Snorra-Edda · Skáldskaparmál
Handbók fyrir skáld, sett fram sem samtal í veislu milli sjávarjötunsins Ægis og Braga, guðs skáldskaparins. Til að skýra hvers vegna skáld kalla gull „hár Sifjar“ eða skáldskap „mjöð Óðins“ segir Bragi sögurnar á bak við orðalagið: Iðunni og jötuninn Þjaza, skáldskaparmjöðinn, einvígi Þórs við Hrungni og Geirröð, dýrgripi dverganna, otursgjöldin og bölvaða gull Niflunga, kvörn Fróða, Hrólf kraka, hina endalausu orrustu Hjaðninga. Milli sagnanna og á eftir þeim koma skrár yfir kenningar og skáldleg heiti goða, manna, vopna, skipa, sjávar og margs fleira, hvert sannað með vísum nafngreindra skálda frá 9.–12. öld.
Hvernig á að lesa: Sögur og skrár skiptast á: sögurnar eru kaflar 1–6, 24–26, 46–54 og 62; hitt eru skrár til að glugga í. Nafnaskrárnar undir lokin kalla ekki fram myndaspjöld.
- Fornnorræna — Guðni Jónsson 1954 (útgáfa)
- Íslenska — sjálfvirk stafsetningarfærsla
- Enska — Brodeur 1916 (þýðing) · samröðun sjálfvirk; gervigreindardrög þar sem Brodeur 1916 vantar
- Enska · nútímaleg — gervigreindardrög
Inngangur: gervigreindardrög · óyfirfarið
75Hrafnsheiti ok arnarHrafnsheiti og arnarhamNames for the raven and the eagledrögKafli LIX hjá Brodeur

Tveir eru fuglar þeir, er eigi þarf at kenna annan veg en kalla blóð eða hræ drykk þeira eða verð. Þat er hrafn ok örn. Alla aðra fugla karlkennda má kenna við blóð eða hræ, ok er þat þá nafn örn eða hrafn, sem Þjóðólfr kvað:
Tveir eru fuglar þeir, er eigi þarf að kenna annan veg en kalla blóð eða hræ drykk þeirra eða verð. Það er hrafn og örn. Alla aðra fugla karlkennda má kenna við blóð eða hræ, og er það þá nafn örn eða hrafn, sem Þjóðólfur kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið"Two are those birds which there is no need to periphrase otherwise than by calling blood and corpses their Drink and Meat: these are the raven and the eagle. All other male birds may be periphrased in metaphors of blood or corpses; and then their names are terms of the eagle or the raven. As Thjódólfr sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt"There are two birds that need not be periphrased in any other way than by calling blood and corpses their Drink and Meat: these are the raven and the eagle. All other male birds may be periphrased in metaphors of blood or corpses, and then their names are terms for the eagle or the raven. As Thjódólfr sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðbragningr ara fagna.
Gauts berr sigð á sveita
svans örð konungr Hörða.
Geirs oddum lætr greddir
grunn hvert stika sunnar
hirð, þat er hann skal varða,
hrægamms ara sævar.
bragningur ara fagna.
Gauts ber sigð á sveita
svans örð konungur Hörða.
Geirs oddum lætur greddir
grunn hvert stika sunnar
hirð, það er hann skal varða,
hrægamms ara sævar.
Doth feed the bloody moor-fowl:
The Hörd-King bears the sickle
Of Odin to the gory Swan's crop;
The Sater of the Vulture
Of the Eagle's Sea of corpses
Stakes each shoal to the southward
Which he wards, with the spear-point.
feeds the bloody moor-fowl:
the Hörd-King carries the sickle
of Odin to the gory Swan's crop;
he who sates the Vulture
of the Eagle's Sea of corpses
stakes each shoal to the southward
that he guards, with the spear-point.
Þessi eru nöfn hrafns: krákr, Huginn, Muninn, borginmóði, árflognir, ártali, holdboði. Svá kvað Einarr skálaglamm:
Þessi eru nöfn hrafns: krákur, Huginn, Muninn, borginmóði, árflognir, ártali, holdboði. Svo kvað Einar skálaglamm:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðThese are names of the raven: Crow, Huginn,1 Muninn,1 Bold of Mood, Yearly Flier, Year-Teller, Flesh-Boder.
Thus sang Einarr Tinkling-Scale:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktThese are names of the raven: Crow, Huginn, Muninn, Bold of Mood, Yearly Flier, Year-Teller, Flesh-Boder.
As Einarr Tinkling-Scale sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðfullr varð, en spjör gullu,
herstefnandi hröfnum,
hrafn á ylgjar tafni.
fullur varð, en spjör gullu,
herstefnandi hröfnum,
hrafn á ylgjar tafni.
Filled the feathered ravens:
The raven, when spears were screaming,
With the she-wolf's prey was sated.
filled the feathered ravens:
the raven, while spears were screaming,
was sated with the she-wolf's prey.
Svá kvað Einarr Skúlason:
Svo kvað Einar Skúlason:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðThus sang Einarr Skúlason:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs Einarr Skúlason sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðdýrr magnandi stýra,
Hugins fermu bregðr harmi
harmr, bliksólar garmi.
dýr magnandi stýra,
Hugins fermu bregður harmi
harmur, bliksólar garmi.
Our precious lord, could govern
The sword; the hurtful raven
Of Huginn's corpse-load eateth.
our precious lord, could wield
the sword; the harmful raven
eats of Huginn's corpse-load.
Ok enn sem hann kvað:
Og enn sem hann kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd as he sang further:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd as he also sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðhugþrútit svellr, lúta,
Muninn drekkr blóð ór benjum
blásvartr, konungs hjarta.
hugþrútið svellur, lúta,
Muninn drekkur blóð úr benjum
blásvartur, konungs hjarta.
His spirit flushed with battle,
Drinks blood from out the wounds.
his spirit flushed with battle,
drinks blood from the wounds.
Sem kvað Víga-Glúmr:
Sem kvað Víga-Glúmr:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAs Víga-Glúmr sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs Víga-Glúmr sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðdreyra mens á eyri,
bráð fekk borginmóði
blóðs, skjaldaðir stóðum.
dreyra mens á eyri,
bráð fékk borginmóði
blóðs, skjaldaðir stóðum.
Of the gory sword, strife-eager,
On the isle; the Bold of Mood then
Received the meat of wound-blood.
of the gory sword stood, eager for strife,
on the isle, the Bold of Mood then
received his meal of wound-blood.
Sem Skúli kvað Þorsteinsson:
Sem Skúli kvað Þorsteinsson:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAs Skúli Thorsteinsson sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs Skúli Thorsteinsson sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðárflogni gaf ek sárar,
Hlökk í hundraðs flokki
Hvítinga mik líta.
árflogni gaf eg sárar,
Hlökk í hundraðs flokki
Hvítinga mig líta.
Might Hlökk of horns have seen me,
Where to the Yearly Flier
I fed the wounds full grievous.
might Hlökk of horns have seen me,
where to the Yearly Flier
I fed the grievous wounds.
Örn heitir svá: ari, gemlir, hreggskornir, eggðir, ginnarr, undskornir, gallópnir. Sem Einarr kvað:
Örn heitir svo: ari, gemlir, hreggskornir, eggðir, ginnar, undskornir, gallópnir. Sem Einar kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðThe erne is called Eagle, Old One, Storm-Shearer, Inciter, Soarer, Wound-Shearer, Cock. As Einarr sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktThe erne is called Eagle, Old One, Storm-Shearer, Inciter, Soarer, Wound-Shearer, Cock. As Einarr sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðsleit örn gera beitu,
fekksk arnar matr járnum,
Járnsöxu grön faxa.
sleit örn gera beita,
fékkst arnarham matur járnum,
Járnsöxu grön faxa.
Of the black steed of Járnsaxa;
With steel Erne's meat was furnished:
The Eagle slit the Wolf's Bait.
of the black steed of Járnsaxa;
with steel the Erne's meat was provided:
the Eagle slit the Wolf's Bait.
Sem Óttarr kvað:
Sem Óttar kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAs Ottarr sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs Ottarr sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðylgr fær, af hræum sylg,
oft rýðr ulfr köft,
ari getr verð þar.
ylgur fær, af hræum sylg,
oft rýður ulfur köft,
ari getur verð þar.
The She-wolf is sated,
The Eagle there feedeth,
Oft the wolf his fangs reddens.
the She-wolf is sated,
the Eagle feeds there,
often the wolf reddens his fangs.
Sem Þjóðólfr kvað:
Sem Þjóðólfur kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAs Thjódólfr sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs Thjódólfr sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðsnótar ulfr at móti
í gemlis ham gömlum
glamma ó fyr skömmu.
snótar ulfur að móti
í gemlis ham gömlum
glamma ó fyr skömmu.
Swiftly flew with tumult
To meet the high God-Rulers,
Long hence, in Old One's plumage.
flew swiftly with tumult
to meet the high God-Rulers,
long ago, in the Old One's plumage.
Ok sem hér er:
Og sem hér er:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd as stands here:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd as it stands here:
gervigreindardrög · óyfirfariðháleitan mjöð vanda.
háleitan mjöð vanda.
Of the Storm-Shearer my verse.
my verse of the Storm-Shearer.
Ok enn sem Skúli kvað:
Og enn sem Skúli kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd again as Skúli sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd again as Skúli sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðvíðis áðr ok síðan,
greppr hlýðir þá góðu,
gallópnis vel, spjalli.
víðis áður og síðan,
greppur hlýðir þá góðu,
gallópnis vel, spjalli.
I wake, where well is sated
The hawk of the Cock's blood-ocean:
Then the bard heareth good tidings.
I wake, where there is well sated
the hawk of the Cock's blood-ocean:
then the bard hears good news.
