Snorra-Edda · Skáldskaparmál
Handbók fyrir skáld, sett fram sem samtal í veislu milli sjávarjötunsins Ægis og Braga, guðs skáldskaparins. Til að skýra hvers vegna skáld kalla gull „hár Sifjar“ eða skáldskap „mjöð Óðins“ segir Bragi sögurnar á bak við orðalagið: Iðunni og jötuninn Þjaza, skáldskaparmjöðinn, einvígi Þórs við Hrungni og Geirröð, dýrgripi dverganna, otursgjöldin og bölvaða gull Niflunga, kvörn Fróða, Hrólf kraka, hina endalausu orrustu Hjaðninga. Milli sagnanna og á eftir þeim koma skrár yfir kenningar og skáldleg heiti goða, manna, vopna, skipa, sjávar og margs fleira, hvert sannað með vísum nafngreindra skálda frá 9.–12. öld.
Hvernig á að lesa: Sögur og skrár skiptast á: sögurnar eru kaflar 1–6, 24–26, 46–54 og 62; hitt eru skrár til að glugga í. Nafnaskrárnar undir lokin kalla ekki fram myndaspjöld.
- Fornnorræna — Guðni Jónsson 1954 (útgáfa)
- Íslenska — sjálfvirk stafsetningarfærsla
- Enska — Brodeur 1916 (þýðing) · samröðun sjálfvirk; gervigreindardrög þar sem Brodeur 1916 vantar
- Enska · nútímaleg — gervigreindardrög
Inngangur: gervigreindardrög · óyfirfarið
67SkáldskaparheitiPoetic termsdrögKafli LIII hjá Brodeur
Hvernig er ókennd setning skáldskapar? Svá, at nefna hvern hlut sem heitir. Hver eru ókennd nöfn skáldskaparins? Hann heitir bragr ok hróðr, óðr, mærð, lof. Þetta kvað Bragi inn gamli, þá er hann ók um skóg nökkurn síð um kveld. Þá stefjaði trollkona á hann ok spurði, hverr þar fór:
Hvernig er ókennd setning skáldskapar? Svo, að nefna hvern hluta sem heitir. Hver eru ókennd nöfn skáldskaparins? Hann heitir bragur og hróður, óður, mærð, lof. Þetta kvað Bragi hinn gamli, þá er hann ók um skóg nokkurn síðan um kveld. Þá stefjaði trollkona á hann og spurði, hver þar fór:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið"How are the uninvolved terms of poesy made? By calling each thing by its proper name. What are the simple terms for poesy? It is called Poetry, Glorifying, Song, Laud, and Praise. Bragi the Old sang this, when he was travelling through a forest late at evening: a troll woman hailed him in verse, asking who passed:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt"How are the plain terms of poetry made? By calling each thing by its proper name. What are the simple terms for poetry? It is called Poetry, Glorifying, Song, Laud and Praise. Bragi the Old sang this when he was travelling through a forest late in the evening: a troll woman hailed him in verse, asking who was passing:
gervigreindardrög · óyfirfariðtungl sjöt-rungnis,
auðsug jötuns,
élsólar böl,
vílsinn völu,
vörð nafjarðar,
hvélsvelg himins.
Hvat er troll, nema þat?
tungl sjöt-rungnis,
auðsug jötuns,
élsólar böl,
vílsinn völu,
vörð nafjarðar,
hvélsvelg himins.
Hvað er troll, nema það?
Moon's . . .
. . . of the giant,
Storm-sun's (?) bale,
Fellow-in-misery of the sibyl,
Warder of the circled ring-earth,
Wheel-devourer of the heaven.
What is the troll but that?"
Moon's . . .
. . . of the giant,
Storm-sun's (?) ruin,
Fellow-in-misery of the sibyl,
Guardian of the circled ring-earth,
Wheel-devourer of the heaven.
What is a troll but that?'
Hann svarði svá:
Hann svarði svo:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðHe answered thus:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktHe answered like this:
gervigreindardrög · óyfirfariðskapsmið Viðurs,
Gauts gjafrötuð,
grepp óhneppan,
Yggs ölbera,
óðs skapmóða,
hagsmið bragar.
Hvat er skald, nema þat?
skapsmið Viðurs,
Gauts gjafrötuð,
grepp óhneppan,
Yggs ölbera,
óðs skapmóða,
hagsmið bragar.
Hvað er skald, nema það?
Vidurr's Shape-Smith,
Gautr's Gift-Finder,
Bard not faulty,
Yggr's Ale-Bearer,
Song's Arrayer,
Skilled Smith of Verse:
What is the Skald but this?'
Vidurr's Shape-Smith,
Gautr's Gift-Finder,
Bard without fault,
Yggr's Ale-Bearer,
Song's Arrayer,
Skilled Smith of Verse:
What is a poet but this?'
Ok sem Kormákr kvað:
Og sem Kormákur kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd as Kormákr sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd as Kormákr sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðmeir Sigröðar fleira;
haftsænis geld ek hánum
heið. Sitr Þórr í reiðu.
meir Sigröðar fleira;
haftsænis geld eg hánum
heið. Situr Þór í reiðu.
By far o'er Hákon's great son:
I pay him the song-atonement
Of the gods. In his wain Thor sitteth.
by far over Hákon's great son:
I pay him the song-atonement
of the gods. In his chariot Thor sits.
Ok sem kvað Þórðr Kolbeinsson:
Og sem kvað Þórður Kolbeinsson:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd as Thórdr Kolbeinsson sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd as Thórdr Kolbeinsson sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðmærðar örr, sem knörru,
óðr vex skalds, ok skeiðar
skjaldhlynr á brim dynja.
mærðar ör, sem knörru,
óður vex skalds, og skeiðar
skjaldhlynur á brim dynja.
And merchant-craft, and speedy
War-boats o'er the sea pour;
The skald's ready Song of Laud waxed.
and merchant craft and speedy
warships pour over the sea;
the poet's ready Song of Laud grew.
Mærð, sem Úlfr Uggason kvað:
Mærð, sem Úlfur Uggason kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðLaud, as Úlfr Uggason sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktLaud, as Úlfr Uggason sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðendr bar ek mærð af hendi,
ofra ek svá, til sævar,
sverðregns, lofi þegna.
endur bar eg mærð af hendi,
ofra eg svo, til sævar,
sverðregns, lofi þegna.
But first the Laud I sang forth
Of the Messenger of Sword-Rain:
Thus I raise the praise of warriors.
but first I sang out the Laud
of the Messenger of Sword-Rain:
so I raise the praise of warriors.
Hér er lof kallat skáldskapr.
Hér er lof kallað skáldskapur.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðHere poesy is called praise also.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktHere poetry is called praise also.
gervigreindardrög · óyfirfariðAthugasemdir Brodeurs við Kafli LIII hjá Brodeur
- 1 "Eru tröll-kenningar, sumar myrkar." Jónsson, p. 403.
