Dvergarnir skapaðir
Snorri segir að dvergarnir hafi í fyrstu verið maðkar í holdi dauða jötunsins, þar til goðin gáfu þeim mannsmynd og mannsvit.
Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið
- Goðin gengu á rökstóla og réðu ráðum sínum: hver skyldi skapa dvergadróttina úr blóði Brimis og leggjum Bláins? Völuspá 9
- Mótsognir varð æðstur allra dverga og Durinn annar. Dvergarnir gerðu mörg mannlíkön í jörðu, eins og Durinn sagði fyrir. Völuspá 10
- Snorri segir frá þessu sem minningu. Goðin settust í sæti sín, réttu dóma og minntust þess hvernig dvergarnir höfðu kviknað í moldinni og niðri í jörðinni, eins og maðkar í holdi. Þeir höfðu fyrst tekið á sig mynd og kviknað í holdi Ýmis og voru þá maðkar. Gylfaginning 14
- Að ákvörðun goðanna fengu maðkarnir mannsvit og mannsmynd. Þó búa þeir enn í jörðu og í steinum. Mótsognir var fyrstur, segir Snorri, og Durinn annar. Gylfaginning 14
- Síðan þylur völvan í Völuspá nöfn þeirra: Nýi og Niði, Norðri og Suðri, Austri og Vestri, Alþjófur, Dvalinn, Bívör, Bávör, Bömbur, Nóri, Gandálfur, Vindálfur, Þorinn, Fíli, Kíli og margir fleiri. Nú hefur hún, segir hún, talið þá rétt. Norðri, Suðri, Austri og Vestri eru hjá Snorra dvergarnir fjórir sem settir voru undir horn himinsins. Völuspá 11, Völuspá 12, Völuspá 13, Gylfaginning 8
- Hún heldur áfram og telur dvergana í liði Dvalins allt til Lofars: þá sem fóru frá steini salarins til bústaða Aurvanga á Jöruvöllum. Meðal þeirra eru Draupnir, Glóinn, Dóri, Óri, Andvari, Fjalar og Frosti. Völuspá 14, Völuspá 15, Völuspá 16
- Talið, segir hún, verður í minnum haft svo lengi sem menn lifa: „Það mun æ uppi meðan öld lifir“, langfeðgatal Lofars. Völuspá 16
- Snorri hefur sama nafnatal með smávægilegum frávikum. Hann bætir því við að síðari dvergarnir búi í steinum en hinir fyrstu í moldu, og að þeir sem komu frá Svarinshaugi til Aurvanga á Jöruvöllum séu þeir sem Lofar er kominn af. Gylfaginning 14
- Sum nöfnin koma aftur fyrir í öðrum sögum. Andvari er dvergurinn sem Loki tekur gullið af, Fjalar nokkur og Galar drepa Kvasi og brugga skáldamjöðinn, og í Hávamálum ristir Dvalinn rúnir handa dvergunum. Skáldskaparmál 46, Skáldskaparmál 5, Hávamál 143
Þar sem heimildum ber ekki saman
Í Völuspá segir aðeins að goðin hafi ráðið ráðum sínum um hver skyldi skapa dvergana úr blóði Brimis og leggjum Bláins. Maðkarnir í holdi Ýmis eru frá Snorra komnir. Þar sem Snorri vitnar í sama erindi stendur ór brimi blóðgu, „úr blóðugu brimi“, í stað blóðs Brimis (g-c14-3, g-c14-4). Nafnatölin tvö eru ekki samhljóða á stöku stað, og hvorugt segir hverjir Brimir og Bláinn voru. Í Völuspá gera dvergarnir mannlíkön áður en goðin finna Ask og Emblu, en Snorri segir frá dvergunum eftir að fyrstu mennirnir eru skapaðir.
Lestu sjálf(ur)
- Völuspá 9 — Goðin sitja á ráðstefnu um hver skuli skapa dvergana.
- Gylfaginning 14 — Maðkar Snorra í holdi Ýmis, sem goðin gefa mannsvit.
- Völuspá 11 — Upphaf hins mikla dvergatals.
Hver koma við sögu
Brimir
Bláinn
Durinn
Ymir
Norðri
Suðri
Austri
Vestri
DvalinnNóriGandálfrÞorinnKíliAurvangaÓri
Andvari
FjalarrFrostiGinnarrVirfir
Hvers vegna hér í röðinni: Í Völuspá er sagt frá þessu strax á eftir gullöldinni og á undan fyrstu mönnunum. Snorri segir einnig frá því strax á eftir gullöldinni, sem einhverju sem goðin minntust.
