
Ymir
EE-mir [ˈiːmɪr̥] nútímaíslenska: Ýmir ? framburður: drög
Ymir
jötunn
Fyrsta veran: jötunn sem óx upp úr bráðnandi hrími, var drepinn af Óðni og bræðrum hans og varð að heiminum.
Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið
Helstu atriði
- Hver
- Fyrsti jötunninn, kviknaður af dropum þar sem hrímið mætti hitanum frá Múspelli. Frá honum eru allir jötnar komnir; Hár segir hjá Snorra að hann hafi verið illur og enginn guð. Gylfaginning 5
Ginnungagap - Önnur nöfn
- Hrímþursar kalla hann Aurgelmi. Í Vafþrúðnismálum er Aurgelmir afi Bergelmis. Gylfaginning 5, Vafþrúðnismál 29
Bergelmir - Börn
- Meðan hann svaf uxu maður og kona undir vinstri hendi hans, og annar fótur hans gat son við hinum; í Vafþrúðnismálum hefur sá sonur sex höfuð. Gylfaginning 5, Vafþrúðnismál 33
- Þekkt fyrir
- Nærðist á fjórum mjólkurám úr kúnni Auðhumlu. Gylfaginning 6
- Örlög
- Drepinn af Borssonum. Í blóði hans drukknuðu allir hrímþursar nema Bergelmir, sem komst undan með konu sinni og heimilisfólki. Gylfaginning 7
Borr
Óðinn
Vé
Bergelmir - Þekkt fyrir
- Heimurinn er gerður úr líkama hans: jörðin úr holdinu, sjórinn úr blóðinu, björgin úr beinunum, himinninn úr hausnum, skýin úr heilanum og garðurinn um Miðgarð úr brám hans. Himinninn úr hauskúpu hans halda fjórir dvergar uppi á hornunum fjórum: Austri, Vestri, Norðri og Suðri. Gylfaginning 8, Vafþrúðnismál 21, Grímnismál 40
Miðgarðr
Austri
Vestri
Norðri
Suðri
Lestu sjálf(ur)
- Gylfaginning 5 — Hvernig fyrsta lífveran vaknaði í tóminu.
- Gylfaginning 7 — Dauði hans og blóðflóðið sem drekkti ættmennum hans.
- Gylfaginning 8 — Heimurinn gerður úr líkama hans, í bundnu máli.
- Vafþrúðnismál 33 — Jötunn segir sjálfur frá því hvernig Ýmir eignaðist börn.
Í sögunum
Ýmir og sköpun heimsinsFyrstu mennirnirDvergarnir skapaðirÓðinn og Vafþrúðnir
Sagan í stuttu máli
Ýmir, sem einnig er nefndur Aurgelmir, er frumjötunninn sem hrímþursar eru komnir af og heimurinn var gerður úr. Í Gylfaginningu (5.-8. kafli) verður hann til úr hrímdropum þar sem kuldinn úr Niflheimi mætir hitanum úr Múspellsheimi, og kýrin Auðumla nærir hann. Synir Bors drepa hann; blóð hans drekkir öllum hrímþursum nema einum, og úr líkama hans gera þeir heiminn: jörðina úr holdinu, sjóinn úr blóðinu, björgin úr beinunum, himininn úr hausnum og Miðgarð úr brúnum hans.
Í Vafþrúðnismálum (21, 28-30) og Grímnismálum (40) er sama heimssköpunarsagan sögð í bundnu máli; í Vafþrúðnismálum heitir fyrsti jötunninn Aurgelmir, afi Bergelmis, og Snorri telur hann vera sama og Ými. Í Völuspá hinni skömmu (5) eru allir jötnar raktir til Ýmis, og skáldin kalla himininn haus Ýmis og sjóinn blóð Ýmis (Skáldskaparmál, 31.-33. kafli).
Samantekt: gervigreindardrög · óyfirfarið
Önnur nöfn
Aurgelmi, Aurgelmir
