EE-mir [ˈiːmɪr̥] nútímaíslenska: Ýmir ? framburður: drög
jötunn
Ýmir, sem einnig er nefndur Aurgelmir, er frumjötunninn sem hrímþursar eru komnir af og heimurinn var gerður úr. Í Gylfaginningu (5.-8. kafli) verður hann til úr hrímdropum þar sem kuldinn úr Niflheimi mætir hitanum úr Múspellsheimi, og kýrin Auðumla nærir hann. Synir Bors drepa hann; blóð hans drekkir öllum hrímþursum nema einum, og úr líkama hans gera þeir heiminn: jörðina úr holdinu, sjóinn úr blóðinu, björgin úr beinunum, himininn úr hausnum og Miðgarð úr brúnum hans.
Í Vafþrúðnismálum (21, 28-30) og Grímnismálum (40) er sama heimssköpunarsagan sögð í bundnu máli; í Vafþrúðnismálum heitir fyrsti jötunninn Aurgelmir, afi Bergelmis, og Snorri telur hann vera sama og Ými. Í Völuspá hinni skömmu (5) eru allir jötnar raktir til Ýmis, og skáldin kalla himininn haus Ýmis og sjóinn blóð Ýmis (Skáldskaparmál, 31.-33. kafli).
Samantekt: gervigreindardrög · óyfirfarið
Myndir: Ymis, Ymi, Aurgelmir, Ymir, Aurgelmi · Ýmis, Ými, Aurgelmir, Ýmir, Aurgelmi · Ymir, Ymir's, Aurgelimir, Aurgelmir, Aurgelmir's
Heiti og kenningar: Aurgelmi, Aurgelmir
nefnt 22 sinnum
sjálfvirk greining · óyfirfarið
í 21 röðum
Gylfaginning
- 5.4… ok varð manns líkandi, ok var sá nefndr Ymir, en hrímþursar kalla hann Aurgelmi, ok eru þaðan …… and became a man's form. And that man is named Ymir, but the Rime-Giants call him Aurgelimir; and thence are come …
- 5.5… Vilmeiði, en seiðberendr frá Svarthöfða, jötnar allir frá Ymi komnir.… And the spell-singers spring from Swarthead; All the ogres of Ymir come.
- 5.9… eru hrímþursar. Inn gamli hrímþurs, hann köllum vér Ymi."… these are the Rime-Giants. The old Rime-Giant, him we call Ymir."
- 6.1Þá mælti Gangleri: "Hvar byggði Ymir, eða við hvat lifði hann?"Then said Gangleri: "Where dwelt Ymir, or wherein did he find sustenance?"
- 6.2… mjólkár runnu ór spenum hennar, ok fæddi hon Ymi."… streams of milk ran from her udders, and she nourished Ymir."
- 7.2Þá svarar Hárr: "Synir Bors drápu Ymi jötun, en er hann féll, þá hljóp svá …And Hárr answered: "The sons of Borr slew Ymir the giant; lo, where he fell there gushed forth so …
- 8.2… er þar lítit af at segja. Þeir tóku Ymi ok fluttu í mitt Ginnungagap ok gerðu af …… matter there is no little to be said. They took Ymir and bore him into the middle of the Yawning Void, …
- 8.8… jötna, en til þeirar borgar höfðu þeir brár Ymis jötuns ok kölluðu þá borg Miðgarð. Þeir tóku …… and for their citadel they raised up the brows of Ymir the giant, and called that place Midgard. They took also …
- 8.9Ór Ymis holdi var jörð of sköpuð, en ór sveita …Of Ymir's flesh the earth was fashioned, And of his sweat the …
- 14.2… höfðu skipazt fyrst ok tekit kviknun í holdi Ymis ok váru þá maðkar, en af atkvæðum goðanna …… had first received shape and life in the flesh of Ymir, and were then maggots; but by decree of the gods …
Skáldskaparmál
- 31.1Hvernig skal kenna himin? Svá, at kalla hann Ymis haus ok þar af jötuns haus ok erfiði …… should the heaven be periphrased? Thus: call it Skull of Ymir, and hence, Giant's Skull; Task or Burden of the Dwarves, …
- 31.2… skildan þess var grams, und gömlum, gnóg rausn, Ymis hausi.… Lord of Shields on ship-deck 'Neath the ancient Skull of Ymir: Splendid this Prince's largess.
- 32.1Hvernig skal jörð kenna? Svá, at kalla hana Ymis hold ok móður Þórs, dóttur Ónars, brúði Óðins, …… one periphrase the earth? Thus: by calling her Flesh of Ymir, and Mother of Thor, Daughter of Ónarr, Odin's Bride, Co-Wife …
- 33.1Hvernig skal sæ kenna? Svá, at kalla hann Ymis blóð, heimsækir goðanna, verr Ránar, faðir Ægisdætra, þeira …"How should one periphrase the sea? Thus: by calling it Ymir's Blood; Visitor of the Gods; Husband of Rán; Father of …
- 33.2Útan gnýr á eyri Ymis blóð fara góðra.… the gravelly beach of good ships Grates the Blood of Ymir.
Vafþrúðnismál
- 21Vafþrúðnir kvað: "Ór Ymis holdi var jörð of sköpuð, en ór beinum …Vafthruthnir spake: "Out of Ymir's flesh was fashioned the earth, And the mountains were made …
- 28… ok þú, Vafþrúðnir, vitir, hverr ása ellztr eða Ymis niðja yrði í árdaga."… giant first was fashioned of old, And the eldest of Ymir's kin?"
- 29… var Bergelmir borinn, Þrúðgelmir var þess faðir, en Aurgelmir afi."… birth of Bergelmir; Thruthgelmir's son was the giant strong, And Aurgelmir's grandson of old."
- 30… þik svinnan kveða, ok þú, Vafþrúðnir, vitir, hvaðan Aurgelmir kom með jötna sonum fyrst, inn fróði jötunn."… art called, If thou knowest it, Vafthruthnir, now: Whence did Aurgelmir come with the giants' kin, Long since, thou giant sage?"

