Opin Edda samhliða útgáfa í vinnslu

Snorra-Edda · Skáldskaparmál

89 kaflar · 854 raðir

Handbók fyrir skáld, sett fram sem samtal í veislu milli sjávarjötunsins Ægis og Braga, guðs skáldskaparins. Til að skýra hvers vegna skáld kalla gull „hár Sifjar“ eða skáldskap „mjöð Óðins“ segir Bragi sögurnar á bak við orðalagið: Iðunni og jötuninn Þjaza, skáldskaparmjöðinn, einvígi Þórs við Hrungni og Geirröð, dýrgripi dverganna, otursgjöldin og bölvaða gull Niflunga, kvörn Fróða, Hrólf kraka, hina endalausu orrustu Hjaðninga. Milli sagnanna og á eftir þeim koma skrár yfir kenningar og skáldleg heiti goða, manna, vopna, skipa, sjávar og margs fleira, hvert sannað með vísum nafngreindra skálda frá 9.–12. öld.

Hvernig á að lesa: Sögur og skrár skiptast á: sögurnar eru kaflar 1–6, 24–26, 46–54 og 62; hitt eru skrár til að glugga í. Nafnaskrárnar undir lokin kalla ekki fram myndaspjöld.

  • Fornnorræna — Guðni Jónsson 1954 (útgáfa)
  • Íslenska — sjálfvirk stafsetningarfærsla
  • Enska — Brodeur 1916 (þýðing) · samröðun sjálfvirk; gervigreindardrög þar sem Brodeur 1916 vantar
  • Enska · nútímaleg — gervigreindardrög

Inngangur: gervigreindardrög · óyfirfarið

Framvinda
Fornnorræna854 útgáfutexti af 854 röðum (stikan sýnir yfirferð textans)
Íslenska854 texti óyfirfarinn af 854 röðum (stikan sýnir yfirferð textans)
Enska843 raðað sjálfvirkt, 1 texti óyfirfarinn, 10 autt af 854 röðum (stikan sýnir samröðun útgefna textans og yfirferð hins)
Enska · nútímaleg843 texti óyfirfarinn, 11 autt af 854 röðum (stikan sýnir yfirferð textans)

56Enn frá gullskenningumMore kennings for golddrögKaflar XLIV, XLV hjá Brodeur

The Hiddensee gold
The Hiddensee gold hoard (10th century) — for the kennings of goldCC BY-SA 2.0 (leyfisathugun í bið) · Nationalmuseet - The National Museum of Denmark from Denmark · Commons

Í Bjarkarmálum inum fornum eru tölð mörg gullsheiti. Svá segir þar:

Í Bjarkarmálum hinum fornum eru tölð mörg gullsheiti. Svo segir þar:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

In the ancient Bjarkamál many terms for gold are told: it says there:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

In the ancient Bjarkamál many names for gold are listed. It says there:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Gramr inn gjöflasti
gæddi hirð sína
Fenju forverki,
Fáfnis Miðgarði,
Glasis glóbarri,
Grana fagrbyrði,
Draupnis dýrsveita,
dúni Grafvitnis.
Gramur hinn gjöflasti
gæddi hirð sína
Fenju forverki,
Fáfnis Miðgarði,
Glasis glóbarri,
Grana fagrbyrði,
Draupnis dýrsveita,
dúni Grafvitnis.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
The king most gift-gracious
His guardsmen enriched
With Fenja's Labor,
With Fáfnir's Midgard,
Glasir's bright Needles,
Grani's fair Burden,
Draupnir's dear dripping,
Down of Grafvitnir.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
The most generous king
enriched his guardsmen
with Fenja's Labour,
with Fáfnir's Midgard,
Glasir's bright Needles,
Grani's fair Burden,
Draupnir's precious dripping,
Down of Grafvitnir.
gervigreindardrög · óyfirfarið
Ýtti örr hilmir,
aldir við tóku,
Sifjar svarðfestum,
svelli dalnauðar,
tregum otrsgjöldum,
tárum Mardallar,
eldi Órunar,
Iðja glysmálum.
Ýtti ör hilmir,
aldir við tóku,
Sifjar svarðfestum,
svelli dalnauðar,
tregum otrsgjöldum,
tárum Mardallar,
eldi Órunar,
Iðja glysmálum.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
The free-handed Lord gave,
The heroes accepted,
Sif's firm-grown tresses,
Ice of the bow-force,
Otter-gild unwilling,
Weeping of Mardöll,
Fire-flame of Órun,
Idi's fine Speeches.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
The open-handed lord gave,
the heroes accepted,
Sif's firm-rooted hair,
Ice of the bow-force,
the unwilling Otter-payment,
Weeping of Mardöll,
Fire-flame of Órun,
Idi's fine Speeches.
gervigreindardrög · óyfirfarið
Gladdi gunnveitir,
gengum fagrbúnir,
Þjaza þingskilum
þjóðir hermargar,
Rínar rauðmalmi,
rógi Niflunga,
vísi inn vígdjarfi.
Varði hann Baldr þeygi.
Gladdi gunnveitir,
gengum fagrbúnir,
Þjassa þingskilum
þjóðir hermargar,
Rínar rauðmalmi,
rógi Niflunga,
vísi hinn vígdjarfi.
Varði hann Baldur þeygi.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
The warrior rejoiced;
We walked in fair garments,
In Thjazi's counsels
The people's host-countless,
In the Rhine's red metal,
Wrangling of Niflungs,
The leader war-daring,
Warded Baldr not.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
The warrior gladdened,
we walked in fine clothes,
with Thjazi's counsels
the peoples in countless hosts,
with the Rhine's red metal,
the strife of the Niflungs,
the war-daring leader;
he did not guard Baldr.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Gull er kallat í kenningum eldr handar eða liðs eða leggjar, því at þat er rautt, en silfr snær eða svell eða héla, því at þat er hvítt. Með sama hætti skal ok kenna gull eða silfr til sjóðs eða diguls eða lauðar, en hvárttveggja silfr ok gull má vera grjót handar eða hálsgjörð nökkurs þess manns, er títt var at hafa men. Men ok hringar eru bæði silfr ok gull, ef eigi er annan veg greint. Sem kvað Þorleikr fagri:

Gull er kallað í kenningum eldur handar eða liðs eða leggjar, því að það er rautt, en silfur snær eða svell eða héla, því að það er hvítt. Með sama hætti skal og kenna gull eða silfur til sjóðs eða diguls eða lauðar, en hvárttveggja silfur og gull má vera grjót handar eða hálsgjörð nokkurskonar þess manns, er títt var að hafa men. Men og hringar eru bæði silfur og gull, ef eigi er annan veg greint. Sem kvað Þorleikur fagri:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

Gold is metaphorically termed Fire of the Hand, or of the Limb, or of the Leg, because it is red; but silver is called Snow, or Ice, or Hoar-Frost, because it is white. In like manner, gold or silver may be periphrased in metaphors of purse, or crucible, or lather, and both silver and gold may be called Hand-Stone, or Necklace, of any man who was wont to have a necklace. Necklaces and rings are both silver and gold, if no other distinction is raised.

As Thorleikr the Fair sang:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

Gold is called in metaphor Fire of the Hand, or of the Limb, or of the Leg, because it is red; but silver is called Snow, or Ice, or Hoar-Frost, because it is white. In the same way, gold or silver may be periphrased in terms of the purse, or the crucible, or lather, and both silver and gold may be called Hand-Stone, or Necklace of any man who was in the habit of wearing a necklace. Necklaces and rings are both silver and gold, unless some other distinction is made.

As Thorleikr the Fair sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Kastar gramr á glæstar
gegn valstöðvar þegnum,
ungr vísi gefr eisu
armleggs, digulfarmi.
Kastar gramur á glæstar
gegn valstöðvar þegnum,
ungur vísi gefur eisu
armleggs, digulfarmi.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
The kindly Prince the Load casts
Of Crucibles on the Hawk-Seats
Of thanes, the wrists embellished,--
Gives Embers of the Arm-joint.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
The kindly Prince casts the Load
of Crucibles on the Hawk-Seats
of thanes, their wrists adorned;
he gives Embers of the Arm-joint.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Ok sem kvað Einarr skálaglamm:

Og sem kvað Einar skálaglamm:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

And as Einarr Tinkling-Scale sang:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

And as Einarr Tinkling-Scale sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Liðbröndum kná Lundar
landfrækn jöfurr granda.
Hykka ek ræsis rekka
Rínar grjót of þrjóta.
Liðbröndum kná Lundar
landfrækn jöfur granda.
Hykka eg ræsis rekka
Rínar grjót of þrjóta.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
The land-strong King of Lurid
Breaks the golden Limb-Brands;
I think the Prince of Warriors
Lacks not the Rhine's bright Pebbles.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
The land-strong King of Lund
breaks the golden Limb-Brands;
I think the Prince of Warriors
does not lack the Rhine's bright Pebbles.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Svá kvað Einarr Skúlason:

Svo kvað Einar Skúlason:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

Thus sang Einarr Skúlason:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

As Einarr Skúlason sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Blóðeisu liggr bæði
bjargs tveim megin geima
sjóðs, á ek sökkva stríði,
snær ok eldr, at mæra.
Blóðeisu liggur bæði
bjargs tveim megin geima
sjóðs, á eg sökkva stríði,
snær og eldur, að mæra.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
The Purse-Snow and the Sea-Fire
Lie on both sides of the axe-head
Blood-spilling; 't is my office
To praise our foemen's Scather.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
The Purse-Snow and the Sea-Fire
lie on both sides of the axe-head
that spills blood; it is my duty
to praise the Harmer of our foes.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Ok enn sem hann kvað:

Og enn sem hann kvað:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

And as he sang further:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

And as he also sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Dægr þrymr hvert, en hjarta
hlýrskildir ræðr mildu
Heita blakks, of hvítum
hafleygr digulskafli.
Aldri má fyr eldi
áls hrynbrautar skála,
öll viðr folka fellir
framræði snæ bræða.
Dægur þrymur hvert, en hjarta
hlýrskildir ræður mildu
Heita blakks, of hvítum
hafleygur digulskafli.
Aldrei má fyr eldi
áls hrynbrautar skála,
öll viður folka fellir
framræði snæ bræða.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
The Sea-Glow each day standeth
O'er the Crucible's white Snow-Drift,
And the shield, ships' cheeks protecting,
Shelters a heart most lavish;
Ne'er can one melt the silver
Flagon-Snow in the Fire-Flame
Of the Eel's Stream-Road; the Feller
Of Hosts all feats performeth.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
The Sea-Glow stands each day
over the Crucible's white Snow-Drift,
and the shield, guarding ships' cheeks,
shelters a most lavish heart;
never can one melt the silver
Flagon-Snow in the Fire-Flame
of the Eel's Stream-Road; the Feller
of Hosts performs every feat.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Hér er gull kallat eldr áls hrynbrautar, en silfr snær skálanna. Svá kvað Þórðr Mæraskáld:

Hér er gull kallað eldur áls hrynbrautar, en silfur snær skálanna. Svo kvað Þórður Mæraskáld:

sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið

176

Here gold is called Fire of the Eel's Stream-Road; and silver, Snow of Flagons.

Thus sang Thórdr Mæri's Skald:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

176

Here gold is called Fire of the Eel's Stream-Road, and silver Snow of Flagons.

As Thórdr Mæri's Skald sang:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Sér á seima rýri,
sigðis látrs at átti,
hrauns glaðsendir handa,
Hermóðr föður góðan.
Sér á seima rýri,
sigðis látrs að átti,
hrauns glaðsendir handa,
Hermóður föður góðan.
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið
The glad Giver of the Hand-Waste
Of the Gold-Minisher perceiveth
That the Hermódr of the Snake's Lair
Hath had a lordly father.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
The glad Giver of the Hand-Waste
of the Gold-Lessener sees
that the Hermódr of the Snake's Lair
has had a lordly father.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Síðan sem hreinn texti (Markdown)

Segðu Hugin

Huginn ber hverja hugsun til ritstjóranna: hugmynd, villu sem þú tókst eftir eða eitthvað sem virkaði ekki.

Um hvað snýst þetta?

Sent með: slóð þessarar síðu og tungumál viðmótsins. Aðeins ritstjórarnir lesa skilaboðin.