrr, því að hann er dyrri.
Of the high World-Tent rather
Than men, for very precious
Is He: His praises tell I.
of the high World-Tent rather
than of men, for very precious
is He: I tell His praises.
Ok sem kvað Arnórr jarlaskáld:
Og sem kvað Arnór jarlaskáld:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd as Arnórr Earls'-Skald sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd as Arnórr Earls' Skald sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðdags grundar, Hermundi.
dags grundar, Hermundi.
The Day's Plain, help my Hermundr.
the Day's Plain, help my Hermundr.
Ok enn kvað Arnórr:
Og enn kvað Arnór:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd as Arnórr sang further:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd as Arnórr also sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðsóltjalda, Rögnvaldi.
sóltjalda, Rögnvaldi.
Help stout-hearted Rögnvaldr.
help stout-hearted Rögnvaldr.
Ok sem kvað Hallvarðr:
Og sem kvað Hallvarður:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd as Hallvardr sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd as Hallvardr sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðalls dróttinn sal fjalla.
alls dróttinn sal fjalla.
Of All wards the radiant Fell-Hall.
of All guards the radiant Fell-Hall.
Sem Arnórr kvað:
Sem Arnór kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAs Arnórr sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs Arnórr sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðmannvits fróðr ok allt it góða;
tyggi skiptir síðan seggjum
sólar hjalms á dæmistóli.
manvits fróður og allt it góða;
tyggi skiptir síðan seggjum
sólar hjalms á dæmistóli.
Weighs what seems done ill, and good things:
Then the Monarch of the Sun's Helm
At the Doom-Seat parts all mortals.
weighs what seems ill done, and the good things:
then the Monarch of the Sun's Helmet
at the Judgement Seat divides all mortals.
Athugasemdir Brodeurs við Kafli XXIII hjá Brodeur
- 1 "Brjála ður texti"--Jónsson, Edda (Reykjavik, 1907), p.
- 384 The condition of the text makes translation impossible.
