
Jörmungandr
YUR-mun-gan-dur [ˈjœrmʏŋˌkantʏr̥] nútímaíslenska: Jörmungandur ? framburður: drög
Jörmungandr · Miðgarðsormur
óvættur · dýr
Ormurinn sem Loki átti að barni; Óðinn kastaði honum í sjóinn og þar óx hann svo að hann liggur um öll lönd og bítur í sporð sér.
Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið
Helstu atriði
- Ætt
- Barn Loka og gýgjarinnar Angurboðu; systkin Fenris og Heljar. Í Hymiskviðu er hann kallaður bróðir úlfsins Gylfaginning 34, Hymiskviða 23
Loki
Angrboða
Fenrir
Hel - Heimkynni
- Hinn djúpi sjár sem liggur um öll lönd, þangað sem Óðinn kastaði honum. Hann liggur umhverfis alla jörðina og bítur í sporð sér Gylfaginning 34
Óðinn - Þekkt fyrir
- Höfuðóvinur Þórs. Í höll Útgarða-Loka var hann í líki kattarins sem Þór gat ekki lyft hærra en svo að einn fótur losnaði frá jörðu Gylfaginning 47, Skáldskaparmál 11
Þórr
Útgarða-Loki - Þekkt fyrir
- Þegar Þór reri til fiskjar með Hymi jötni fékk hann orminn á öngul með uxahöfði að beitu og dró hann upp að borðstokknum; Hymir skar á vaðinn. Snorri dregur í efa orð þeirra sem segja að Þór hafi þá höggvið af honum höfuðið Gylfaginning 48, Hymiskviða 22, Hymiskviða 23
Þórr
Hymir - Örlög
- Í ragnarökum gengur hann á land í jötunmóði og blæs eitri yfir loft og lög. Þór drepur hann, gengur níu fet og fellur dauður niður af eitri hans Gylfaginning 51, Völuspá 56
Þórr - Önnur nöfn
- Miðgarðsormur; í Skáldskaparmálum er Jörmungandur talinn meðal ormaheita skáldanna Gylfaginning 34, Skáldskaparmál 23, Skáldskaparmál 73
Lestu sjálf(ur)
- Gylfaginning 48 — Þór og ormurinn hvessa augun hvor á annan yfir borðstokkinn.
- Hymiskviða 23 — Sama veiðiferð í bundnu máli: Þór lemur bróður úlfsins með hamrinum.
- Gylfaginning 47 — Útgarða-Loki ljóstrar upp hvað risakötturinn var í raun.
- Gylfaginning 51 — Síðasti bardagi Þórs: hann drepur orminn og deyr af eitri hans.
Í sögunum
Þór hjá Útgarða-LokaÞór rennir færi fyrir orminnFenrisúlfur bundinnRagnarök
Sagan í stuttu máli
Jörmungandur, Miðgarðsormurinn, er annað barn Loka og gýgjarinnar Angurboðu (Gylfaginning, 34. kafli). Óðinn kastar honum í sjóinn, og þar vex hann uns hann liggur um öll lönd og bítur í sporð sér.
Hann er höfuðóvinur Þórs. Við hirð Útgarða-Loka reynist kötturinn sem Þór getur ekki lyft vera ormurinn (Gylfaginning 47). Þegar Þór rær til fiskjar með jötninum Hymi beitir hann öngul með uxahöfði og dregur orminn upp að borðstokknum áður en Hymir sker á vaðinn (Gylfaginning 48; sama saga er í Hymiskviðu og í dróttkvæðum vísum sem vitnað er til í 11. kafla Skáldskaparmála). Í ragnarökum byltist hann í sjónum (Völuspá 50) og blæs eitri; Þór drepur hann en fellur dauður eftir níu fet af eitri hans (Gylfaginning 51). Í Skáldskaparmálum (23. kafli) er Loki kallaður faðir hans, og Jörmungandur er talinn meðal ormaheita (73).
Samantekt: gervigreindardrög · óyfirfarið
