Snorra-Edda · Skáldskaparmál
Handbók fyrir skáld, sett fram sem samtal í veislu milli sjávarjötunsins Ægis og Braga, guðs skáldskaparins. Til að skýra hvers vegna skáld kalla gull „hár Sifjar“ eða skáldskap „mjöð Óðins“ segir Bragi sögurnar á bak við orðalagið: Iðunni og jötuninn Þjaza, skáldskaparmjöðinn, einvígi Þórs við Hrungni og Geirröð, dýrgripi dverganna, otursgjöldin og bölvaða gull Niflunga, kvörn Fróða, Hrólf kraka, hina endalausu orrustu Hjaðninga. Milli sagnanna og á eftir þeim koma skrár yfir kenningar og skáldleg heiti goða, manna, vopna, skipa, sjávar og margs fleira, hvert sannað með vísum nafngreindra skálda frá 9.–12. öld.
Hvernig á að lesa: Sögur og skrár skiptast á: sögurnar eru kaflar 1–6, 24–26, 46–54 og 62; hitt eru skrár til að glugga í. Nafnaskrárnar undir lokin kalla ekki fram myndaspjöld.
- Fornnorræna — Guðni Jónsson 1954 (útgáfa)
- Íslenska — sjálfvirk stafsetningarfærsla
- Enska — Brodeur 1916 (þýðing) · samröðun sjálfvirk; gervigreindardrög þar sem Brodeur 1916 vantar
- Enska · nútímaleg — gervigreindardrög
Inngangur: gervigreindardrög · óyfirfarið
58Kona kennd til gullsA woman referred to by golddrögKafli XLVI hjá Brodeur
Kona er kennd til gulls, kölluð selja gulls, sem kvað Hallar-Steinn:
Kona er kennd til gulls, kölluð selja gulls, sem kvað Hallar-Steinn:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðWoman is periphrased in metaphors of gold, being called Willow or Giver of Gold, as Hallarsteinn sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktWoman is periphrased in terms of gold, being called Willow or Giver of Gold, as Hallarsteinn sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðsalts Viðblinda galtar
rafkastandi rastar
reyrþvengs muna lengi.
salts Viðblinda galtar
rafkastandi rastar
reyrþvengs muna lengi.
Of Vidblindi's Boar's cool, salt Drink,
Long will recall the Willow
Of the Reed-Snake's golden River.
of the cool, salt Drink of Vidblindi's Boar
will long remember the Willow
of the Reed-Snake's golden River.
Hér er kallat hvalir Viðblinda geltir. Hann var jötunn ok dró hvali í hafi út sem fiska. Teigr hvala er sær, röf sævar er gull. Kona er selja gulls þess, er hon gefr, ok samheiti við selju er tré, sem fyrr er ritat, at kona er kennd við alls konar trjáheiti kvenkennd. Hon er ok lág kölluð þess, er hon gefr. Lág heitir ok tré þat, er fellr í skógi. Svá kvað Gunnlaugr ormstunga:
Hér er kallað hvalir Viðblinda geltir. Hann var jötunn og dró hvali í hafi út sem fiska. Teigur hvala er sær, röf sævar er gull. Kona er selja gulls þess, er hún gefur, og samheiti við selju er tré, sem fyrr er ritað, að kona er kennd við alls konar trjáheiti kvenkennd. Hún er og lág kölluð þess, er hún gefur. Lág heitir og tré það, er fellur í skógi. Svo kvað Gunnlaugur ormstunga:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðHere the whale is called Boar of Vidblindi; this Vidblindi was a giant who drew whales out of the sea like fishes. The Drink of Whales is the sea; Amber of the Sea is gold; woman is the Willow, or Dealer, of that gold which she gives; and the willow is a tree. Therefore, as is already shown, woman is periphrased with all manner of feminine tree-names: she is also called User of that which she gives; and the word for 'user' also signifies a log, the tree which falls in the forest.
Thus sang Gunnlaugr Serpent's-Tongue:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktHere the whale is called Boar of Vidblindi. This Vidblindi was a giant who pulled whales out of the sea like fish. The Drink of Whales is the sea; Amber of the Sea is gold; woman is the Willow, or Dealer, of the gold she gives; and the willow is a tree. So, as has already been shown, woman is periphrased with all kinds of feminine tree-names. She is also called User of what she gives; and the word for 'user' also means a log, the tree that falls in the forest.
As Gunnlaugr Serpent's-Tongue sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðrunnr olli því gunnar,
lág var ek auðs at eiga
óðgjarn, fira börnum.
runnur olli því gunnar,
lág var eg auðs að eiga
óðgjarn, firra börnum.
Among the sons of men-folk;
The War-Bush caused that; madly
I yearned to have the Wealth-Log.
among the sons of men;
the War-Bush caused that; madly
I longed to have the Wealth-Log.
Kona er kölluð mörk. Svá kvað Hallar-Steinn:
Kona er kölluð mörk. Svo kvað Hallar-Steinn:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðWoman is called Forest; so sang Hallarsteinn:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktWoman is called Forest; as Hallarsteinn sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðölstafna Bil skafna,
væn mörk skála, verki
vandr stef-knarrar branda.
ölstafna Bil skafna,
væn mörk skála, verki
vandur stef-knarrar branda.
The tongue, I have planed, my Lady,
Dame of the First Song's ale-vats,
Forest fair of Flagons.
the tongue, I have planed, my Lady,
Lady of the First Song's ale-vats,
fair Forest of Flagons.
Tróða, enn sem kvað Steinn:
Tróða, enn sem kvað Steinn:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðFagot, as Steinn sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktBundle, as Steinn sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðflóðs hirðisif, tróður,
grönn, við gæfu þinni
grjóts Hjaðninga brjótask.
flóðs hirðisif, tróður,
grönn, við gæfu þinni
grjóts Hjaðninga brjótast.
Of the Flood's gold Fire, like other
Fagots of Hjadnings' gravel,
Break with thy good fortune.
of the Flood's gold Fire, like other
Bundles of Hjadnings' gravel,
break with your good fortune.
Skorða, svá kvað Ormr Steinþórsson:
Skorða, svo kvað Ormur Steinþórsson:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðProp, as Ormr Steinthórsson sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktProp, as Ormr Steinthórsson sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðfjarðbeins afar hrein.
Nýri slöng nadd-Freyr
nisting of mjaðar Hrist.
fjarðbeins afar hrein.
Nýri slöng nadd-Freyr
nisting of mjaðar Hrist.
In garments clean and seemly:
A new cloak did the hero
Cast o'er the Mead's bright Valkyr.
in clean and seemly clothes:
the hero threw a new cloak
over the Mead's bright Valkyrie.
Stoð, sem Steinarr kvað:
Stoð, sem Steinar kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðPost, as Steinarr sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktPost, as Steinarr sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðmjúkstalls logit allir,
sjá höfumk veltistoð stilltan
straumtungls, at mér draumar.
mjúkstalls logið allir,
sjá höfumk veltistoð stilltan
straumtungls, að mér draumar.
Of the bracelet-girded soft arms
Have lied to me; the Stream-Moon's
Unsteadfast Prop beguiled me.
of the soft, bracelet-ringed arms
have lied to me; the Stream-Moon's
fickle Prop deceived me.
Björk, enn sem Ormr kvað:
Björk, enn sem Ormur kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðBirch, as Ormr sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktBirch, as Ormr sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðhramma, þats ek berk fram,
Billings á burar full
bjarkar hefi ek lagit mark.
hramma, þats eg berk fram,
Billings á burar full
bjarkar hef eg lagið mark.
Of the bright hollow ring,
The palm-flame, I laid
On the dwarf-flagon, my song.
of the bright hollow ring,
the palm-flame, I laid
on the dwarf-flagon, my song.
Eik, svá sem hér er:
Eik, svo sem hér er:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðOak, even as stands here:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktOak, as it stands here:
gervigreindardrög · óyfirfariðeik fagrbúin leiki.
eik fagrbúin leiki.
Stands, our mirth forestalling.
stands, forestalling our joy.
Lind, svá sem hér er:
Lind, svo sem hér er:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðLinden, even as is written here:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktLinden, as it is written here:
gervigreindardrög · óyfirfariðalmr dynskúrar malma,
svá bauð lind í landi
líns, hugrekki dvína.
almur dynskúrar malma,
svo bauð lind í landi
líns, hugrekki dvína.
Of the dinning shower of weapons,
Our courage shall not lessen:
So bade the Linen's Linden.
of the roaring shower of weapons,
our courage shall not lessen:
so the Linen's Linden commanded.
