
Surtr
SUR-tur [ˈsʏr̥tʏr̥] nútímaíslenska: Surtur ? framburður: drög
Surtr · Surtur
jötunn
Eldjötunninn sem gætir landamæra Múspells með logandi sverði og mun brenna heiminn í ragnarökum.
Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið
Helstu atriði
- Heimkynni
- Hann situr við landsenda í Múspelli til landvarnar og hefur logandi sverð í hendi. Gylfaginning 4
Múspell - Þekkt fyrir
- Snorri segir að við endalok heimsins muni hann sigra öll goðin og brenna allan heim með eldi. Gylfaginning 4
- Þekkt fyrir
- Í ragnarökum kemur hann sunnan með eld; sverð hans skín bjartar en sólin. Hann ríður fremstur Múspellssona og Bifröst brotnar undan þeim. Völuspá 52, Gylfaginning 51
Múspells synir
Bifröst - Örlög
- Freyr berst við hann og fellur, því að hann vantar sverðið sem hann gaf frá sér. Vígvöllurinn er Vígríður, hundrað rastir á hvern veg. Gylfaginning 51, Völuspá 53, Vafþrúðnismál 18
Freyr
Vígríðr - Þekkt fyrir
- Eldur hans bindur ekki enda á allt: synir goða lifa áfram „þá er sloknar Surtalogi“. Vafþrúðnismál 51, Gylfaginning 53
Víðarr
Magni
Móði
Lestu sjálf(ur)
- Gylfaginning 4 — Vörðurinn við jaðar eldheimsins.
- Völuspá 52 — Völvan sér Surt koma sunnan.
- Gylfaginning 51 — Freyr gegn Surti, sverðlaus.
- Vafþrúðnismál 51 — Það sem eftir stendur að eldinum loknum.
Í sögunum
Ýmir og sköpun heimsinsÓðinn og VafþrúðnirFreyr og GerðurRagnarökHeimurinn endurnýjaður
Sagan í stuttu máli
Surtur er eldjötunninn sem gætir Múspellsheims: í 4. kafla Gylfaginningar situr hann á landsenda með logandi sverð, og við endalok heimsins mun hann sigra goðin og brenna heiminn.
Í ragnarökum kemur hann sunnan að með eld og logandi sverð (Völuspá 52; Gylfaginning, 51. kafli). Freyr berst við hann og fellur af því að hann vantar sverðið sem hann gaf Skírni (Völuspá 53; Gylfaginning, 51. kafli), og Surtur slöngvir síðan eldi yfir alla jörðina. Vígvöllurinn þar sem hann mætir goðunum er Vígríður, hundrað rastir á hvern veg (Vafþrúðnismál 17-18), og synir goðanna lifa af „þá er sloknar Surtalogi“ (Vafþrúðnismál 50-51; Gylfaginning, 53. kafli). Í Fáfnismálum 14 er nefndur hólmurinn þar sem goðin og Surtur munu berjast, og í 9. kafla Skáldskaparmála stendur nafn hans fyrir jötna almennt í kenningu um skáldskaparmjöðinn.
Samantekt: gervigreindardrög · óyfirfarið
Ekki í Eddunum
- Ragnarök eru endalok alls: norræn goðafræði endar í algerri tortímingu. Hvað heimildirnar segja →

