SUR-tur [ˈsʏr̥tʏr̥] nútímaíslenska: Surtur ? framburður: drög

jötunn
Surtur er eldjötunninn sem gætir Múspellsheims: í 4. kafla Gylfaginningar situr hann á landsenda með logandi sverð, og við endalok heimsins mun hann sigra goðin og brenna heiminn.
Í ragnarökum kemur hann sunnan að með eld og logandi sverð (Völuspá 52; Gylfaginning, 51. kafli). Freyr berst við hann og fellur af því að hann vantar sverðið sem hann gaf Skírni (Völuspá 53; Gylfaginning, 51. kafli), og Surtur slöngvir síðan eldi yfir alla jörðina. Vígvöllurinn þar sem hann mætir goðunum er Vígríður, hundrað rastir á hvern veg (Vafþrúðnismál 17-18), og synir goðanna lifa af „þá er sloknar Surtalogi“ (Vafþrúðnismál 50-51; Gylfaginning, 53. kafli). Í Fáfnismálum 14 er nefndur hólmurinn þar sem goðin og Surtur munu berjast, og í 9. kafla Skáldskaparmála stendur nafn hans fyrir jötna almennt í kenningu um skáldskaparmjöðinn.
Samantekt: gervigreindardrög · óyfirfarið
Myndir: Surtr, Surti, Surta, Surtar, Surts · Surtur, Surti, Surta, Surtar, Surts · Surt, Surtr, Surtr's
Wikipedia (en) Wikipedia (is) Wikidata nefnt 18 sinnum
sjálfvirk greining · óyfirfarið
í 17 röðum
Gylfaginning
- 4.5… útlendir ok eigi eigu þar óðul. Sá er Surtr nefndr, er þar sitr á landsenda til landvarnar. …… there at the land's-end, to defend the land, is called Surtr; he brandishes a flaming sword, and at the end of …
- 4.6Surtr ferr sunnan með sviga lævi, skínn af sverði …Surtr fares from the south with switch-eating flame,-- On his sword …
- 51.4… þessum gný klofnar himinninn, ok ríða þaðan Múspellssynir. Surtr ríðr fyrst ok fyrir honum ok eftir eldr …… heaven be cloven, and the Sons of Múspell ride thence: Surtr shall ride first, and both before him and after him …
- 51.5… fang at berjast við Miðgarðsorm. Freyr berst móti Surti, ok verðr harðr samgangr, áðr Freyr fellr. Þat …… to fight against the Midgard Serpent. Freyr shall contend with Surtr, and a hard encounter shall there be between them before …
- 51.10Surtr ferr sunnan með sviga lævi, skínn af sverði …Surtr fares from southward with switch-eating flame; On his sword shimmers …
- 51.11… við ulf vega, en bani Belja bjartr at Surti; þar mun Friggjar falla angan.… with the Wolf, And Beli's slayer, the bright god, with Surtr; There must fall Frigg's beloved.
- 51.16Vígríðr heitir völlr, er finnask vígi at Surtr ok in svásu goð; hundrað rasta hann er …Vígrídr hight the field where in fight shall meet Surtr and the cherished gods; An hundred leagues it has on …
Völuspá
- 47… en jötunn losnar; hræðask allir á helvegum áðr Surtar þann sefi of gleypir.… of Mim does Othin give heed. But the kinsman of Surt shall slay him soon.
- 52Surtr ferr sunnan með sviga lævi, skínn af sverði …Surt fares from the south with the scourge of branches, The …
- 53… við ulf vega, en bani Belja bjartr at Surti; þá mun Friggjar falla angan.… fight with the wolf, And Beli's fair slayer seeks out Surt, For there must fall the joy of Frigg.
Vafþrúðnismál
- 17… hvé sá völlr heitir, er finnask vígi at Surtr ok in svásu goð."… What name has the field where in fight shall meet Surt and the gracious gods?"
- 18… kvað: "Vígriðr heitir völlr, er finnask vígi at Surtr ok in svásu goð; hundrað rasta hann er …… spake: "Vigrith is the field where in fight shall meet Surt and the gracious gods; A hundred miles each way does …
- 50… Hverir ráða æsir eignum goða, þá er sloknar Surta logi?"… rule the realm of the gods, When the fires of Surt have sunk?"
- 51… ok Váli byggja vé goða, þá er sloknar Surta logi, Móði ok Magni skulu Mjöllni hafa Vingnis …… home Vithar and Vali shall dwell, When the fires of Surt have sunk; Mothi and Magni shall Mjollnir have When Vingnir …

