Opin Edda samhliða útgáfa í vinnslu

Snorra-Edda · Gylfaginning

54 kaflar · 345 raðir

Gylfi Svíakonungur kemur dulbúinn sem ferðamaðurinn Gangleri í mikla höll og spyr þrjá menn í hásætum — Hár, Jafnhár og Þriðja. Svör þeirra segja alla goðafræðina í réttri röð: gapið Ginnungagap, jötuninn Ymi og sköpun heimsins, goðin og hallir þeirra, Yggdrasil, för Þórs til Útgarða-Loka, dauða Baldurs, ragnarök og heiminn sem rís á eftir. Í lokin hverfur höllin og Gylfi stendur á sléttum velli. Snorri vitnar í Völuspá, Grímnismál og Vafþrúðnismál sem heimildir — tenglarnir leiða þig að þeim erindum.

Hvernig á að lesa: Besti staðurinn til að byrja. Íslenski dálkurinn hér er útgefinn texti með nútímastafsetningu (Netútgáfan), ekki sjálfvirk umritun.

  • Fornnorræna — Guðni Jónsson 1954 (útgáfa)
  • Íslenska — Netútgáfan 1997 (nútímastafsetning) · samröðun sjálfvirk
  • Enska — Brodeur 1916 (þýðing) · samröðun sjálfvirk
  • Enska · Anderson 1880 — Anderson 1880 (þýðing) · samröðun sjálfvirk
  • Enska · nútímaleg — gervigreindardrög

Inngangur: gervigreindardrög · óyfirfarið

Framvinda
Fornnorræna345 útgáfutexti af 345 röðum (stikan sýnir yfirferð textans)
Íslenska322 raðað sjálfvirkt, 22 röðun yfirfarin, 1 autt af 345 röðum (stikan sýnir samröðunina)
Enska316 raðað sjálfvirkt, 24 röðun yfirfarin, 5 autt af 345 röðum (stikan sýnir samröðunina)
Enska · Anderson 1880334 raðað sjálfvirkt, 1 röðun yfirfarin, 10 autt af 345 röðum (stikan sýnir samröðunina)
Enska · nútímaleg339 texti óyfirfarinn, 1 texti yfirfarinn, 5 autt af 345 röðum (stikan sýnir yfirferð textans)

2Gylfi kom til ÁsgarðsGylfi comes to ÁsgarðrKafli II hjá Brodeur

Gangleri before Hár, Jafnhár and Þriði
Gylfi as Gangleri entering the hall roofed with golden shields; a juggler with seven knives in the air; three high-seats one above another with Hár, Jafnhár and Þriði.Gangleri before Hár, Jafnhár and Þriði, NKS 1867 4to (1760), Royal Danish Library · almannaeign · af Wikimedia CommonsGrundvöllur leyfis: artist died in the 18th century; manuscript digitised by the Royal Danish Library · leyfisathugun í bið

Gylfi konungr var maðr vitr ok fjölkunnigr. Hann undraðist þat mjök, er ásafólk var svá kunnigt, at allir hlutir gengu at vilja þeira. Þat hugsaði hann, hvárt þat myndi vera af eðli sjálfra þeira eða myndi því valda goðmögn þau, er þeir blótuðu. Hann byrjaði ferð sína til Ásgarðs ok fór með leynð ok brá á sik gamals manns líki ok dulðist svá. En æsir váru því vísari, at þeir höfðu spádóm, ok sá þeir ferð hans, fyrr en hann kom, ok gerðu í móti honum sjónhverfingar. Ok er hann kom inn í borgina, þá sá hann þar háva höll, svá at varla mátti hann sjá yfir hana. Þak hennar var lagt gylldum skjöldum svá sem spánþak. Svá segir Þjóðólfr inn hvinverski, at Valhöll var skjöldum þökð:

Gylfi konungur var maður vitur og fjölkunnugur. Hann undraðist það mjög er ásafólk var svo kunnugt að allir hlutir gengu að vilja þeirra. Það hugsaði hann hvort það myndi vera af eðli sjálfra þeirra eða myndi því valda goðmögn þau er þeir blótuðu. Hann byrjaði ferð sína til Ásgarðs og fór með laun og brá á sig gamals manns líki og duldist svo. En æsir voru því vísari að þeir höfðu spádóm, og sáu þeir ferð hans fyrr en hann kom og gerðu í móti honum sjónhverfingar. En er hann kom í borgina, þá sá hann þar háa höll svo að varla mátti hann sjá yfir hana. Þak hennar var lagt gylltum skjöldum svo sem spónþak. Svo segir Þjóðólfur hinn hvinverski að Valhöll var skjöldum þökt:

Netútgáfan 1997 · röðun yfirfarin

King Gylfi was a wise man and skilled in magic; he was much troubled that the Æsir-people were so cunning that all things went according to their will. He pondered whether this might proceed from their own nature, or whether the divine powers which they worshipped might ordain such things. He set out on his way to Ásgard, going secretly, and clad himself in the likeness of an old man, with which he dissembled. But the Æsir were wiser in this matter, having second sight; and they saw his journeying before ever he came, and prepared against him deceptions of the eye. When he came into the town, he saw there a hall so high that he could not easily make out the top of it: its thatching was laid with golden shields after the fashion of a shingled roof. So also says Thjódólfr of Hvin, that Valhall was thatched with shields:

Brodeur 1916 · röðun yfirfarin

He wondered much that the asafolk was so mighty in knowledge, that all things went after their will. He thought to himself whether this could come from their own nature, or whether the cause must be sought for among the gods whom they worshiped. He therefore undertook a journey to Asgard. He went secretly, having assumed the likeness of an old man, and striving thus to disguise himself.

Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt

King Gylfi was a wise man and skilled in magic. It troubled him greatly that the Æsir were so clever that everything went as they wished. He wondered whether this came from their own nature, or whether the gods they worshipped made it so. He set out for Ásgard in secret, disguised as an old man. But the Æsir were wiser: they had second sight, saw him coming long before he arrived, and prepared illusions to deceive his eyes. When he came into the stronghold he saw a hall so high that he could hardly make out the top of it. Its roof was laid with golden shields, like shingles. As Thjódólfr of Hvin also says, Valhall was roofed with shields:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Á baki létu blíkja,
barðir váru grjóti,
Sváfnis salnæfrar
seggir hyggjandi.
Á baki létu blíkja,
barðir voru grjóti,
Sváfnis salnæfrar
seggir hyggjandi.
Netútgáfan 1997 · röðun yfirfarin
On their backs they let beam,sore battered with stones,
Odin's hall-shingles,the shrewd sea-farers.
Brodeur 1916 · röðun yfirfarin

So when he came into the burg he saw there a hall so high that he could hardly look over it. Its roof was thatched with golden shields as with shingles. Thus says Thjodolf of Hvin, that Valhal was thatched with shields:

Thinking thatchers
Thatched the roof;
The beams of the burg
Beamed with gold.
Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt
On their backs they let shine,badly battered by stones,
the shingles of Odin's hall,those shrewd seafarers.
gervigreindardrög · yfirfarið

Gylfi sá mann í hallardurum, ok lék at handsöxum ok hafði sjau senn á lofti. Sá spurði hann fyrr at nafni. Hann nefndist Gangleri ok kominn af refilstigum ok beiddist at sækja til náttstaðar ok spurði, hverr höllina átti.

Gylfi sá mann í hallardurunum, og lék að handsöxum og hafði sjö senn á lofti. Sá spurði hann fyrr að nafni. Hann nefndist Gangleri og kominn af refilstígum og beiddist að sækja til náttstaðar og spurði hver höllina ætti.

Netútgáfan 1997 · röðun yfirfarin

In the hall-doorway Gylfi saw a man juggling with anlaces, having seven in the air at one time. This man asked of him his name. He called himself Gangleri, and said he had come by the paths of the serpent, and prayed for lodging for the night, asking: "Who owns the hall?"

Brodeur 1916 · röðun yfirfarin

In the door of the hall Gylfe saw a man who played with swords so dexterously that seven were in the air at one time. That man asked him what his name was. Gylfe answered that his name was Ganglere; that he had come a long way, and that he sought lodgings for the night. He also asked who owned the burg.

Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt

In the doorway of the hall Gylfi saw a man juggling with short swords, keeping seven in the air at once. The man asked his name. He said he was called Gangleri, that he had come a long and winding way, and asked for a bed for the night. "Who owns this hall?" he asked.

gervigreindardrög · óyfirfarið

Hann svarar, at þat var konungr þeira, --"en fylgja má ek þér at sjá hann. Skaltu þá sjálfr spyrja hann nafns," -- ok snerist sá maðr fyrir honum inn í höllina, en hann gekk eftir, ok þegar laukst hurðin á hæla honum.

Hann svarar að það var konungur þeirra. "En fylgja má eg þér að sjá hann. Skaltu þá sjálfur spyrja hann nafns," og snerist sá maður fyrir honum inn í höllina, en hann gekk eftir og þegar laukst hurðin á hæla honum.

Netútgáfan 1997 · röðun yfirfarin

The other replied that it was their king; "and I will attend thee to see him; then shalt thou thyself ask him concerning his; name;" and the man wheeled about before him into the hall, and he went after, and straightway the door closed itself on his heels.

Brodeur 1916 · röðun yfirfarin

The other answered that it belonged to their king: I will go with you to see him and then you may ask him for his name yourself. Then the man turned and led the way into the hall. Ganglere followed, and suddenly the doors closed behind him.

Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt

The man replied that it belonged to their king. "I will take you to him," he said, "and then you can ask him his name yourself." He turned and led the way into the hall; Gylfi followed, and at once the door closed behind him.

gervigreindardrög · óyfirfarið

Þar sá hann mörg gólf ok margt fólk, sumt með leikum, sumir drukku, sumir með vápnum ok börðust. Þá litaðist hann umb ok þótti margir hlutir ótrúligir, þeir er hann sá. Þá mælti hann:

Þar sá hann mörg gólf og margt fólk, sumt með leikum, sumir drukku, sumir með vopnum og börðust. Þá litaðist hann um og þótti margir hlutir ótrúlegir þeir er hann sá. Þá mælti hann:

Netútgáfan 1997 · röðun yfirfarin

There he saw a great room and much people, some with games, some drinking; and some had weapons and were fighting. Then he looked about him, and thought unbelievable many things which he saw; and he said:

Brodeur 1916 · röðun yfirfarin

There he saw many rooms and a large number of people, of whom some were playing, others were drinking, and some were fighting with weapons. He looked around him, and much of what he saw seemed to him incredible. Then quoth he:

Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt

Inside he saw a great room full of people: some were playing games, some were drinking, and some were armed and fighting. He looked around and found much of what he saw hard to believe, and he said:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Gáttir allar,
áðr gangi fram,
um skyggnask skyli,
því at óvíst er at vita
hvar óvinir sitja
á fleti fyrir.

Snorri vitnar hér í Hávamál 1

"Gáttir allar
áður gangi fram
um skyggnast skyli;
því að óvíst er að vita
hvar óvinir
sitja á fleti fyrir."
Netútgáfan 1997 · röðun yfirfarin
All the gatewaysere one goes out
Should one scan:
For 't is uncertainwhere sit the unfriendly
On the bench before thee.
Brodeur 1916 · röðun yfirfarin
Gates all,
Before in you go,
You must examine well;
For you cannot know
Where enemies sit
In the house before you.
Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt
Every doorway,before you go out,
you should scan:
for you cannot knowwhere enemies sit
on the benches ahead.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Hann sá þrjú hásæti ok hvert upp frá öðru, ok sátu þrír menn sinn í hverju. Þá spurði hann, hvert nafn höfðingja þeira væri.

Hann sá þrjú hásæti og hvert upp frá öðru og sátu þrír menn, sinn í hverju. Þá spurði hann hvert nafn höfðingja þeirra væri.

Netútgáfan 1997 · röðun yfirfarin

He saw three high-seats, each above the other, and three men sat thereon,--one on each. And he asked what might be the name of those lords.

Brodeur 1916 · röðun yfirfarin

He saw three high-seats, one above the other, and in each sat a man. He asked what the names of these chiefs were.

Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt

He saw three high seats, one above another, and a man sat on each. He asked what the names of these lords were.

gervigreindardrög · óyfirfarið

Sá svarar, er hann leiddi inn, at sá, er í inu neðsta hásæti sat, var konungr -- "ok heitir Hárr, en þar næst sá, er heitir Jafnhárr, en sá ofast, er Þriði heitir."

Sá svarar er hann leiddi inn að sá er í hinu neðsta hásæti sat var konungur og heitir Hár, en þar næst sá er heitir Jafnhár, en sá ofarst er Þriðji heitir.

Netútgáfan 1997 · röðun yfirfarin

He who had conducted him in answered that the one who, sat on the nethermost high-seat was a king, "and his name is Hárr; but the next is named Janhárr; and he who is uppermost is called Thridi."

Brodeur 1916 · röðun yfirfarin

He, who had conducted him in, answered that the one who sat in the lowest high-seat was king, and hight Har; the other next above him, Jafnhar; but the one who sat on the highest throne, Thride.

Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt

The man who had brought him in answered that the one on the lowest high seat was a king, "and his name is Hárr; the next is called Jafnhárr; and the one at the top is called Thridi."

gervigreindardrög · óyfirfarið

Þá spyrr Hárr komandann, hvárt fleira er erendi hans, en heimill er matr ok drykkr honum sem öllum þar í Háva höll. Hann segir, at fyrst vill hann spyrja, ef nokkurr er fróðr maðr inni.

Þá spyr Hár komandann hvort fleira er erindi hans, en heimill er matur og drykkur honum sem öllum þar í Hávahöll. Hann segir að fyrst vill hann spyrja ef nokkur er fróður maður inni.

Netútgáfan 1997 · röðun yfirfarin

Then Hárr asked the newcomer whether his errand were more than for the meat and drink which were always at his command, as for every one there in the Hall of the High One. He answered that he first desired to learn whether there were any wise man there within.

Brodeur 1916 · röðun yfirfarin

Har asked the comer what more his errand was, and added that food and drink was there at his service, as for all in Har's hall. Ganglere answered that he first would like to ask whether there was any wise man. Answered Har:

Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt

Then Hárr asked the newcomer whether he had come for anything more than food and drink, which were always his for the asking, as for everyone in the High One's hall. Gangleri said that first he wanted to find out whether there was any wise man inside.

gervigreindardrög · óyfirfarið

Hárr segir, at hann komi eigi heill út, nema hann sé fróðari, --

Hár segir að hann komi eigi heill út nema hann sé fróðari, og

Netútgáfan 1997 · röðun yfirfarin

Hárr said, that he should not escape whole from thence unless he were wiser.

Brodeur 1916 · röðun yfirfarin

You will not come out from here hale unless you are wiser.

Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt

Hárr said that he would not leave unharmed unless he proved the wiser:

gervigreindardrög · óyfirfarið
"ok stattu fram,
meðan þú fregn;
sitja skal sá, er segir."

Snorri vitnar hér í ebr-v1

"stattu fram meðan þú fregn,
sitja skal sá er segir."
Netútgáfan 1997 · röðun yfirfarin
And stand thou forthwho speirest;
Who answers,he shall sit.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
And stand now forth
While you ask;
He who answers shall sit.
Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt
Step forward,you who ask;
the one who answersshall sit.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Síðan sem hreinn texti (Markdown)

Segðu Hugin

Huginn ber hverja hugsun til ritstjóranna: hugmynd, villu sem þú tókst eftir eða eitthvað sem virkaði ekki.

Um hvað snýst þetta?

Sent með: slóð þessarar síðu og tungumál viðmótsins. Aðeins ritstjórarnir lesa skilaboðin.