Opin Edda samhliða útgáfa í vinnslu

Þór hjá Útgarða-Loka

Þór tapaði hverri þraut í höll jötuns og komst ekki að því fyrr en á heimleiðinni að hann hafði verið blekktur.

Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið

  1. Þór ók að heiman með hafra sína og Loka og gisti hjá bónda einum. Hann slátraði báðum höfrunum til kvöldverðar, bauð heimilisfólkinu að borða með sér og bað það að kasta beinunum á hafurstökurnar. Þjálfi, sonur bónda, klauf lærlegg til mergjar. Gylfaginning 44
  2. Fyrir dögun brá Þór Mjölni yfir hafurstökurnar og hafrarnir stóðu upp lifandi, en annar var haltur á afturfæti. Bóndi og heimilisfólk hans báðu sér griða, skelfingu lostin. Þór sefaðist og tók börn þeirra, Þjálfa og Röskvu, sér til þjónustu, og hafa þau fylgt honum æ síðan. Gylfaginning 44
  3. Þór skildi hafrana eftir og hélt austur í átt til Jötunheima með Loka, Þjálfa og Röskvu, yfir hafið djúpa og um mikinn skóg. Um nóttina leituðu þau skjóls í geysistórum, auðum skála þar sem dyrnar voru jafnbreiðar skálanum. Um miðnætti skalf jörðin og þau skriðu inn í afhús. Gylfaginning 45
  4. Í dögun fann Þór risavaxinn mann sem svaf og hraut skammt frá. Hann spennti sig megingjörðum, en í þetta eina sinn þorði hann ekki að ljósta. Jötunninn kvaðst heita Skrýmir og sagðist vita að þar væri Ása-Þór kominn. Hann tók upp hanska sinn: það var „skálinn“ sem þau höfðu sofið í, og afhúsið var þumallinn. Gylfaginning 45
  5. Skrýmir bar allan mat þeirra í nestisbagga sínum. Um kvöldið gat Þór ekki leyst einn einasta hnút á honum. Í reiði sinni laust hann sofandi jötuninn þrisvar í höfuðið með Mjölni. Í hvert sinn vaknaði Skrýmir og spurði hvort laufblað, akarn eða einhverjir kvistir hefðu fallið á sig. Um morguninn varaði hann þau við að stæra sig í Útgarði og hélt síðan norður. Gylfaginning 45
  6. Þau komu að borg sem var svo há að þau urðu að sveigja höfuðið aftur á bak til að sjá upp yfir hana, og smeygðu sér inn milli rimlanna í grindinni. Útgarða-Loki leit seint til þeirra og glotti: gat þessi sveinstauli verið Ökuþór? Enginn fengi að vera þar, sagði hann, nema hann kynni einhverja íþrótt umfram aðra menn. Gylfaginning 46
  7. Loki bauðst til að eta hraðar en nokkur annar. Hann og maður sem hét Logi átu hvor frá sínum enda á trogi fullu af kjöti og mættust í miðju. Loki hafði etið kjötið, en Logi hafði etið kjötið, beinin og trogið með. Þjálfi þreytti þrisvar kapphlaup við dreng sem hét Hugi og tapaði með meiri mun í hvert sinn. Gylfaginning 46
  8. Þór reyndi að tæma drykkjarhorn í þremur teygum en varla sá á að lækkað hefði í því. Hann reyndi að lyfta gráum ketti og náði aðeins einni löpp frá gólfi. Í reiði sinni bauðst hann til að glíma og var fengin gömul fóstra Útgarða-Loka, Elli. Því fastar sem hann tók á, því fastar stóð hún, og loks féll hann á annað hnéð. Gylfaginning 46
  9. Morguninn eftir, utan við borgarveggina, sagði Útgarða-Loki sannleikann. Hann hafði sjálfur verið Skrýmir. Nestisbagginn var bundinn með járnvír. Hamarshöggin höfðu lent á fjalli og skilið eftir þrjá ferhyrnda dali. Logi var villieldur, Hugi var hugur hans sjálfs og endi hornsins lá úti í sjó, og þaðan eru fjörurnar komnar. Kötturinn var Miðgarðsormur og Elli var ellin, sem kemur öllum á kné. Gylfaginning 47
  10. Hann sagði að Þór yrði aldrei hleypt inn framar. Þór reiddi hamarinn, en Útgarða-Loki var horfinn og þar sem borgin hafði staðið voru aðeins víðir vellir. Þór fór heim til Þrúðvanga, staðráðinn í að hitta Miðgarðsorm. Gylfaginning 47

Þar sem heimildum ber ekki saman

Snorri einn segir frá allri ferðinni. Kvæðin þekkja hana sem skop um Þór: í Lokasennu og Hárbarðsljóðum er hæðst að honum fyrir að hafa hniprað sig saman í hanskaþumli (ls-s60, hrbl-s26), og Loki minnir hann á að hann gat ekki opnað nestisbagga Skrýmis (ls-s62). Í Hárbarðsljóðum heitir jötunninn sem hefði getað heyrt til hans þar Fjalar, ekki Skrýmir. Hymiskviða kennir Loka um halta hafurinn (hym-s37), en Snorri kennir Þjálfa um.

Lestu sjálf(ur)

Hver koma við sögu

ÞórrLokiÞjálfiRöskvaMjöllnirJötunheimarSkrýmirÚtgarða-LokiÚtgarðarLogiHugiElliJörmungandrÞrúðvangar

Hvers vegna hér í röðinni: Engin heimild tímasetur söguna. Snorri segir að veiðiferð Þórs hafi verið farin skömmu síðar og því er hún höfð rétt á undan þeirri sögu.

Segðu Hugin

Huginn ber hverja hugsun til ritstjóranna: hugmynd, villu sem þú tókst eftir eða eitthvað sem virkaði ekki.

Um hvað snýst þetta?

Sent með: slóð þessarar síðu og tungumál viðmótsins. Aðeins ritstjórarnir lesa skilaboðin.