
Rán
ROWN [ˈrauːn] ? framburður: drög
Rán
guð
Kona Ægis, sem á net sem hún veiðir í alla sem á sjó fara; þau Ægir eiga níu dætur.
Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið
Helstu atriði
- Ætt
- Kona Ægis. Þau eiga níu dætur, þar á meðal Himinglævu, Dúfu, Blóðughöddu og Kólgu; skáld nota nöfn þeirra í kenningum um sjóinn. Skáldskaparmál 41, Skáldskaparmál 76, Skáldskaparmál 33
Ægir
Ægisdætr - Þekkt fyrir
- Háski á sjó: í Helgakviðu Hjörvarðssonar hefði tröllkona gefið Rán menn konungs, og í Helgakviðu Hundingsbana I er skip hrifið úr greipum Ránar Helgakviða Hjörvarðssonar 18, Helgakviða Hundingsbana I 30
- Gripir
- Net sem hún veiðir í alla sem á sjó fara. Loki fær það að láni til að veiða dverginn Andvara, sem lifir í fossi í geddulíki. Skáldskaparmál 41, Reginsmál 1
Loki
Andvari - Hver
- Þekkt einkum úr kenningum skálda: sjórinn er „ver Ránar“ og „vegur Ránar“, og gull er ljós Ægis og Ránar Skáldskaparmál 33, Skáldskaparmál 76, Skáldskaparmál 41
Lestu sjálf(ur)
- Reginsmál 1 — Loki fær net Ránar að láni til að veiða Andvara.
- Skáldskaparmál 76 — Nöfn hinna níu dætra Ægis og Ránar.
- Helgakviða Hjörvarðssonar 18 — Tröllkona gefur Rán næstum því skipverja konungs.
Í sögunum
Sagan í stuttu máli
Rán er sjávargyðja, kona Ægis, og eiga þau níu dætur, öldurnar (Skáldskaparmál, 33. og 76. kafli). Talið er að þeir sem drukkna fari til hennar: í Helgakviðu Hjörvarðssonar (18) segir Atli að tröllkonan hefði gefið Rán menn Helga.
Í lausamáli Reginsmála fær Loki net Ránar að láni til að veiða dverginn Andvara, sem lifir í geddulíki. Í Skáldskaparmálum er hún einkum notuð í kenningum: sjórinn er „eiginmaður Ránar“, „vegur“ hennar eða „munnur“ er sjórinn, og gull er eldur Ægis og Ránar, eftir sögunni um höll Ægis sem lýst var með gulli (41. kafli).
„Rani“ í Grógaldri (6), sem kenndi Rindi galdur, er önnur persóna (oft talinn vera eitt af nöfnum Óðins) og er líklega ranglega tengdur hingað.
Samantekt: gervigreindardrög · óyfirfarið
