Snorra-Edda · Skáldskaparmál
Handbók fyrir skáld, sett fram sem samtal í veislu milli sjávarjötunsins Ægis og Braga, guðs skáldskaparins. Til að skýra hvers vegna skáld kalla gull „hár Sifjar“ eða skáldskap „mjöð Óðins“ segir Bragi sögurnar á bak við orðalagið: Iðunni og jötuninn Þjaza, skáldskaparmjöðinn, einvígi Þórs við Hrungni og Geirröð, dýrgripi dverganna, otursgjöldin og bölvaða gull Niflunga, kvörn Fróða, Hrólf kraka, hina endalausu orrustu Hjaðninga. Milli sagnanna og á eftir þeim koma skrár yfir kenningar og skáldleg heiti goða, manna, vopna, skipa, sjávar og margs fleira, hvert sannað með vísum nafngreindra skálda frá 9.–12. öld.
Hvernig á að lesa: Sögur og skrár skiptast á: sögurnar eru kaflar 1–6, 24–26, 46–54 og 62; hitt eru skrár til að glugga í. Nafnaskrárnar undir lokin kalla ekki fram myndaspjöld.
- Fornnorræna — Guðni Jónsson 1954 (útgáfa)
- Íslenska — sjálfvirk stafsetningarfærsla
- Enska — Brodeur 1916 (þýðing) · samröðun sjálfvirk; gervigreindardrög þar sem Brodeur 1916 vantar
- Enska · nútímaleg — gervigreindardrög
Inngangur: gervigreindardrög · óyfirfarið
71Úlfs heiti, bjarnar ok hjartarÚlfs heiti, bjarnar og hjartarNames for the wolf, the bear and the hartdrögKafli LVII hjá Brodeur
Vargr heitir dýr. Þat er rétt at kenna við blóð eða hræ, svá at kalla verð hans eða drykk. Eigi er rétt at kenna svá við fleiri dýr. Vargr heitir ok úlfr, sem Þjóðólfr kvað:
Vargur heitir dýr. Það er rétt að kenna við blóð eða hræ, svo að kalla verð hans eða drykk. Eigi er rétt að kenna svo við fleiri dýr. Vargur heitir og úlfur, sem Þjóðólfur kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið"It is correct to periphrase blood or carrion in terms of the beast which is called Strangler," by calling them his Meat and Drink; it is not correct to express them in terms of other beasts. The Strangler is also called Wolf.
As Thjódólfr sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt"It is correct to periphrase blood or carrion in terms of the beast called Strangler, by calling them his Meat and Drink; it is not correct to express them in terms of other beasts. The Strangler is also called Wolf.
As Thjódólfr sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðgnóg, en ulf ór skógi
sonr á sár at spenja
Sigorðar kom norðan.
gnóg, en úlf úr skógi
sonur á sár að spenja
Sigorðar kom norðan.
Was given, when the Son of Sigurdr
To lure from the wood to the wound.
was provided, when the Son of Sigurdr
the Wolf from the wood to the wound.
Hér er hann ok geri kallaðr. Freki, sem Egill kvað:
Hér er hann og geri kallaður. Freki, sem Egill kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðHere he is called Ravener also.
Greedy One, as Egill sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktHere he is also called Ravener.
Greedy One, as Egill sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðsleit und freki,
gnúði hrafni
á höfuðstafni.
sleit und freki,
gnúði hrafni
á höfuðstafni.
Grisly wounds, when plashed
The red Point-Creek
On the raven's beak.
grisly wounds, as there splashed
the red Point-Creek
on the raven's beak.
Vitnir, sem Einarr kvað:
Vitnir, sem Einar kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðWitch-Beast, as Einarr sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktWitch-Beast, as Einarr sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðeitrköld roðin heitu.
Vitnis fell með vatni
varmt ölðr í men Karmtar.
eitrköld roðin heita.
Vitnis féll með vatni
varmt ölður í men Karmtar.
With hot Wound-Gush was reddened;
The Witch-Beast's warm drink, mingled
With the water, in the sea poured.
was reddened with hot Wound-Gush;
the Witch-Beast's warm drink, mingled
with the water, poured into the sea.
Ylgr, sem Arnórr kvað:
Ylgur, sem Arnór kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðShe-Wolf, as Arnórr sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktShe-Wolf, as Arnórr sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðógóðr, en varð blóði
græðir grænn at rauðum,
grandauknum ná, blandinn.
ógóður, en varð blóði
græðir grænn að rauðum,
grandauknum ná, blandinn.
Swallowed the corpse, harm-swollen,
When the green sea was turnèd
To red, with gore commingled.
swallowed the corpse, swollen with harm,
when the green sea was turned
to red, mixed with gore.
Vargr, sem Illugi kvað:
Vargur, sem Illugi kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðStrangler, as Illugi sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktStrangler, as Illugi sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðmenskerðir stakk sverði
myrkaurriða markar,
minn dróttinn rak flótta.
menskerðir stakk sverði
myrkaurriða markar,
minn dróttinn rak flótta.
When my lord pursued hosts full many;
With the sword the Necklet-Minisher
Pierced the swart Snake of the Forest.
when my lord pursued a great many hosts;
with the sword the Necklace-Diminisher
pierced the dark Snake of the Forest.
Þetta er enn vargs heiti, sem Hallr kvað:
Þetta er enn vargs heiti, sem Hallur kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðThus sang Hallr:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs Hallr sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðhárr gylðir naut sára,
granar rauð gramr á fenri,
gekk ulfr í ben drekka.
hár gylðir naut sára,
granar rauð gramur á fenri,
gekk ulfur í ben drekka.
The hoar howler in wounds gladdened;
The king reddened the Wild One's mouth-hairs,--
The Wolf went to drink of the wound.
the grey howler rejoiced in wounds;
the king reddened the hairs of the Wild One's mouth,
the Wolf went to drink from the wound.
Ok enn sem Þórðr kvað:
Og enn sem Þórður kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd again, as Thórdr sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd again, as Thórdr sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðíms sveit freka hveiti,
gera ölðra naut gylðir,
Gjalpar stóð í blóði.
íms sveit freka hveiti,
gera ölðra naut gylðir,
Gjalpar stóð í blóði.
The dusty pack got fullness
Of the Greedy One's Wheat; the howler
Enjoyed the Ravener's Gore-Drink.
the dusty pack got its fill
of the Greedy One's Wheat; the howler
enjoyed the Ravener's Gore-Drink.
Björn heitir fetvíðnir, húnn, vetrliði, bersi, fress, íugtanni, ifjungr, glúmr, jölfuðr, vilskarpr, bera, jórekr, riti, frekr, blómr, ysjungr.
Björn heitir fetvíðnir, húnn, vetrliði, bersi, fress, íugtanni, ifjungur, glúmur, jölfuður, vilskarpur, bera, jórekur, riti, frekur, blómur, ysjungur.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðThe bear is called Wide-Stepper, Cub, Winterling, Ourse, Gib-Cat, Tusker, Youngling, Roarer, Jölfudr,1 Wilful-Sharp, She-Bear, Horse-Chaser, Scratcher, Hungry One, Blómr,1 Bustler.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktThe bear is called Wide-Stepper, Cub, Winterling, Bruin, Tom-Cat, Tusker, Youngling, Roarer, Jölfudr, Wilful-Sharp, She-Bear, Horse-Chaser, Scratcher, Hungry One, Blómr, Bustler.
gervigreindardrög · óyfirfariðHjörtr heitir mótroðnir, dalarr, dalr, Dáinn, Dvalinn, Duneyrr, Duraþrór.
Hjörtur heitir mótroðnir, dalar, dalur, Dáinn, Dvalinn, Duneyr, Duraþrór.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðThe hart is called Módrödnir,2 Dalarr,3 Dalr,3 Dáinn,4 Dvalinn,4 Duneyrr, Durathrór.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktThe stag is called Módrödnir, Dalarr, Dalr, Dáinn, Dvalinn, Duneyrr, Durathrór.
gervigreindardrög · óyfirfariðAthugasemdir Brodeurs við Kafli LVII hjá Brodeur
- 1 ↑ A personification.
- 2 ↑ See page 179.
- 3 ↑ Cf. Goth. fairguni (= a mountain) and A.-S. fyrgen. A personification: Fjörgynn is father of Frigg and of Jörd (Earth). 4. Vargr; cf. A.-S. wearg, Ger. -würgen.
- 1 ↑ Meaning?
- 2 Angry-minded?
- 3 ↑ Meaning?
- 4 ↑ These are the names of the harts that feed on the leaves of the Ash Yggdrasill. See Gylfag., ch. xvi.
- 5 For meanings not given in footnotes, see Gylfag., ch. xv, and Skálds., ch. xvii.
- 6 Raven.
- 7 Hawk.
- 8 Racer? (Cl.-Vig, p. 635). 9. ?
- 10 Soot-Colored.
- 11 Dark-Gray. 12. ? 13. a Steed.
- 1 Watchful, Nimble, Ambling, or perhaps Hawk.
- 2 Related to Kerti = a candle?
- 3 Tumult.
- 4 ↑ Slinger.
- 5 Horse; etymology? 6. ?
- 7 Goth.
- 8 Shining-Lip? (Jónsson).
- 9 Early-Wake.
- 10 All-Swift.
- 11 Frosty-Mane.
- 12 Swart-Life.
- 13 Shining-Mane.
- 14 Bright, or Glad.
- 15 Red.
- 16 Meet.
- 17 Driven.
- 18 Gentle.
