Snorra-Edda · Skáldskaparmál
Handbók fyrir skáld, sett fram sem samtal í veislu milli sjávarjötunsins Ægis og Braga, guðs skáldskaparins. Til að skýra hvers vegna skáld kalla gull „hár Sifjar“ eða skáldskap „mjöð Óðins“ segir Bragi sögurnar á bak við orðalagið: Iðunni og jötuninn Þjaza, skáldskaparmjöðinn, einvígi Þórs við Hrungni og Geirröð, dýrgripi dverganna, otursgjöldin og bölvaða gull Niflunga, kvörn Fróða, Hrólf kraka, hina endalausu orrustu Hjaðninga. Milli sagnanna og á eftir þeim koma skrár yfir kenningar og skáldleg heiti goða, manna, vopna, skipa, sjávar og margs fleira, hvert sannað með vísum nafngreindra skálda frá 9.–12. öld.
Hvernig á að lesa: Sögur og skrár skiptast á: sögurnar eru kaflar 1–6, 24–26, 46–54 og 62; hitt eru skrár til að glugga í. Nafnaskrárnar undir lokin kalla ekki fram myndaspjöld.
- Fornnorræna — Guðni Jónsson 1954 (útgáfa)
- Íslenska — sjálfvirk stafsetningarfærsla
- Enska — Brodeur 1916 (þýðing) · samröðun sjálfvirk; gervigreindardrög þar sem Brodeur 1916 vantar
- Enska · nútímaleg — gervigreindardrög
Inngangur: gervigreindardrög · óyfirfarið
10SkáldskaparkenningarKennings for poetrydrögKafli III hjá Brodeur

Hér skal heyra, hvé skáldin hafa kennt skáldskapinn eftir þessum heitum, er áðr eru rituð, svá sem er at kalla Kvasis dreyra ok dverga skip, dverga mjöð, jötna mjöð, Suttunga mjöð, Óðins mjöð, ása mjöð, föðurgjöld jötna, lögr Óðreris ok Boðnar ok Sónar ok fyllr, lögr Hnitbjarga, fengr ok fundr ok farmr ok gjöf Óðins, svá sem hér er kveðit, er orti Einarr skálaglamm:
Hér skal heyra, hve skáldin hafa kennt skáldskapinn eftir þessum heitum, er áður eru rituð, svo sem er að kalla Kvasis dreyra og dverga skip, dverga mjöð, jötna mjöð, Suttunga mjöð, Óðins mjöð, ása mjöð, föðurgjöld jötna, lögur Óðreris og Boðnar og Sónar og fyllur, lögur Hnitbjarga, fengur og fundur og farmur og gjöf Óðins, svo sem hér er kveðið, er orti Einar skálaglamm:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið"Now you shall hear how the skalds have termed the art of poesy in these metaphorical phrases which have been recorded before: for example, by calling it Kvasir's Gore and Ship of the Dwarves, Dwarves' Mead, Mead of the Æsir, Giants' Father-Ransom, Liquor of Ódrerir and of Bodn and of Són, and Fullness of these, Liquor of Hnitbjörg, Booty and Find and Gift of Odin, even as has been sung in these verses which Einarr Tinkling-Scale wrought:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt"Now you shall hear how the poets have referred to the art of poetry in these metaphorical phrases that have been recorded already: for example, by calling it Kvasir's Blood and Ship of the Dwarves, Dwarves' Mead, Mead of the Æsir, Giants' Father-Ransom, Liquor of Ódrerir and of Bodn and of Són, and Fullness of these, Liquor of Hnitbjörg, Booty and Find and Gift of Odin, as in these verses composed by Einarr Tinkling-Scale:
gervigreindardrög · óyfirfariðheyr, jarl, Kvasis dreyra,
foldar vörð á fyrða
fjarðleggjar brim dreggjar.
heyr, jarl, Kvasis dreyra,
foldar vörð á fyrða
fjarðleggjar brim dreggjar.
Of earth to hear the Ocean
Of the Cliff of Dwarves, my verses:
Hear, Earl, the Gore of Kvasir.
of the land to hear the Ocean
of the Dwarves' Cliff, my verses:
hear, Earl, the Blood of Kvasir.
Ok sem kvað Einarr enn skálaglamm:
Og sem kvað Einar enn skálaglamm:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd as Einarr Tinkling-Scale sang further:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd as Einarr Tinkling-Scale also sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðasksögn þess, er hvöt magnar
byrgis böðvar sorgar,
bergs geymi-lá dverga.
asksögn þess, er hvöt magnar
byrgis böðvar sorgar,
bergs geymi-lá dverga.
O'er all the dauntless shield-host
Of him who speeds the fury
Of the shield-wall's piercing sword-bane.
over all the fearless shield-host
of him who drives on the fury
of the shield-wall's piercing sword-bane.
Svá sem kvað Ormr Steinþórsson:
Svo sem kvað Ormur Steinþórsson:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðEven as Ormr Steinthórsson sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs Ormr Steinthórsson sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðbríkar ok mitt lík,
rekkar nemi dauðs drykk
Dvalins, í einn sal.
bríkar og mitt lík,
rekkar nemi dauðs drykk
Dvalins, í einn sal.
And my dead be borne
Into one hall; the Drink
Of Dvalinn, Franklins, hear.
and my own dead body be carried
into one hall; hear,
freeholders, the Drink of Dvalinn.
Ok sem Refr kvað:
Og sem Refur kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd as Refr sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd as Refr sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðgeðreinar Þórsteini;
berg-Mæra glymr bára,
bið ek lýða kyn hlýða.
geðreinar Þórsteini;
berg-Mæra glymur bára,
bið eg lýða kyn hlýða.
Of the Rock-Folk to Thorsteinn;
The Billow of the Dwarf-Crag
Plashes; I bid men hearken.
the Thought's Drink of the Rock-Folk;
the Billow of the Dwarf-Crag
splashes; I bid men listen.
Svá sem kvað Egill:
Svo sem kvað Egill:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðEven as Egill sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs Egill sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðþar á ek hróðrs of kvöð,
bar ek Óðins mjöð
á Engla bjöð.
þar á eg hróðrs of kvöð,
bar eg Óðins mjöð
á Engla bjöð.
And bound his praise to pour,
Odin's Mead I bore
To English shore.
and, bound to pour out his praise,
I carried Odin's Mead
to England's shore.
Ok sem kvað Glúmr Geirason:
Og sem kvað Glúmur Geirason:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd as Glúmr Geirason sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd as Glúmr Geirason sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðhefk, mildingar, gildi;
því biðjum vér þagnar,
þegna tjón at fregnum.
hefg, mildingar, gildi;
því biðjum vér þagnar,
þegna tjón að fregnum.
I hold the God-King's liquor.
While we sing the loss of thanes.
I hold the God-King's liquor.
while we sing of the loss of thanes.
Ok sem kvað Eyvindr:
Og sem kvað Eyvindur:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd as Eyvindr sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd as Eyvindr sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðat Hárs líði,
meðan Gillings
gjöldum yppik,
meðan hans ætt
í hverlegi
galgafarms
til goða teljum.
að Hárs líði,
meðan Gillings
gjöldum yppig,
meðan hans ætt
í hverlegi
galgafarms
til goða teljum.
For the High One's Liquor,
While I utter
Gillingr's Atonement;
While his kin
In the Kettle-Brewing
Of the Gallows-Lord
To the gods I trace.
for the High One's Liquor,
while I utter
Gillingr's Atonement;
while I trace
his kin to the gods
in the Cauldron-Brew
of the Gallows-Lord.
Svá sem Einarr kvað skálaglamm:
Svo sem Einar kvað skálaglamm:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðEven as Einarr Tinkling-Scale sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs Einarr Tinkling-Scale sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðverk Rögnis mér hagna,
þýtr Óðreris alda,
aldrhafs, við fles galdra.
verk Rögnis mér hagna,
þýtur Óðreris alda,
aldrhafs, við fles galdra.
Of Ódrerir's Sea a billow
'Gainst the tongue's song-glade crashes;
Aye our King's works are goodly.
a billow of Ódrerir's Sea
crashes against the tongue's song-glade;
our King's works are always good.
Ok enn sem hann kvað:
Og enn sem hann kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd as he sang further:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd as he also sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðberg-Saxa, tér vaxa,
gervi í höll ok hlýði
hljóð fley jöfurs þjóðir.
berg-Saxa, tér vaxa,
gervi í höll og hlýði
hljóð fley jöfurs þjóðir.
Bodes forth will straight be uttered:
Let the War-King's host make silence
In the hall, and hear the Dwarves' Ship.
foretells will at once be spoken:
let the War-King's men be silent
in the hall, and hear the Dwarves' Ship.
Ok sem kvað Eilífr Guðrúnarson:
Og sem kvað Eilífur Guðrúnarson:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd as Eilífr Gudrúnarson sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd as Eilífr Gudrúnarson sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðoss grær of kon mæran
á sefreinu Sónar
sáð, vingjöfum ráða.
oss grær of kún mæran
á sefreinu Sónar
sáð, vingjöfum ráða.
Since grows of Són the Seedling
In our tongue's fertile sedge-bank:
True praise of our High Lord.
since the Seedling of Són grows
in the fertile sedge-bank of our tongue:
true praise of our High Lord.
Svá sem kvað Völu-Steinn:
Svo sem kvað Völu-Steinn:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðEven as Völu-Steinn sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs Völu-Steinn sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðmér er fundr gefinn Þundar,
við góma sker glymja
glaumbergs, Egill, strauma.
mér er fundur gefinn Þundar,
við góma sker glymja
glaumbergs, Egill, strauma.
Of Odin beat in cadence
'Gainst my palate's skerry;
The God's Spoil to me is given.
of Odin beat in rhythm
against the skerry of my palate;
the God's Spoil is given to me.
Svá kvað Ormr Steinþórsson:
Svo kvað Ormur Steinþórsson:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðThus sang Ormr Steinthórsson:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs Ormr Steinthórsson sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðengu sný ek í Viðurs feng
háði, kunnum hróðrsmíð
haga, of mínn brag.
engu sný eg í Viðurs feng
háði, kunnum hróðrsmíð
haga, of mín brag.
No mockery I intertwine
In Odin's Spoil; my skill is sure
In forging songs of praise.
I weave no mockery
into Odin's Spoil; my skill is sure
in forging songs of praise.
Svá kvað Úlfr Uggason:
Svo kvað Úlfur Uggason:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðThus sang Úlfr Uggason:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs Úlfr Uggason sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðhugreifum Áleifi,
hann vil ek at gjöf Grímnis,
geðfjarðar lá, kveðja.
hugreifum Áleifi,
hann vil eg að gjöf Grímnis,
geðfjarðar lá, kveðja.
The Heart-Fjord's Shoal of Odin,--
My song: him do I summon
To hear the Gift of Grímnir.
the Heart-Fjord's Shoal of Odin,
my song: I call on him
to hear the Gift of Grímnir.
Skáldskapr er kallaðr sjár eða lögr dverganna, fyrir því at Kvasis blóð var lögr í Óðreri, áðr mjöðrinn væri gerr, ok þar gerðist hann í katlinum, ok er hann kallaðr fyrir því hverlögr Óðins, svá sem kvað Eyvindr ok fyrr var ritat:
Skáldskapur er kallaður sjár eða lögur dverganna, fyrir því að Kvasis blóð var lögur í Óðreri, áður mjöðurinn væri gjör, og þar gerðist hann í katlinum, og er hann kallaður fyrir því hverlögur Óðins, svo sem kvað Eyvindur og fyrr var ritað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðPoesy is called Sea, or Liquid of the Dwarves, because Kvasir's blood was liquid in Ódrerir before the mead was made, and then it was put into the kettle; wherefore it is called Odin's Kettle-Liquor, even as Eyvindr sang and as we have recorded before:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktPoetry is called Sea, or Liquid of the Dwarves, because Kvasir's blood was liquid in Ódrerir before the mead was made, and then it was put into the cauldron; that is why it is called Odin's Cauldron-Liquor, as Eyvindr sang and as we have recorded above:
gervigreindardrög · óyfirfariðí hverlegi
galgafarms
til goða teljum.
í hverlegi
galgafarms
til goða teljum.
his kin to the gods
in the Cauldron-Brew
of the Gallows-Lord.
Enn er kallaðr skáldskaprinn far eða líð dverganna. Líð heitir öl, ok líð heitir skip. Svá er tekit til dæma, at skáldskapr er nú kallaðr fyrir því skip dverga, svá sem hér segir:
Enn er kallaður skáldskaprinn far eða líð dverganna. Líð heitir öl, og líð heitir skip. Svo er tekið til dæma, að skáldskapur er nú kallaður fyrir því skip dverga, svo sem hér segir:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðMoreover, poesy is called Ship or Ale of the Dwarves: ale is líð, and lið is a word for ships; therefore it is held that it is for this reason that poesy is now called Ship of the Dwarves, even as this verse tells:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktPoetry is also called Ship or Ale of the Dwarves: ale is líð, and lið is a word for ships; so it is held that this is why poetry is now called Ship of the Dwarves, as this verse tells:
gervigreindardrög · óyfirfariðbergjarls ok skip dverga
sollinn vind at senda
seinfyrnd götu eina.
bergjarls og skip dverga
sollinn vind að senda
seinfyrnd götu eina.
In swelling wind-like fullness,
And the everlasting Dwarves' Ship
I own, to send the same road.
in swelling, wind-like fullness,
and the everlasting Dwarves' Ship
are mine, to send the same way.
Athugasemdir Brodeurs við Kafli III hjá Brodeur
- 1 ↑ See page 105.
