Opin Edda samhliða útgáfa í vinnslu

Snorra-Edda · Gylfaginning

54 kaflar · 345 raðir

Gylfi Svíakonungur kemur dulbúinn sem ferðamaðurinn Gangleri í mikla höll og spyr þrjá menn í hásætum — Hár, Jafnhár og Þriðja. Svör þeirra segja alla goðafræðina í réttri röð: gapið Ginnungagap, jötuninn Ymi og sköpun heimsins, goðin og hallir þeirra, Yggdrasil, för Þórs til Útgarða-Loka, dauða Baldurs, ragnarök og heiminn sem rís á eftir. Í lokin hverfur höllin og Gylfi stendur á sléttum velli. Snorri vitnar í Völuspá, Grímnismál og Vafþrúðnismál sem heimildir — tenglarnir leiða þig að þeim erindum.

Hvernig á að lesa: Besti staðurinn til að byrja. Íslenski dálkurinn hér er útgefinn texti með nútímastafsetningu (Netútgáfan), ekki sjálfvirk umritun.

  • Fornnorræna — Guðni Jónsson 1954 (útgáfa)
  • Íslenska — Netútgáfan 1997 (nútímastafsetning) · samröðun sjálfvirk
  • Enska — Brodeur 1916 (þýðing) · samröðun sjálfvirk
  • Enska · Anderson 1880 — Anderson 1880 (þýðing) · samröðun sjálfvirk
  • Enska · nútímaleg — gervigreindardrög

Inngangur: gervigreindardrög · óyfirfarið

Framvinda
Fornnorræna345 útgáfutexti af 345 röðum (stikan sýnir yfirferð textans)
Íslenska322 raðað sjálfvirkt, 22 röðun yfirfarin, 1 autt af 345 röðum (stikan sýnir samröðunina)
Enska316 raðað sjálfvirkt, 24 röðun yfirfarin, 5 autt af 345 röðum (stikan sýnir samröðunina)
Enska · Anderson 1880334 raðað sjálfvirkt, 1 röðun yfirfarin, 10 autt af 345 röðum (stikan sýnir samröðunina)
Enska · nútímaleg339 texti óyfirfarinn, 1 texti yfirfarinn, 5 autt af 345 röðum (stikan sýnir yfirferð textans)

14Um bústaði goða ok upphaf dvergaUm bústaði goða og upphaf dvergaOf the gods' dwellings and the beginning of the dwarfsdrögKafli XIV hjá Brodeur

Í Mími The golden ageThe dwarfs are made

Þá mælti Gangleri: "Hvat hafðist Alföðr þá at, er gerr var Ásgarðr?"

Þá mælti Gangleri: "Hvað hafðist Alföður þá að er gjör var Ásgarður?"

Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirkt

Then said Gangleri: "What did Allfather then do when Ásgard was made?"

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

Then said Ganglere: What did Alfather do when Asgard had been built? Said Har:

Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt

Then Gangleri said: "What did Allfather do then, when Ásgard was made?"

gervigreindardrög · óyfirfarið

Hárr mælti: "Í upphafi setti hann stjórnarmenn í sæti ok beiddi þá at dæma með sér örlög manna ok ráða um skipun borgarinnar. Þat var þar, sem heitir Iðavöllur í miðri borginni. Var þat hið fyrsta þeira verk at gera hof þat, er sæti þeira tólf standa í önnur en hásætit, þat er Alföðr á. Þat hús er bezt gert á jörðu ok mest. Allt er þat útan ok innan svá sem gull eitt. Í þeim stað kalla menn Glaðsheim. Annan sal gerðu þeir. Þat var hörgr, er gyðjurnar áttu, ok var hann allfagr. Þat hús kalla menn Vingólf. Þar næst gerðu þeir hús, er þeir lögðu afla í, ok þar til gerðu þeir hamar ok töng ok steðja ok þaðan af öll tól önnur. Ok því næst smíðuðu þeir málm ok stein ok tré ok svá gnógliga þann málm, er gull heitir, at öll búsgögn ok öll reiðigögn höfðu þeir af gulli, ok er sú öld kölluð gullaldr, áðr en spilltist af tilkvámu kvinnanna. Þær kómu ór Jötunheimum. Þar næst settust goðin upp í sæti sín ok réttu dóma sína ok minntust, hvaðan dvergar höfðu kviknat í moldinni ok niðri í jörðunni, svá sem maðkar í holdi. Dvergarnir höfðu skipazt fyrst ok tekit kviknun í holdi Ymis ok váru þá maðkar, en af atkvæðum goðanna urðu þeir vitandi mannvits ok höfðu manns líki ok búa þó í jörðu ok í steinum. Móðsognir var æðstr ok annarr Durinn. Svá segir í Völuspá:

Hár mælti: "Í upphafi setti hann stjórnarmenn í sæti og beiddi þá að dæma með sér örlög manna og ráða um skipun borgarinnar. Það var þar sem heitir Iðavöllur í miðri borginni. Var það hið fyrsta þeirra verk að gera hof það er sæti þeirra standa í, tólf önnur en hásætið það er Alföður á. Það hús er best gert á jörðu og mest. Allt er það utan og innan svo sem gull eitt. Í þeim stað kalla menn Glaðsheim.

Annan sal gerðu þeir, það var hörgur er gyðjurnar áttu og var hann allfagur. Það hús kalla menn Vingólf.

Þar næst gerðu þeir það að þeir lögðu afla, og þar til gerðu þeir hamar og töng og steðja og þaðan af öll tól önnur, og því næst smíðuðu þeir málm og stein og tré og svo gnóglega þann málm er gull heitir, að öll búsgögn og öll reiðigögn höfðu þeir af gulli, og er sú öld kölluð gullaldur, áður en spilltist af tilkomu kvennanna. Þær komu úr Jötunheimum.

Þar næst settust guðin upp í sæti sín og réttu dóma sína og minntust hvaðan dvergar höfðu kviknað í moldunni og niðri í jörðunni, svo sem maðkar í holdi. Dvergarnir höfðu skipast fyrst og tekið kviknun í holdi Ýmis og voru þá maðkar, en af atkvæði guðanna urðu þeir vitandi manvits og höfðu manns líki og búa þó í jörðu og í steinum. Móðsognir var æðstur og annar Durinn. Svo segir í Völuspá:

Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirkt

Hárr answered: "In the beginning he established rulers, and bade them ordain fates with him, and give counsel concerning the planning of the town; that was in the place which is called Ida-field, in the midst of the town. It was their first work to make that court in which their twelve seats stand, and another, the high-seat which Allfather himself has. That house is the best-made of any on earth, and the greatest; without and within, it is all like one piece of gold; men call it Gladsheim. They made also a second hall: that was a shrine which the goddesses had, and it was a very fair house; men call it Vingólf. Next they fashioned a house, wherein they placed a forge, and made besides a hammer, tongs, and anvil, and by means of these, all other tools. After this they smithied metal and stone and wood, and wrought so abundantly that metal which is called gold, that they had all their household ware and all dishes of gold; and that time is called the Age of Gold, before it was spoiled by the coming of the Women, even those who came out of Jötunheim. Next after this, the gods enthroned themselves in their seats and held judgment, and called to mind whence the dwarves had quickened in the mould and underneath in the earth, even as do maggots in flesh. The dwarves had first received shape and life in the flesh of Ymir, and were then maggots; but by decree of the gods had become conscious with the intelligence of men, and had human shape. And nevertheless they dwell in the earth and in stones. Módsognir was the first, and Durinn the second; so it says in Völuspá.

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

Their first work was to erect a court, where there were seats for all the twelve, and, besides, a high-seat for Alfather. That is the best and largest house ever built on earth, and is within and without like solid gold. This place is called Gladsheim. Then they built another hall as a home for the goddesses, which also is a very beautiful mansion, and is called Vingolf.

Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt

Hárr answered: "In the beginning he appointed rulers and told them to decide fates along with him and to advise on the planning of the stronghold. This was at the place called Ida-field, in the middle of the stronghold. Their first task was to build the court in which their twelve seats stand, and one more, the high seat that belongs to Allfather himself. That house is the best made and the largest on earth; outside and in, it is all like a single piece of gold. People call it Gladsheim. They also made a second hall: this was a shrine belonging to the goddesses, and it was a very beautiful house; people call it Vingólf. Next they built a house in which they set up a forge, and they also made a hammer, tongs and an anvil, and with these all their other tools. After that they worked metal, stone and wood, and they worked the metal called gold in such abundance that all their household goods and all their dishes were of gold. That time is called the Age of Gold, before it was spoiled by the coming of the Women, those who came from Jötunheim. After this the gods took their seats and held judgment, and they called to mind how the dwarves had come to life in the soil and down in the earth, like maggots in flesh. The dwarves had first taken shape and come to life in the flesh of Ymir, and were then maggots; but by the decree of the gods they had gained the understanding of men and had human shape. Even so, they live in the earth and in rocks. Módsognir was the first, and Durinn the second, as it says in Völuspá:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Þá gengu regin öll
á rökstóla,
ginnheilög goð,
ok um þat gættusk,
hverr skyldi dverga
drótt of skepja
ór brimi blóðgu
ok ór Bláins leggjum.

Snorri vitnar hér í Völuspá 9

Þá gengu regin öll
á rökstóla,
ginnheilug goð,
og of það gættust:
að skyldi dverga
drótt of skepja
úr brimi blóðgu
og úr Bláins leggjum.
Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirkt
Then strode all the mightyto the seats of judgment,
The gods most holy,and together held counsel,
Who should of dwarvesshape the peoples
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

Afterward they worked in iron, stone and wood, and especially in that metal which is called gold. All their household wares were of gold. That age was called the golden age, until it was lost by the coming of those women from Jotunheim. Then the gods set themselves in their high-seats and held counsel.

Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt
Then all the mighty ones wentto the seats of judgment,
the most holy gods,and took counsel together
on who should createthe peoples of the dwarves
gervigreindardrög · óyfirfarið
Þar mannlíkun
mörg of gerðusk,
dvergar í jörðu,
sem Durinn sagði.

Snorri vitnar hér í Völuspá 10

Þar mannlíkun
mörg of gerðust,
dvergar í jörðu
sem Durinn sagði.
Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirkt
From the bloody surgeand the Blue One's bones. They made many in man's likeness, Dwarves in the earth,as Durinn said.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

The dwarfs had first been created and had quickened in Ymer's flesh, and were then maggots; but now, by the decision of the gods, they got the understanding and likeness of men, but still had to dwell in the earth and in rocks. Modsogner was one dwarf and Durin another. So it is said in the Vala's Prophecy:

Then went all the gods,
The all-holy gods,
On their judgment seats,
And thereon took counsel
Who should the race
Of dwarfs create
From the bloody sea
And from Blain's bones.
In the likeness of men
Made they many
Dwarfs in the earth,
As Durin said.
Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt
from the bloody surfand the bones of the Blue One. They made many in human likeness, dwarves in the earth,as Durinn said.
gervigreindardrög · óyfirfarið

Ok þessi segir hon nöfn þeira dverganna:

Og þessi segir hún nöfn þeirra dverganna:

Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirkt

And these, says the Sibyl, are their names:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

And these, says the Vala, are the names of the dwarfs:

Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt

And these, the Sibyl says, are their names:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Nýi, Niði,
Norðri, Suðri,
Austri, Vestri,
Alþjófr, Dvalinn,
Nár, Náinn,
Nípingr, Dáinn,
Bífurr, Báfurr,
Bömburr, Nóri,
Óri, Ónarr,
Óinn, Mjöðvitnir.

Snorri vitnar hér í Völuspá 11

Nýi, Niði
Norðri, Suðri,
Austri, Vestri,
Alþjófur, Dvalinn,
Nár, Náinn,
Nipingur, Dáinn,
Bifur, Báfur,
Bömbur, Nori,
Óri, Ónar,
Óðinn, Mjöðvitnir,
Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirkt
Nýi and Nidi,Nordri and Sudri,
Austri, Vestri,Althjófr, Dvalinn;
Nár, Náinn,Nípingr, Dáinn,
Bifurr, Báfurr,Bömburr, Nóri,
Óri, Ónarr,Óinn, Mjödvitnir,
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
Nye, Nide,
Nodre, Sudre,
Austre, Vestre,
Althjof, Dvalin,
Na, Nain,
Niping, Dain,
Bifur, Bafur,
Bombor, Nore,
Ore, Onar,
Oin, Mjodvitner,
Vig, Gandalf,
Vindalf, Thorin,
File, Kile,
Fundin, Vale,
Thro, Throin,
Theck, Lit, Vit,
Ny, Nyrad,
Rek, Radsvid.
Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt
Nýi and Nidi,Nordri and Sudri,
Austri, Vestri,Althjófr, Dvalinn;
Nár, Náinn,Nípingr, Dáinn,
Bifurr, Báfurr,Bömburr, Nóri,
Óri, Ónarr,Óinn, Mjödvitnir,
gervigreindardrög · óyfirfarið
Viggr ok Gandalfr,
Vindalfr, Þorinn,
Fíli, Kíli,
Fundinn, Váli,
Þrór, Þróinn,
Þekkr, Litr ok Vitr,
Nýr, Nýráðr,
Rekkr, Ráðsviðr.

Snorri vitnar hér í Völuspá 12, Völuspá 13

Vigur og Gandálfur,
Vindálfur, Þorinn,
Fili, Kili,
Fundinn, Vali,
Þrór, Þróinn,
Þekkur, Litur, Vitur,
Nýr, Nýráður,
Rekkur, Ráðsvinnur.
Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirkt
Viggr and Gandálfr,Vindálfr, Thorinn,
Fíli, Kíli,Fundinn, Váli;
Thrór, Thróinn,Thekkr, Litr and Vitr,
Nýr, Nýrádr,Rekkr, Rádsvidr.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
Viggr and Gandálfr,Vindálfr, Thorinn,
Fíli, Kíli,Fundinn, Váli;
Thrór, Thróinn,Thekkr, Litr and Vitr,
Nýr, Nýrádr,Rekkr, Rádsvidr.
gervigreindardrög · óyfirfarið

En þessir eru ok dvergar ok búa í steinum, en inir fyrri í moldu:

En þessir eru og dvergar og búa í steinum, en hinir fyrri í moldu:

Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirkt

And these also are dwarves and dwell in stones, but the first in mould:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

But the following are also dwarfs and dwell in the rocks, while the above-named dwell in the mould:

Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt

And these too are dwarves and live in rocks, while the first ones live in soil:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Draupnir, Dolgþvari,
Hárr, Hugstari,
Hleðjolfr, Glóinn,
Dóri, Óri,
Dúfr, Andvari,
Heftifili,
Hárr, Svíarr.

Snorri vitnar hér í Völuspá 15

Draupnir, Dólgþvari,
Haur, Hugstari,
Hleðjólfur, Glóinn,
Dór, Óri,
Dúfur, Andvari,
Heftifili,
Hár, Svíar.
Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirkt
| Draupnir, Dólgthvari,
Hörr, Hugstari,Hledjólfr, Glóinn;
Dóri, Óri,Dúfr, Andvari,
Heptifíli,Hárr, Svíarr.
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
Draupner, Dolgthvare,
Hor, Hugstare,
Hledjolf, Gloin,
Dore, Ore,
Duf, Andvare,
Hepte, File,
Har, Siar.
Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt
| Draupnir, Dólgthvari,
Hörr, Hugstari,Hledjólfr, Glóinn;
Dóri, Óri,Dúfr, Andvari,
Heptifíli,Hárr, Svíarr.
gervigreindardrög · óyfirfarið

En þessir kómu frá Svarinshaugi til Aurvanga á Jöruvöllu, ok er kominn þaðan Lofarr. Þessi eru nöfn þeira:

En þessir komu frá Svarinshaugi til Aurvanga á Jöruvöllu og er þaðan kominn Lofar. Þessi eru nöfn þeirra:

Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirkt

And these proceed from Svarinshaugr to Aurvangar on Jöruplain, and thence is Lovarr come; these are their names:

Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt

But the following come from Svarin's How to Aurvang on Joruvold, and from them is sprung Lovar. Their names are:

Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt

And these come from Svarinshaugr to Aurvangar on Jöruplain, and from there comes Lovarr; these are their names:

gervigreindardrög · óyfirfarið
Skirfir, Virfir,
Skáfiðr, Ái,
Alfr, Yngvi,
Eikinskjaldi,
Falr, Frosti,
Fiðr, Ginnarr."

Snorri vitnar hér í Völuspá 15, Völuspá 16

Skirfir, Virfir,
Skafiður, Ái,
Álfur, Ingi,
Eikinskjaldi,
Falur, Frosti,
Fiður, Ginnar."
Netútgáfan 1997 · raðað sjálfvirkt
Skirfir, VirfirSkáfidr, Ái,
Álfr, Yngvi,Eikinskjaldi,
Falr, Frosti,Fidr, Ginnarr."
Brodeur 1916 · raðað sjálfvirkt
Skirfer, Virfir,
Skafid, Ae,
Alf, Inge,
Eikinskjalde,
Fal, Froste,
Fid, Ginnar.
Anderson 1880 · raðað sjálfvirkt
Skirfir, Virfir,Skáfidr, Ái,
Álfr, Yngvi,Eikinskjaldi,
Falr, Frosti,Fidr, Ginnarr."
gervigreindardrög · óyfirfarið

Síðan sem hreinn texti (Markdown)

Segðu Hugin

Huginn ber hverja hugsun til ritstjóranna: hugmynd, villu sem þú tókst eftir eða eitthvað sem virkaði ekki.

Um hvað snýst þetta?

Sent með: slóð þessarar síðu og tungumál viðmótsins. Aðeins ritstjórarnir lesa skilaboðin.