
Baldr
BAL-dur [ˈpaltʏr̥] nútímaíslenska: Baldur ? framburður: drög
Baldur · Baldur
guð
Bestur og bjartastur goðanna, veginn með mistilteinssprota; hann snýr aftur þegar heimurinn rís að nýju.
Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið
Helstu atriði
- Ætt
- Sonur Óðins og Friggjar. Kona hans er Nanna Nepsdóttir; sonur þeirra er Forseti. Skáldskaparmál 12, Gylfaginning 22, Gylfaginning 32
Óðinn
Frigg
Nanna
Forseti - Hver
- Bestur goðanna og allir lofa hann; svo fagur og bjartur að af honum lýsir. Hann er vitrastur og líknsamastur ása, en þó fær enginn dómur hans staðist. Gylfaginning 22
- Heimkynni
- Breiðablik, á himni, staður þar sem ekkert óhreint má vera. Gylfaginning 22, Grímnismál 12
Breiðablik - Gripir
- Hann á skipið Hringhorna, mest allra skipa, sem varð bálför hans, og hringinn Draupni, sem Óðinn lagði á það bál. Skáldskaparmál 12, Gylfaginning 49
Hringhorni
Draupnir - Þekkt fyrir
- Dauða sinn. Hann dreymir fyrir háska; Frigg lætur alla hluti sverja að gera honum ekki mein en sleppir ungum mistilteininum. Höður blindi skýtur honum að undirlagi Loka og verður honum að bana. Baldrs draumar 1, Gylfaginning 49, Völuspá 32
Frigg
Höðr
Loki - Örlög
- Hel sleppir honum því aðeins að allir hlutir í heiminum gráti hann; ein gýgur, Þökk, neitar. Eftir ragnarök koma þeir Höður aftur frá Hel til hins endurnýjaða heims. Gylfaginning 49, Völuspá 62, Gylfaginning 53
Hel
Þökk
Höðr
Lestu sjálf(ur)
- Gylfaginning 22 — Lýsing Snorra: svo bjartur að af honum lýsir.
- Baldrs draumar 9 — Dauða völvan nefnir Höð sem banamann Baldurs.
- Gylfaginning 49 — Frigg missir út úr sér að mistilteinninn hafi engan eið svarið.
- Gylfaginning 49 — Skilmálar Heljar: allir hlutir verða að gráta hann.
- Völuspá 62 — Baldur snýr aftur í nýjum heimi.
Í sögunum
Skaði velur sér mann eftir fótunumGrímnir milli eldannaDauði BaldursSenna Loka í veislu ÆgisHeimurinn endurnýjaður
Sagan í stuttu máli
Baldur er sonur Óðins og Friggjar, eiginmaður Nönnu og faðir Forseta; höll hans er Breiðablik (Grímnismál 12; Gylfaginning, 22. kafli, þar sem Snorri lýsir honum svo fögrum að af honum lýsir). Skáldskaparmál (12. kafli) telja upp kenningar hans, þar á meðal eigandi skipsins Hringhorna og hringsins Draupnis.
Dauði hans er höfuðharmleikur goðsagnanna. Baldurs draumar segja frá illum draumum hans og reið Óðins til dauðrar völvu, sem spáir því að Höður verði honum að bana; í Völuspá 31-33 eru mistilteinninn, skot Haðar og hefnd nýfædds bróður Baldurs (Vála). Ítarlegri frásögn Snorra (Gylfaginning 49) bætir við eiðunum sem Frigg tekur af öllum hlutum, bragði Loka, bálförinni á Hringhorna, reið Hermóðs til Heljar og grátinum sem brást. Í Lokasennu 27-28 stærir Loki sig af sínum hlut. Baldur snýr aftur eftir ragnarök ásamt Heði (Völuspá 62). Lokaspurning Gestumblinda í Heiðreksgátum (36), hvað Óðinn hvíslaði í eyra Baldri á bálinu, er einnig spurningin sem lýkur Vafþrúðnismálum. Saxo segir allt aðra sögu, í anda evhemerisma, af Balderusi og Høtherusi.
Samantekt: gervigreindardrög · óyfirfarið
Ekki í Eddunum
- Hel er helvíti norrænna manna, staður elds og refsingar fyrir illmenni. Hvað heimildirnar segja →
- Ragnarök eru endalok alls: norræn goðafræði endar í algerri tortímingu. Hvað heimildirnar segja →


