
Fenrir
FEN-rir [ˈfɛnrɪr̥] ? framburður: drög
Fenrir · Fenrisúlfur
óvættur · dýr
Úlfurinn sonur Loka, alinn upp af goðunum, ginntur í silkimjúkan fjötur og ætlað að gleypa Óðin í ragnarökum.
Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið
Helstu atriði
- Ætt
- Sonur Loka og gýgjarinnar Angurboðu; bróðir Jörmungands og Heljar Gylfaginning 34, Skáldskaparmál 23
Loki
Angrboða
Jörmungandr
Hel - Þekkt fyrir
- Goðin ólu hann upp heima hjá sér og Týr einn þorði að gefa honum að éta. Hann sleit fjötrana Læðing og Dróma, en fjöturinn Gleipnir, sem dvergar gerðu, hélt honum Gylfaginning 34
Týr
Læðingr
Drómi
Gleipnir - Þekkt fyrir
- Hann lét því aðeins leggja Gleipni á sig að einhver goðanna legði hönd sína í munn honum að veði. Þegar goðin vildu ekki leysa hann beit hann hægri höndina af Tý Gylfaginning 34, Gylfaginning 25
Týr - Önnur nöfn
- Fenrisúlfur; Vánargandur, „óvætturin við Ván“ (Ván er áin sem verður af slefunni sem rennur úr kefluðum munni hans); í Lokasennu kallar Týr hann Hróðursvitni Skáldskaparmál 23, Gylfaginning 34, Lokasenna 39
- Börn
- Engin nefnd með vissu. Í Völuspá segir að gömul gýgur í Járnviði hafi alið „Fenris kindir“; í Grímnismálum er úlfurinn Hati kallaður sonur Hróðvitnis, en það nafn notar Týr um Fenri í Lokasennu. Völuspá 40, Grímnismál 39, Lokasenna 39
Hati Hróðvitnisson
Járnviðr - Örlög
- Í ragnarökum slítur hann sig lausan og gleypir Óðin. Víðar drepur hann með því að rífa sundur kjaft hans (Snorri, Vafþrúðnismál); í Völuspá leggur Víðar sverði til hjarta hans Gylfaginning 51, Vafþrúðnismál 53, Völuspá 55
Óðinn
Víðarr
Lestu sjálf(ur)
- Gylfaginning 34 — Fjötrunin: hönd Týs í munni úlfsins og sverð sem gómsparri.
- Gylfaginning 34 — Orð úlfsins sjálfs: hann grunar brögð og krefst veðs.
- Lokasenna 39 — Týr svarar Loka: hvor um sig hefur misst nokkuð við fjötrun úlfsins.
- Gylfaginning 51 — Ragnarök: úlfurinn gleypir Óðin og Víðar hefnir hans.
- Vafþrúðnismál 47 — Eftir að „fenrir“ hefur tekið sólina mun dóttir hennar ríða brautir móður sinnar.
Í sögunum
Óðinn og VafþrúðnirFenrisúlfur bundinnSenna Loka í veislu ÆgisRagnarökHeimurinn endurnýjaður
Sagan í stuttu máli
Fenrir (Fenrisúlfur, „úlfurinn Fenrir“) er hinn ógurlegi úlfur sem Loki átti með tröllkonunni Angurboðu, bróðir Jörmungands (Miðgarðsorms) og Heljar (Gylfaginning, 34. kafli; Skáldskaparmál, 23. kafli).
Í 34. kafla Gylfaginningar segir frá því hvernig goðin ólu hann upp í Ásgarði, þar sem Týr einn þorði að gefa honum að eta, og reyndu að binda hann af ótta við spádómana. Hann sleit fjötrana Læðing og Dróma; sá þriðji, Gleipnir, sem dvergar gerðu úr hlutum sem ekki eru til, hélt honum, en þó ekki fyrr en Týr hafði lagt hönd sína í gin úlfsins að veði og misst hana (einnig Gylfaginning, 25. kafli, og lausamál Lokasennu). Úlfurinn var síðan skilinn eftir bundinn með sverð sem spennti sundur kjafta hans. Í ragnarökum losnar hann, gleypir Óðin og Víðar drepur hann með því að rífa sundur kjafta hans (Gylfaginning, 51. kafli; í 18. kafla Skáldskaparmála er Víðar kallaður bani hans). Stefið í Völuspá („fjöturinn mun bresta og úlfurinn hlaupa laus“) er yfirleitt talið eiga við hann, og í Grímnismálum 39 er Hati, úlfurinn sem eltir tunglið, sagður sonur Hróðvitnis, en það nafn er almennt skilið sem Fenrir.
Samantekt: gervigreindardrög · óyfirfarið

