Opin Edda samhliða útgáfa í vinnslu

Snorra-Edda · Skáldskaparmál

89 kaflar · 854 raðir

Handbók fyrir skáld, sett fram sem samtal í veislu milli sjávarjötunsins Ægis og Braga, guðs skáldskaparins. Til að skýra hvers vegna skáld kalla gull „hár Sifjar“ eða skáldskap „mjöð Óðins“ segir Bragi sögurnar á bak við orðalagið: Iðunni og jötuninn Þjaza, skáldskaparmjöðinn, einvígi Þórs við Hrungni og Geirröð, dýrgripi dverganna, otursgjöldin og bölvaða gull Niflunga, kvörn Fróða, Hrólf kraka, hina endalausu orrustu Hjaðninga. Milli sagnanna og á eftir þeim koma skrár yfir kenningar og skáldleg heiti goða, manna, vopna, skipa, sjávar og margs fleira, hvert sannað með vísum nafngreindra skálda frá 9.–12. öld.

Hvernig á að lesa: Sögur og skrár skiptast á: sögurnar eru kaflar 1–6, 24–26, 46–54 og 62; hitt eru skrár til að glugga í. Nafnaskrárnar undir lokin kalla ekki fram myndaspjöld.

  • Fornnorræna — Guðni Jónsson 1954 (útgáfa)
  • Íslenska — sjálfvirk stafsetningarfærsla
  • Enska — Brodeur 1916 (þýðing) · samröðun sjálfvirk; gervigreindardrög þar sem Brodeur 1916 vantar
  • Enska · nútímaleg — gervigreindardrög

Inngangur: gervigreindardrög · óyfirfarið

Framvinda
Fornnorræna854 útgáfutexti af 854 röðum (stikan sýnir yfirferð textans)
Íslenska854 texti óyfirfarinn af 854 röðum (stikan sýnir yfirferð textans)
Enska843 raðað sjálfvirkt, 1 texti óyfirfarinn, 10 autt af 854 röðum (stikan sýnir samröðun útgefna textans og yfirferð hins)
Enska · nútímaleg843 texti óyfirfarinn, 11 autt af 854 röðum (stikan sýnir yfirferð textans)

44Kenningar á gulli ok FreyjuKenningar á gulli og FreyjuKennings for gold and for FreyjadrögKaflar XXXVI, XXXVII hjá Brodeur

Gold bracteate from Skonager
Gold bracteate from Skonager, Denmark (Migration period), National Museum of Denmark — for the kennings of goldalmannaeign (leyfisathugun í bið) · Marie-Lan Nguyen · Commons

Hér heyrir, at gull er kennt til höfuðbands Fullu, er orti Eyvindr skáldaspillir:

Hér heyrir, að gull er kennt til höfuðbands Fullu, er orti Eyvindur skáldaspillir:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

"One may hear how gold is metaphorically called Fulla's Snood, in this verse which Eyvindr Skald-Despoiler wrought:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

"One can hear how gold is metaphorically called Fulla's Headband in this verse composed by Eyvindr Skald-Despoiler:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Fullu skein á fjöllum
fallsól bráavallar.
Ullar kjóls of allan
aldr Hákunar skaldum.
Fullu skein á fjöllum
fallsól bráavallar.
Ullar kjóls of allan
aldur Hákunar skaldum.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
Fulla's shining Fillet,
The forehead's sun at rising,
Shone on the swelling shield-hill
For skalds all Hakon's life-days.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
Fulla's shining Headband,
the forehead's sun at rising,
shone on the swelling shield-hill
for poets all Hakon's life long.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Gull er kallat grátr Freyju, sem fyrr er sagt. Svá kvað Skúli Þorsteinsson:

Gull er kallað grátur Freyju, sem fyrr er sagt. Svo kvað Skúli Þorsteinsson:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

"Gold is called Freyja's Tears, as was said before. So sang Skúli Thorsteinsson:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

"Gold is called Freyja's Tears, as was said before. As Skúli Thorsteinsson sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Margr of hlaut of morgin
morðelds, þar er val felldum,
Freyju tár at fleiri
fárbjóðr; at þar várum.
Margur of hlaut of morgun
morðelds, þar er val felldum,
Freyju tár að fleiri
fárbjóður; að þar várum.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
Many a fearless swordsman
Received the Tears of Freyja
The more the morn when foemen
We murdered; we were present.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
Many a fearless swordsman
received the Tears of Freyja
all the more that morning when we
killed our enemies; we were there.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Ok sem kvað Einarr Skúlason:

Og sem kvað Einar Skúlason:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

And as Einarr Skúlason sang:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

And as Einarr Skúlason sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Þar er Mardallar milli,
meginhurðar, liggr skurða,
Gauts berum galla þrútinn,
grátr, dalreyðar látri.
Þar er Mardallar milli,
meginhurðar, liggur skurða,
Gauts berum galla þrútinn,
grátur, dalreyðar látri.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
Where, mounted 'twixt the carvings,
The Tear of Mardöll lieth,
We bear the axe shield-splitting,
Swollen with Serpent's lair-gold.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
Where, mounted between the carvings,
the Tear of Mardöll lies,
we carry the shield-splitting axe,
swollen with the gold of the Serpent's lair.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Ok hér hefir Einarr enn kennt svá Freyju at kalla hana móður Hnossar eða konu Óðs, svá sem hér:

Og hér hefur Einar enn kennt svo Freyju að kalla hana móður Hnossar eða konu Óðs, svo sem hér:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

And here Einarr has further periphrased Freyja so as to call her Mother of Hnoss, or Wife of Ódr, as standeth below:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

And here Einarr has further periphrased Freyja by calling her Mother of Hnoss, or Wife of Ódr, as follows:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Eigi þverr fyrir augna
Óðs beðvinu Róða
ræfrs, eignisk svá, regni
ramsvell, konungr elli.
Eigi þver fyrir augna
Óðs beðvinu Róða
ræfrs, eignist svo, regni
ramsvell, konungur elli.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
The shield, tempest's strong roof-ice,
With tear-gold is unminished,
Eye-rain of Ódr's Bed-Mate:
His age the King so useth.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
The shield, the tempest's strong roof-ice,
is undiminished in tear-gold,
the eye-rain of Ódr's Bed-Mate:
so the King spends his age.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Ok enn svá:

Og enn svo:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

And again thus:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

And again like this:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Hróðrbarni kná ek Hörnar,
hlutum dýran grip, stýra,
brandr þrymr gjalfrs á grandi
gollvífiðu, hlífar;
sáðs, berr sinnar móður,
svans unni mér gunnar
fóstrgæðandi Fróða,
Freys nift bráa driftir.
Hróðrbarni kná eg Hörnar,
hlutum dýran grip, stýra,
brandur þrymur gjalfrs á grandi
gollvífiðu, hlífar;
sáðs, ber sinnar móður,
svans unni mér gunnar
fóstrgæðandi Fróða,
Freys nift bráa driftir.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
Hörn's Child, the glorious adornment,
I own, gold-wound--a jewel
Most fair--to the shield's rim
Fast is the golden Sea-Flame:
On the gem, Freyr's Niece, the tear-drift
Of the fore-head of her Mother
She bears; the Raven-Feeder
Gave me Fródi's seed-gold's fostering.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
Hörn's Child, the glorious ornament,
I own, wound with gold, a jewel
most beautiful; to the shield's rim
the golden Sea-Flame is fastened.
Freyr's Niece carries on the gem
the tear-drift of her Mother's
forehead; the Raven-Feeder
gave me the fostering of Fródi's seed-gold.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Hér getr ok þess, at Freyju má svá kenna at kalla hana systur Freys. Ok enn svá:

Hér getur og þess, að Freyju má svo kenna að kalla hana systur Freys. Og enn svo:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

It is also recorded here that one may periphrase Freyja by calling her Sister of Freyr.

And thus also:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

It is also recorded here that Freyja may be periphrased by calling her Sister of Freyr.

And also like this:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Nýt buðumk Njarðar dóttur,
nálægt var þat stáli
vel of hrósa ek því vísa
vörn, sævar bál barni.
Nýt buðumk Njarðar dóttur,
nálægt var það stáli
vel of hrósa eg því vísa
vörn, sævar bál barni.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
A defence of songs full goodly
He freely gave me, neighbor
Of sea-scales: I praise gladly
Njördr's Daughter's golden gem-child.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
A very fine defence of songs
he freely gave me, neighbour
of sea-scales: I gladly praise
the golden gem-child of Njördr's Daughter.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Hér er hon kölluð dóttir Njarðar. Ok enn Svá:

Hér er hún kölluð dóttir Njarðar. Og enn Svo:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

Here she is called Daughter of Njördr.

And again thus:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

Here she is called Daughter of Njördr.

And again like this:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Gaf, sá er erring ofrar,
ógnprúðr Vanabrúðar
þing Váfaðar þröngvir
þróttöflga mér dóttur;
ríkr leiddi mey mækis
mátvaldr á beð skaldi
Gefnar, glóðum drifna,
Gautreks svana brautar.
Gaf, sá er erring ofrar,
ógnprúður Vanabrúðar
þing Váfaðar þröngir
þróttöflga mér dóttur;
ríkur leiddi mey mækis
mátvaldur á beð skaldi
Gefnar, glóðum drifna,
Gautreks svana brautar.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
The awesome Stately Urger
Of Odin, he who raises
The struggle stern, gave to me
The courage-stalwart daughter
Of the Vana-Bride, my fair axe;
The valorous sword-mote's Ruler
Led Gefn's girl to the Skald's bed,
Set with the sea-flame's gold-work.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
The awesome, stately Urger
of Odin, he who raises
the stern struggle, gave me
the daughter, strong in courage,
of the Vana-Bride, my fine axe;
the valiant Ruler of the sword-meeting
led Gefn's girl to the poet's bed,
set with the gold-work of the sea-flame.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Hér er hon kölluð Gefn ok Vanabrúðr. Til allra heita Freyju er rétt at kenna grátinn ok kalla svá gullit, ok á marga lund er þessum kenningum breytt, kallat hagl eða regn eða él eða dropar eða skúrir eða forsar augna hennar eða kinna eða hlýra eða brá eða hvarma.

Hér er hún kölluð Gefn og Vanabrúður. Til allra heita Freyju er rétt að kenna grátinn og kalla svo gullið, og á marga lund er þessum kenningum breytt, kallað hagl eða regn eða él eða dropar eða skúrir eða forsar augna hennar eða kinna eða hlýra eða brá eða hvarma.

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

Here she is called Gefn and Bride of the Vanir.--It is proper to join 'tears' with all the names of Freyja, and to call gold by such terms; and in divers ways these periphrases have been varied, so that gold is called Hail, or Rain, or Snow-Storm, or Drops, or Showers, or Water falls, of Freyja's Eyes, or Cheeks, or Brows, or Eyelids.

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

Here she is called Gefn and Bride of the Vanir. It is proper to join 'tears' with all the names of Freyja, and to call gold by such terms; and these periphrases have been varied in many ways, so that gold is called Hail, or Rain, or Snow-Storm, or Drops, or Showers, or Waterfalls, of Freyja's Eyes, or Cheeks, or Brows, or Eyelids.

gervigreindardrög · óyfirfarið

Síðan sem hreinn texti (Markdown)

Segðu Hugin

Huginn ber hverja hugsun til ritstjóranna: hugmynd, villu sem þú tókst eftir eða eitthvað sem virkaði ekki.

Um hvað snýst þetta?

Sent með: slóð þessarar síðu og tungumál viðmótsins. Aðeins ritstjórarnir lesa skilaboðin.