Snorra-Edda · Gylfaginning
Gylfi Svíakonungur kemur dulbúinn sem ferðamaðurinn Gangleri í mikla höll og spyr þrjá menn í hásætum — Hár, Jafnhár og Þriðja. Svör þeirra segja alla goðafræðina í réttri röð: gapið Ginnungagap, jötuninn Ymi og sköpun heimsins, goðin og hallir þeirra, Yggdrasil, för Þórs til Útgarða-Loka, dauða Baldurs, ragnarök og heiminn sem rís á eftir. Í lokin hverfur höllin og Gylfi stendur á sléttum velli. Snorri vitnar í Völuspá, Grímnismál og Vafþrúðnismál sem heimildir — tenglarnir leiða þig að þeim erindum.
Hvernig á að lesa: Besti staðurinn til að byrja. Íslenski dálkurinn hér er útgefinn texti með nútímastafsetningu (Netútgáfan), ekki sjálfvirk umritun.
- Fornnorræna — Guðni Jónsson 1954 (útgáfa)
- Íslenska — Netútgáfan 1997 (nútímastafsetning) · samröðun sjálfvirk
- Enska — Brodeur 1916 (þýðing) · samröðun sjálfvirk
- Enska · Anderson 1880 — Anderson 1880 (þýðing) · samröðun sjálfvirk
- Enska · nútímaleg — gervigreindardrög
Inngangur: gervigreindardrög · óyfirfarið
21Frá Ása-ÞórOf Ása-ÞórrdrögKafli XXI hjá Brodeur

Þá mælti Gangleri: "Hver eru nöfn annarra ásanna, eða hvat hafast þeir at, eða hvat hafa þeir gert til frama?"
Þá mælti Gangleri: "Hver eru nöfn annarra ásanna, eða hvað hafast þeir að, eða hvað hafa þeir gert til frama?"
Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirktThen said Gangleri: "What are the names of the other Æsir, or what is their office, or what deeds of renown have they done?"
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktThen said Ganglere: What are the names of the other asas?
Anderson 1880 · raðað sjálfvirktThen Gangleri said: "What are the names of the other Æsir? What do they do, and what famous deeds have they done?"
gervigreindardrög · óyfirfariðHárr segir: "Þórr er þeira framast, sá er kallaðr er Ása-Þórr eða Öku-Þórr. Hann er sterkastr allra goðanna ok manna. Hann á þar ríki, er Þrúðvangar heita, en höll hans heitir Bilskirrnir. Í þeim sal eru fimm hundruð gólfa ok fjórir tigir. Þat er hús mest, svá at menn viti. Svá segir í Grímnismálum:
Hár segir: "Þór er þeirra framast, sá er kallaður er Ásaþór eða Ökuþór. Hann er sterkastur allra guðanna og manna. Hann á þar ríki er Þrúðvangar heita en höll hans heitir Bilskirnir. Í þeim sal eru fimm hundruð gólfa og fjórir tigir. Það er hús mest svo að menn hafa gert. Svo segir í Grímnismálum:
Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirktHárr answered: "Thor is the foremost of them, he that is called Thor of the Æsir, or Öku-Thor; he is strongest of all the gods and men. He has his realm in the place called Thrúdvangar, and his hall is called Bilskirnir;2 in that hall are five hundred rooms and forty. That is the greatest house that men know of; It is thus said in Grímnismál:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktHar answered: Thor is the foremost of them. He is called Asa-Thor, or Oku-Thor. He is the strongest of all gods and men, and rules over the realm which is called Thrudvang.
Anderson 1880 · raðað sjálfvirktHárr answered: "Thor is the foremost of them, the one called Thor of the Æsir, or Öku-Thor. He is the strongest of all gods and men. His kingdom is the place called Thrúdvangar, and his hall is called Bilskirnir; in that hall there are five hundred and forty rooms. It is the largest house that anyone knows of. As it says in Grímnismál:
gervigreindardrög · óyfirfariðok umb fjórum tögum,
svá hygg ek Bilskirrni með bugum;
ranna þeira,
er ek reft vita,
míns veit ek mest magar.
Snorri vitnar hér í Grímnismál 24
og um fjórum tugum
svo hygg eg Bilskirni með bugum,
ranna þeirra
er eg reft vita
míns veit eg mest magar.
So reckon I Bilskirnir with bending ways;
Of those housesthat I know of hall-roofed,
My son's I know the most.
His hall is called Bilskirner. Therein are five hundred and forty floors, and it is the largest house that men have made. Thus it is said in Grimner's Lay:
And forty more,
Methinks, has bowed Bilskirner.
Of houses all
That I know roofed
I know my son's is the largest.
so I reckon Bilskirnir with its winding ways;
of all the housesthat I know to be roofed,
my son's, I know, is the greatest.
Þórr á hafra tvá, er svá heita: Tanngnjóstr ok Tanngrisnir, ok reið þá, er hann ekr, en hafrarnir draga reiðna. Því er hann kallaðr Öku-Þórr. Hann á ok þrjá kostgripi. Einn þeira er hamarrinn Mjöllnir, er hrímþursar ok bergrisar kenna, þá er hann kemr á loft, ok er þat eigi undarligt. Hann hefir lamit margan haus á feðrum eða frændum þeira. Annan grip á hann beztan, megingjarðar, ok er hann spennir þeim um sik, þá vex honum ásmegin hálfu. Inn þriðja hlut á hann, þann er mikill gripr er í. Þat eru járnglófar. Þeira má hann eigi missa við hamarskaftit. En engi er svá fróðr, at telja kunni öll stórvirki hans, en segja kann ek þér svá mörg tíðendi frá honum, at dveljast munu stundirnar, áðr en sagt er allt, þat er ek veit."
Þór á hafra tvo er svo heita: Tanngnjóstur og Tanngrisnir, og reið þá er hann ekur, en hafrarnir draga reiðina. Því er hann kallaður Ökuþór. Hann á og þrjá kostgripi. Einn þeirra er hamarinn Mjöllnir er hrímþursar og bergrisar kenna þá er hann kemur á loft, og er það eigi undarlegt. Hann hefur lamið margan haus á feðrum eða frændum þeirra. Annan grip á hann bestan: Megingjarðir. Og er hann spennir þeim um sig, þá vex honum ásmegin hálfu. Hinn þriðja hluta á hann, þann er mikill gripur er í, það eru járnglófar. Þeirra má hann eigi missa við hamarsskaftið. En enginn er svo fróður að telja kunni öll stórvirki hans. En segja kann eg þér svo mörg tíðindi frá honum að dveljast munu stundirnar áður en sagt er allt það er eg veit."
Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirktThor has two he-goats, that are called Tooth-Gnasher and Tooth-Gritter, and a chariot wherein he drives, and the he-goats draw the chariot; therefore is he called Öku-Thor.3 He has also three things of great price: one is the hammer Mjöllnir, which the Rime-Giants and the Hill-Giants know, when it is raised on high; and that is no wonder, it has bruised many a skull among their fathers or their kinsmen. He has a second costly thing, best of all: the girdle of might; and when he clasps it about him, then the godlike strength within him is increased by half. Yet a third thing he has, in which there is much virtue: his iron gloves; he cannot do without them when he uses his hammer-shaft. But no one is so wise that he can tell all his mighty works; yet I can tell thee so much tidings of him that the hours would be spent before all that I know were told."
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktOne of them is the hammer Mjolner, which the frost-giants and mountain-giants well know when it is raised; and this is not to be wondered at, for with it he has split many a skull of their fathers or friends. The second treasure he possesses is Megingjarder (belt of strength); when he girds himself with it his strength is doubled. His third treasure that is of so great value is his iron gloves; these he cannot do without when he lays hold of the hammer's haft. No one is so wise that he can tell all his great works; but I can tell you so many tidings of him that it will grow late before all is told that I know.
Anderson 1880 · raðað sjálfvirktThor has two he-goats, called Tooth-Gnasher and Tooth-Gritter, and a chariot that he drives in, and the goats pull the chariot; that is why he is called Öku-Thor. He also has three precious possessions. One is the hammer Mjöllnir, which the frost giants and the hill giants recognise when it is raised aloft; and no wonder, for it has battered many a skull among their fathers or their kinsmen. His second treasure, the best of all, is the belt of strength: when he buckles it on, the divine strength in him grows by half. He has a third thing of great value, his iron gloves; he cannot do without them when he grips the shaft of his hammer. No one is wise enough to recount all his mighty deeds; but I can tell you so many stories about him that the hours would run out before I had told all I know."
gervigreindardrög · óyfirfariðAthugasemdir Brodeurs við Kafli XXI hjá Brodeur
- 1 Plains of strength.
- 2 ↑ From the flashing of light (Cl.-Vig.).
- 3 ↑ According to Cleasby-Vigfússon, a popular etymology. "Öku is not to be derived from áka (to drive), but is rather of Finnish origin, Ukko being the Thunder-god of the Chudic tribes." Jónsson, however, allows Snorri's etymology to stand.
