Snorra-Edda · Skáldskaparmál
Handbók fyrir skáld, sett fram sem samtal í veislu milli sjávarjötunsins Ægis og Braga, guðs skáldskaparins. Til að skýra hvers vegna skáld kalla gull „hár Sifjar“ eða skáldskap „mjöð Óðins“ segir Bragi sögurnar á bak við orðalagið: Iðunni og jötuninn Þjaza, skáldskaparmjöðinn, einvígi Þórs við Hrungni og Geirröð, dýrgripi dverganna, otursgjöldin og bölvaða gull Niflunga, kvörn Fróða, Hrólf kraka, hina endalausu orrustu Hjaðninga. Milli sagnanna og á eftir þeim koma skrár yfir kenningar og skáldleg heiti goða, manna, vopna, skipa, sjávar og margs fleira, hvert sannað með vísum nafngreindra skálda frá 9.–12. öld.
Hvernig á að lesa: Sögur og skrár skiptast á: sögurnar eru kaflar 1–6, 24–26, 46–54 og 62; hitt eru skrár til að glugga í. Nafnaskrárnar undir lokin kalla ekki fram myndaspjöld.
- Fornnorræna — Guðni Jónsson 1954 (útgáfa)
- Íslenska — sjálfvirk stafsetningarfærsla
- Enska — Brodeur 1916 (þýðing) · samröðun sjálfvirk; gervigreindardrög þar sem Brodeur 1916 vantar
- Enska · nútímaleg — gervigreindardrög
Inngangur: gervigreindardrög · óyfirfarið
64SkipskenningarKennings for shipsdrögKafli L hjá Brodeur

Hvernig skal kenna skip? Svá, at kalla hest eða dýr eða skíð sækonunga eða sævar eða skipreiða eða veðrs. Báru fákr, sem Hornklofi kvað:
Hvernig skal kenna skip? Svo, að kalla hest eða dýr eða skíð sækonunga eða sævar eða skipreiða eða veðrs. báru fákur, sem Hornklofi kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfarið"How should the ship be periphrased? Call it Horse or Deer or Snowshoe of the Sea-King, or of Ship's Rigging, or of Storm. Steed of the Billow, as Hornklofi sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt"How should the ship be periphrased? Call it Horse or Deer or Snowshoe of the Sea-King, or of Ship's Rigging, or of Storm. Steed of the Billow, as Hornklofi sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðharðráðr skipa börðum
báru fáks ins bleika
barnungr á lög þrungit.
harðráður skipa börðum
báru fáks hins bleika
barnungur á lög þrungið.
Of the pale Steed of the Billow
When full young let the ships' prows
Press on the sea at flood-tide.
of the pale Steed of the Billow,
when very young, let the ships' prows
press on the sea at flood-tide.
Geitis marr, svá kvað Erringar-Steinn:
Geitis mar, svo kvað Erringar-Steinn:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðGeitir's Steed, as Erringar-Steinn sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktGeitir's Steed, as Erringar-Steinn sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðöll þjóð segi skaldi,
hlöðum Geitis mar grjóti,
glaðir nennum vér, þenna.
öll þjóð segi skaldi,
hlöðum Geitis mar grjóti,
glaðir nennum vér, þennan.
This strife from the south are telling,
We shall yet load Geitir's Sea-Steed
With stone; we voyage gladly.
the poet of this strife from the south,
we shall still load Geitir's Sea-Steed
with stone; we voyage gladly.
Sveiða hreinar:
Sveiða hreinar:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðSveidi's Reindeer:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktSveidi's Reindeer:
gervigreindardrög · óyfirfariðsunds liðu dýr frá grundu,
sigrakkr, Sölsa bekkjar,
Sveins mögr, á tröð hreinum.
sunds liðu dýr frá grundu,
sigrakkur, Sölsa bekkjar,
Sveins mögur, á tröð hreinum.
Thou comest with Sveidi's Reindeer,
Long of seam, on the Seat of Sölsi;
The Sound-Deer from land glided.
you come with Sveidi's Reindeer,
long of seam, on the Seat of Sölsi;
the Sound-Deer glided from land.
Svá kvað Hallvarðr. Hér er ok kölluð sunds dýr ok særinn Sölsa bekkr. Svá kvað Þórðr Sjáreksson:
Svo kvað Hallvarður. Hér er og kölluð sunds dýr og særinn Sölsa bekkur. Svo kvað Þórður Sjáreksson:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðSo sang Hallvardr. Here the ship is also called Deer of the Sound; and the Sea is called Sölsi's Seat.
Thus sang Thórdr Sjáreksson:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktSo sang Hallvardr. Here the ship is also called Deer of the Sound, and the Sea is called Sölsi's Seat.
As Thórdr Sjáreksson sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðsólborðs goti norðan.
Gustr skaut Gylfa rastar
glaumi suðr fyr Aumar
En slóðgoti síðan
sæðings fyr skut bæði,
hestr óð lauks fyr Lista,
lagði Körmt ok Agðir.
sólborðs goti norðan.
Gustur skaut Gylfa rastar
glaumi suður fyr Aumar
En slóðgoti síðan
sæðings fyr skut bæði,
hestur óð lauks fyr Lista,
lagði Körmt og Agðir.
Around Sigg veered from northward,
The gust shoved Gylfi's Stream's Mirth,
The Gull's Wake-Horse, to southward
Of Aumar, laying fleetly
Both Körmt and Agdir's coastline
Along the stern; by Listi
The Leek's Steed lightly bounded.
veered round Sigg from the north;
the gust drove Gylfi's Stream's Mirth,
the Gull's Wake-Horse, southwards
of Aumar, swiftly laying
both Körmt and Agdir's coastline
along the stern; by Listi
the Leek's Steed bounded lightly.
Hér er skip kallat sólborðs hestr ok sær Gylfa land, sæðings slóð særinn ok hestr skipit ok enn lauks hestr. Laukr heitir siglutré. Ok enn sem Markús kvað:
Hér er skip kallað sólborðs hestur og sær Gylfa land, sæðings slóð særinn og hestur skipið og enn lauks hestur. Laukur heitir siglutré. Og enn sem Markús kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðHere the ship is called Steed of the Gunwale; and the sea is Gylfi's Land; the sea is also called Gull's Wake. The ship is called Horse, and further, Horse of the Leek: for 'leek' means 'mast.'
And again, as Markús sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktHere the ship is called Steed of the Gunwale, and the sea is Gylfi's Land; the sea is also called Gull's Wake. The ship is called Horse, and also Horse of the Leek, for 'leek' means 'mast'.
And again, as Markús sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðfast vetrliði rastar.
Hljóp of húna gnípur
hvals rann íugtanni.
Björn gekk fram á fornar
flóðs hafskíða slóðir.
Skúrörðigr braut skorðu
skers glymfjötur bersi.
fast vetrliði rastar.
Hljóp of húna gnípur
hvals rann íugtanni.
Björn gekk fram á fornar
flóðs hafskíða slóðir.
Skúrörðigur braut skorðu
skers glymfjötur bersi.
Stoutly the Firth-Snake's Snow-Heaps;
The Tusker of the Mast-Head
Leaped o'er the Whale's spurned House-Tops;
The Bear of the Flood strode forward
On the ancient paths of sea-ships;
Broke the Reef's splashing Fetter.
stoutly through the Firth-Snake's Snow-Heaps;
the Tusker of the Mast-Head
leaped over the Whale's spurned House-Tops;
the Bear of the Flood strode forward
on the ancient paths of sea-ships;
broke the Reef's splashing Fetter.
Hér er skip kallat björn rasta. Björn heitir vetrliði ok íugtanni ok bersi, ok björn skorðu er hér kallat. Skip er ok kallat hreinn, svá kvað Hallvarðr, sem áðr er ritat, ok hjörtr, sem kvað Haraldr konungr Sigurðarson:
Hér er skip kallað björn rasta. Björn heitir vetrliði og íugtanni og bersi, og björn skorðu er hér kallað. Skip er og kallað hreinn, svo kvað Hallvarður, sem áður er ritað, og Hjörtur, sem kvað Haraldur konungur Sigurðarson:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðHere the ship is called Winterling of the Stream: a bear cub is called a Winterling; and a bear is called Tusker; the Bear of the Stay is a ship.
The ship is also called Reindeer, and so Hallvardr sang, as we have written before; and Hart, as King Haraldr Sigurdarson sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktHere the ship is called Winterling of the Stream: a bear cub is called a Winterling, and a bear is called Tusker; the Bear of the Stay is a ship.
The ship is also called Reindeer, as Hallvardr sang and as we have written before; and Hart, as King Haraldr Sigurdarson sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðsúð, várum þá prúðir.
Brýnt skreið vel til vánar
vengis hjörtr und drengjum.
súð, várum þá prúðir.
Brýnt skreið vel til vánar
vengis Hjörtur und drengjum.
The Seam cut: we were stately;
The Sea-Hart glided swiftly
As we hoped beneath the heroes.
cut far and wide: we were stately;
the Sea-Hart glided swiftly
beneath the heroes, as we hoped.
Ok elgr, sem Einarr kvað:
Og elgur, sem Einar kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd Elk, as Einarr sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd Elk, as Einarr sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðþýðr, drengr vera lengi,
elg búum flóðs, nema fylgi,
friðstökkvir, því nökkut.
þýður, drengur vera lengi,
elg búum flóðs, nema fylgi,
friðstökkvir, því nokkurt.
The princely hero, may not
Long bide with thee, if something
Aid not; we boune the Flood's Elk.
the princely hero, may not
stay long with you unless something
helps; we make ready the Flood's Elk.
Otr, sem Máni kvað:
Otur, sem Máni kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd Otter, as Máni sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd Otter, as Máni sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðhengiligr, með drengjum,
karl, því at kraftr þinn förlask,
kinngrár, mega vinna?
hengiligur, með drengjum,
karl, því að kraftur þinn förlast,
kinngrár, mega vinna?
Canst do among keen warriors
On the Otter of the Sea-Waves?
For thy strength is ebbing from thee.
can you do among keen warriors
on the Otter of the Sea-Waves?
For your strength is ebbing from you.
Vargr, sem kvað Refr:
Vargur, sem kvað Refur:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðWolf, as Refr sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktWolf, as Refr sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðhlunnvitnis em ek runni
hollr til hermðar-spjalla
heinvandils, Þórsteini.
hlunnvitnis em eg runni
hollur til hermðar-spjalla
heinvandils, Þórsteini.
To Thorsteinn; true my heart is
In the baleful Wrath-Wand's conflict.
to Thorsteinn; my heart is true
in the baleful Wrath-Wand's conflict.
Ok oxi. Skip er kallat skíð eða vagn eða reið. Svá kvað Eyjólfr dáðaskáld:
Og oxi. Skip er kallað skíð eða vagn eða reið. Svo kvað Eyjólfur dáðaskáld:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd Ox also. The ship is called Snowshoe, or Wagon, or Wain. Thus sang Eyjólfr the Valiant Skald:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd Ox also. The ship is called Snowshoe, or Wagon, or Chariot. As Eyjólfr the Valiant Skald sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðmjök síð of dag skíði
ungr með jöfnu gengi
útvers frömum hersi.
mjög síðan of dag skíði
ungur með jöfnu gengi
útvers frömum hersi.
In the Snowshoe of Landless Waters
Fared with equal following
To meet the fearless chieftain.
in the Snowshoe of Landless Waters,
went with an equal following
to meet the fearless chieftain.
Svá kvað Styrkárr Oddason:
Svo kvað Styrkár Oddason:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðThus sang Styrkárr Oddason:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAs Styrkárr Oddason sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðók Högna lið vögnum
hlunns á Heita fannir
hyrjar flóðs af móði.
ók Högna lið vögnum
hlunns á Heita fannir
hyrjar flóðs af móði.
Of Rollers o'er Heiti's snow-Heaps,
Angrily pursuing
The great Giver of Flood-Embers.
of Rollers over Heiti's Snow-Heaps,
angrily pursuing
the great Giver of Flood-Embers.
Ok sem Þorbjörn kvað:
Og sem Þorbjörn kvað:
sjálfvirk stafsetning · óyfirfariðAnd as Thorbjörn sang:
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirktAnd as Thorbjörn sang:
gervigreindardrög · óyfirfariðhlunns í skírnar brunni,
Hvíta-Krists sá er hæsta
hoddsviptir fekk giftu.
hlunns í skírnar brunni,
Hvíta-Krists sá er hæsta
hoddsviptir fékk giftu.
Was in the font of christening,
Hoard-Scatterer, who was given
The White Christ's highest favor.
was in the font of baptism,
the Hoard-Scatterer, who was given
the White Christ's highest favour.
