Snorra-Edda · Skáldskaparmál
Handbók fyrir skáld, sett fram sem samtal í veislu milli sjávarjötunsins Ægis og Braga, guðs skáldskaparins. Til að skýra hvers vegna skáld kalla gull „hár Sifjar“ eða skáldskap „mjöð Óðins“ segir Bragi sögurnar á bak við orðalagið: Iðunni og jötuninn Þjaza, skáldskaparmjöðinn, einvígi Þórs við Hrungni og Geirröð, dýrgripi dverganna, otursgjöldin og bölvaða gull Niflunga, kvörn Fróða, Hrólf kraka, hina endalausu orrustu Hjaðninga. Milli sagnanna og á eftir þeim koma skrár yfir kenningar og skáldleg heiti goða, manna, vopna, skipa, sjávar og margs fleira, hvert sannað með vísum nafngreindra skálda frá 9.–12. öld.
Hvernig á að lesa: Sögur og skrár skiptast á: sögurnar eru kaflar 1–6, 24–26, 46–54 og 62; hitt eru skrár til að glugga í. Nafnaskrárnar undir lokin kalla ekki fram myndaspjöld.
- Fornnorræna — Guðni Jónsson 1954 (útgáfa)
- Íslenska — sjálfvirk stafsetningarfærsla
- Enska — Brodeur 1916 (þýðing) · samröðun sjálfvirk; gervigreindardrög þar sem Brodeur 1916 vantar
- Enska · nútímaleg — gervigreindardrög
Inngangur: gervigreindardrög · óyfirfarið
33SjávarkenningarKennings for the seadrögKafli XXV hjá Brodeur

Hvernig skal sæ kenna? Svá, at kalla hann Ymis blóð, heimsækir goðanna, verr Ránar, faðir Ægisdætra, þeira er svá heita Himinglæva, Dúfa, Blóðughadda, Hefring, Uðr, Hrönn, Bylgja, Bára, Kólga, land Ránar ok Ægisdætra ok skipa ok sæskips heita, kjalar, stála, súða, sýju, fiska, ísa, sækonunga leið ok brautir, eigi síðr hringr eyjanna, hús sanda ok þangs ok skerja, dorgar land ok sæfugla, byrjar. Svá sem kvað Ormr Barreyjarskáld:
Hvernig skal sæ kenna? Svo, að kalla hann Ýmis blóð, heimsækir goðanna, verr Ránar, faðir Ægisdætra, þeirra er svo heita Himinglæva, Dúfa, Blóðughadda, Hefring, Uður, Hrönn, Bylgja, Bára, Kólga, land Ránar og Ægisdætra og skipa og sæskips heita, kjalar, stála, súða, sýju, fiska, ísa, sækonunga leið og brautir, eigi síður hringur eyjanna, hús sanda og þangs og skerja, dorgar land og sæfugla, byrjar. Svo sem kvað Ormur Barreyjarskáld:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið"How should one periphrase the sea? Thus: by calling it Ymir's Blood; Visitor of the Gods; Husband of Rán; Father of Ægir's Daughters, of them who are called Himinglæva, Dúfa, Blódughadda, Hefring, Udr, Hrönn, Bylgja, Bára, Kolga; Land of Rán and of Ægir's Daughters, of Ships and of ships' names, of the Keel, of Beaks, of Planks and Seams, of Fishes, of Ice; Way and Road of Sea-Kings; likewise Encircler of Islands; House of Sands and of Kelp and of Reefs; Land of Fishing-gear, of Sea-Fowls, and of Fair Wind. Even as Ormr Barrey's-Skald sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt"How should one periphrase the sea? By calling it Ymir's Blood; Visitor of the Gods; Husband of Rán; Father of Ægir's Daughters, those who are called Himinglæva, Dúfa, Blódughadda, Hefring, Udr, Hrönn, Bylgja, Bára, Kolga; Land of Rán and of Ægir's Daughters, of Ships and of ships' names, of the Keel, of Prows, of Planks and Seams, of Fishes, of Ice; Way and Road of Sea-Kings; likewise Encircler of Islands; House of Sands and of Kelp and of Reefs; Land of Fishing-Gear, of Seabirds and of Fair Wind. As Ormr Barrey's-Skald sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðYmis blóð fara góðra.
Ýmis blóð fara góðra.
Grates the Blood of Ymir.
the Blood of Ymir grates.
Svá kvað Refr:
Svo kvað Refur:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAs Refr sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs Refr sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðvætti ek lands fyr brandi,
hvalmæni skefr, húna
hógdýr of lög bógu.
vætti eg lands fyr brandi,
hvalmæni skefur, húna
hógdýr of lög bógu.
O'er the murky water from the westward
Her wave-pressed bows; the land I look for
Before the beak; the Whale-Home shallows.
over the murky water from the west
her wave-pressed bows; I look for land
before the prow; the Whale-Home grows shallow.
Svá sem kvað Sveinn:
Svo sem kvað Sveinn:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðEven as Steinn sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs Steinn sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðÆgis dætr ok tættu
föls, við frost of alnar,
fjallgarðs rokur harðar.
Ægis dætur og tættu
föls, við frost of alnar,
fjallgarðs rokur harðar.
Wove o'er the waves full fiercely,
And Ægir's storm-glad daughters
Tore, of grim frost begotten.
wove fiercely over the waves,
and Ægir's storm-glad daughters
tore, born of grim frost.
Ok sem kvað Refr:
Og sem kvað Refur:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd as Refr sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd as Refr sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðbrestr, undinna festa
oft í Ægis kjafta
úrsvöl Gymis völva.
brestur, undinna festa
oft í Ægis kjafta
úrsvöl Gymis völva.
Wiles the Bear of Twisted Cables
Oft into Ægir's wide jaws,
Where the angry billow breaketh.
lures the Bear of Twisted Cables
often into Ægir's wide jaws,
where the angry billow breaks.
Hér er sagt, at allt er eitt Ægir ok Hlér ok Gymir. Ok enn kvað hann:
Hér er sagt, að allt er eitt Ægir og Hlér og Gymir. Og enn kvað hann:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðIt is said here that Ægir and Gymir are both the same. And he sang further:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktIt says here that Ægir and Gymir are one and the same. And as he also sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðslítr úrdrifinn hvítrar
Ránar, rauðum steini
runnit, brjóst ór munni.
slítur úrdrifinn hvítrar
Ránar, rauðum steini
runnið, brjóst úr munni.
The stormy breast rain-driven,
Out of white Rán's mouth.
the stormy, rain-driven breast,
out of white Rán's mouth.
Sem kvað Einarr Skúlason:
Sem kvað Einar Skúlason:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAs Einarr Skúlason sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs Einarr Skúlason sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðélvindr, svana strindar
blakkr lætr í sog sökkva
snægrund, skipi hrundit.
élvindur, svana strindar
blakkur lætur í sog sökkva
snægrund, skipi hrundið.
With strength, the ship from landward:
The Swan-Land's steed sees Iceland
Into the surf receding.
the ship with force from the land:
the steed of the Swan-Land sees Iceland
sinking back into the surf.
Ok enn sem hann kvað:
Og enn sem hann kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd as he sang further:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd as he also sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðdynströnd í svig löndum,
spend verða stög stundum,
stirðr keipr, fira greipum.
dynströnd í svig löndum,
spend verða stög stundum,
stirður keipur, firra greipum.
And the noisy Strand of Fish-Gear,
The Sea, the lands o'ercometh:
Men's hands oft span the stays.
and the noisy Shore of Fishing-Gear,
the Sea, overcomes the lands:
men's hands often grip the stays.
Ok enn kvað hann:
Og enn kvað hann:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd he sang yet further:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd as he sang yet again:
gervigreindardrög · óyfirfariðgöfug ferð er sú jöfri,
skýtr holmfjöturr Heita
hrafni, snekkju stafnar.
göfug ferð er sú jöfri,
skýtur holmfjötur Heita
hrafni, snekkju stafnar.
Heiti's raven-ship onward;
Gold beaks the fleet ships carry:
Rich that faring to the Chieftain.
Heiti's raven-ship onward;
the swift ships carry golden prows:
rich is that voyage for the Chieftain.
Enn sem hann kvað:
Enn sem hann kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd he sang again:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd he sang again:
gervigreindardrög · óyfirfariðholmrönd varar öndri.
holmrönd varar öndri.
Impels the dock's cold snowshoe.
drives on the dock's cold snowshoe.
Ok enn svá:
Og enn svo:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd thus also:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd also this:
gervigreindardrög · óyfirfariðsverrigjörð fyr börðum.
sverrigjörð fyr börðum.
Before the beaks springs asunder.
springs apart before the prows.
Sem Snæbjörn kvað:
Sem Snæbjörn kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAs Snæbjorn sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs Snæbjorn sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðhergrimmastan skerja
út fyrir jarðar skauti
eylúðrs níu brúðir,
þær er, lungs, fyrir löngu,
líðmeldr, skipa hlíðar
baugskerðir rístr barði
ból, Amlóða mólu.
hergrimmastan skerja
út fyrir jarðar skauti
eylúðrs níu brúðir,
þær er, lungs, fyrir löngu,
líðmeldur, skipa hlíðar
baugskerðir rístur barði
ból, Amlóða mólu.
Swiftly move the Sea-Churn
Of Grótti's Island-Flour-Bin
Beyond the Earth's last outskirt,--
They who long the corny ale ground
Of Amlódí; the Giver
Of Rings now cuts with ship's beak
The Abiding-Place of boat-sides.
swiftly turn the Sea-Churn
of Grótti's Island-Flour-Bin
beyond the Earth's last edge,
they who long ago ground the grain-ale
of Amlódí; the Giver
of Rings now cuts with his ship's prow
the Dwelling-Place of boat-sides.
Hér er kallat hafit Amlóða kvern. - Enn sem kvað Einarr Skúlason:
Hér er kallað hafið Amlóða kvern. - Enn sem kvað Einar Skúlason:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðHere the sea is called Amlódi's Churn.
As Einarr Skúlason sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktHere the sea is called Amlódi's Churn.
As Einarr Skúlason sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðreksaumr fluga-straumi,
dúks hrindr böl, Þar er bleikir
bifgrund, á stag rifjum.
reksaumur fluga-straumi,
dúks hrindur böl, Þar er bleikir
bifgrund, á stag rifjum.
In the swift swirl, where paleth
Rakni's Heaving Plain: wind
Puffs the reefs against the stays.
in the swift swirl, where Rakni's
Heaving Plain grows pale: the wind
puffs the reefs against the stays.
