
Hvergelmir
KVEHR-gel-mir [ˈkʰvɛːrˌcɛlmɪr̥] ? framburður: drög
Hvergelmir
staður (goðsaga)
Brunnurinn í miðjum kalda heiminum, uppspretta ánna, þar sem ormurinn Níðhöggur kvelur hina dauðu.
Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið
Helstu atriði
- Hvað
- Brunnur í miðjum Niflheimi, gerður „mörgum öldum“ áður en jörðin var sköpuð; úr honum falla ár og ein þeirra, Gjöll, er næst Helgrindum Gylfaginning 4
Niflheimr
Gjöll - Hvar
- Undir þeirri rót Yggdrasils sem stendur yfir Niflheimi Gylfaginning 15
Yggdrasill - Íbúar
- Níðhöggur, ásamt fleiri ormum en nokkur tunga fær talið Gylfaginning 16
Níðhöggr - Þekkt fyrir
- Hjörturinn Eikþyrnir stendur uppi á Valhöll; dropar af hornum hans falla í Hvergelmi og verða að ánum Grímnismál 26, Gylfaginning 39
Eikþyrnir
Valhöll - Örlög
- Eftir ragnarök „er verst í Hvergelmi“, þar sem bölvaði ormurinn slítur lík dauðra manna Gylfaginning 52
Níðhöggr
Lestu sjálf(ur)
- Gylfaginning 4 — Kaldi heimurinn og brunnur hans, áður en jörðin varð til.
- Grímnismál 26 — Horn Eikþyrnis fæða árnar.
Í sögunum
Sagan í stuttu máli
Hvergelmir („ketillinn ólgandi“) er uppsprettan sem allar ár renna úr. Snorri segir hann vera í miðjum Niflheimi áður en jörðin var sköpuð, upptök ánna sem þar eru taldar upp, og er Gjöll næst Helgrindum (Gylfaginning, 4. kafli).
Hann er undir þeirri rót Yggdrasils sem stendur yfir Niflheimi, þar sem Níðhöggur nagar rótina (Gylfaginning 15-16). Í Grímnismálum 26 stendur hjörturinn Eikþyrnir á Valhöll og drýpur af hornum hans niður í Hvergelmi, og þaðan falla árnar; Snorri endurtekur þetta og lætur fylgja langa upptalningu árheita (Gylfaginning 39). Í frásögn sinni af lífinu eftir dauðann (Gylfaginning 52) segir Snorri að „verst sé í Hvergelmi“, þar sem Níðhöggur kvelur hina dauðu.
Samantekt: gervigreindardrög · óyfirfarið
