
Vafþrúðnir
VAF-throodh-nir [ˈvafθruðnɪr̥] ? framburður: drög
Vafþrúðnir
jötunn
Jötunn sem þótti allra vitrastur og lagði höfuð sitt að veði gegn Óðni í viskukeppni, og tapaði.
Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið
Helstu atriði
- Hver
- Kallaður hinn alvitri jötunn (inn alsvinni jötunn). Frigg segir Óðni að hún viti engan jötun jafnramman honum. Vafþrúðnismál 1, Vafþrúðnismál 2
Frigg
Óðinn - Þekkt fyrir
- Óðinn sækir hann heim undir nafninu Gagnráður. Þeir setjast saman og veðja höfði um hvor viti meira. Vafþrúðnismál 8, Vafþrúðnismál 19
Óðinn - Þekkt fyrir
- Hann kann elstu fræði: að heimurinn var gerður úr Ými, fæðingu Bergelmis, hvernig jötnar komu úr Élivogum. Hann segist hafa komið í níu heima, allt niður til Niflheljar. Vafþrúðnismál 21, Vafþrúðnismál 29, Vafþrúðnismál 31, Vafþrúðnismál 43
Ymir
Bergelmir
Élivágar - Þekkt fyrir
- Hann veit einnig hið ókomna: hverjir lifa af fimbulvetur og hverjir ráða eftir Surtaloga. Vafþrúðnismál 44, Vafþrúðnismál 45, Vafþrúðnismál 51
Surtr
Víðarr
Magni
Móði - Örlög
- Óðinn spyr hvað hann hafi hvíslað að látnum syni sínum. Vafþrúðnir sér hver gesturinn er, segist hafa mælt „feigum munni“ og kveður Óðin vitrastan. Vafþrúðnismál 54, Vafþrúðnismál 55
Óðinn - Ætt
- Kallaður „faðir Íms“. Vafþrúðnismál 5
Lestu sjálf(ur)
- Vafþrúðnismál 2 — Frigg varar Óðin við: enginn jötunn er jafningi hans.
- Vafþrúðnismál 19 — Veðið er ákveðið: höfuð þeirra.
- Vafþrúðnismál 35 — Elsta minning hans sjálfs: Bergelmir lagður á „lúðr“.
- Vafþrúðnismál 55 — Jötunninn ber kennsl á Óðin og játar sig sigraðan.
Í sögunum
Ýmir og sköpun heimsinsÓðinn og VafþrúðnirRagnarökHeimurinn endurnýjaður
Sagan í stuttu máli
Vafþrúðnir er jötunn, frægur fyrir forn fræði, andstæðingur Óðins í eddukvæðinu Vafþrúðnismálum. Frigg varar Óðin við að sækja hann heim (1.-2. erindi), en Óðinn fer til hallar hans og nefnist Gagnráður.
Kvæðið er viskukeppni. Vafþrúðnir reynir fyrst gest sinn (11-17), síðan veðja þeir höfði sínu (19) og Óðinn spyr jötuninn um sköpun heimsins úr Ými (21), uppruna sólar og mána (23), dag og nótt (25), vetur og sumar (27), elstu jötnana Bergelmi og Aurgelmi (29-35) og um ragnarök og það sem á eftir kemur (51, 53). Óðinn sigrar með spurningu sem hann einn getur svarað, hvað hann hafi hvíslað að látnum syni sínum, Baldri, og jötunninn ber kennsl á hann. Snorri styðst hvað eftir annað við kvæðið í Gylfaginningu og vitnar í Vafþrúðni með nafni í 5. kafla.
Samantekt: gervigreindardrög · óyfirfarið
