
Hel
HEHL [ˈhɛːl̥] ? framburður: drög
Hel
gyðja · staður (goðsaga)
Dóttir Loka, hálf dökk og hálf með hörundslit, sem Óðinn sendi niður til að ríkja yfir þeim sem deyja úr sótt eða elli.
Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið
Helstu atriði
- Hver
- Drottning dauðra og einnig heiti ríkis hennar: Snorri segir að vondir menn fari til Heljar og þaðan í Niflhel Gylfaginning 3, Gylfaginning 34
- Ætt
- Dóttir Loka og tröllkonunnar Angurboðu; systir Fenris og Jörmungands Gylfaginning 34, Skáldskaparmál 23
Loki
Angrboða
Fenrir
Jörmungandr - Heimkynni
- Óðinn kastaði henni í Niflheim og gaf henni vald yfir níu heimum. Salur hennar heitir Éljúðnir, diskur hennar Hungur og hnífur hennar Sultur. Grímnismál segja Hel búa undir einni rót Yggdrasils Gylfaginning 34, Grímnismál 31
Óðinn
Niflheimr
Yggdrasill - Þekkt fyrir
- Útlit hennar: „blá hálf en hálf með hörundar lit“, gnúpleit og grimmleg Gylfaginning 34
- Þekkt fyrir
- Hún sleppir Baldri því aðeins að allir hlutir í heiminum gráti hann. Tröllkona sem nefnir sig Þökk neitar: „Haldi Hel því er hefir!“ Gylfaginning 49
Baldr
Hermóðr
Þökk - Örlög
- Í ragnarökum fylgir allt lið Heljar (Heljarsinnar) Loka til lokaorrustunnar Gylfaginning 51
Loki
Lestu sjálf(ur)
- Gylfaginning 34 — Lýsing Snorra á Hel, sal hennar, þjónustufólki og rekkju.
- Gylfaginning 49 — Skilyrði Heljar fyrir því að Baldur fái að fara heim.
- Gylfaginning 49 — Þurr tár Þakkar: eina synjunin sem heldur Baldri áfram niðri í Hel.
- Baldrs draumar 3 — Óðinn ríður upp að háum sal Heljar til að spyrja dauða völvu.
Í sögunum
Grímnir milli eldannaFenrisúlfur bundinnDauði BaldursRagnarök
Sagan í stuttu máli
Hel er bæði ríki hinna dauðu og gýgurin sem ræður því. Hún er dóttir Loka og gýgjarinnar Angurboðu og systir Fenrisúlfs og Jörmungands. Í 34. kafla Gylfaginningar segir frá því að Óðinn kastaði henni í Niflheim og gaf henni vald yfir þeim sem deyja úr sótt eða elli. Snorri lýsir henni svo að hún sé hálf dökk og hálf með hörundarlit.
Þekktasta hlutverk hennar er í sögunni um dauða Baldurs (Gylfaginning, 49. kafli). Hermóður ríður til Heljar til að leysa hann út, og hún fellst á að sleppa Baldri því aðeins að allir hlutir í heiminum, lifandi og dauðir, gráti hann; gýgurin Þökk neitar („Haldi Hel því er hefir“). Sem staður kemur Hel fyrir í Völuspá 43 (hani galar fyrir neðan jörð að sölum Heljar), Fjölsvinnsmálum 25, Atlamálum 55 og Sólarljóðum 39. Í kenningum eru Baldur og Höður gerðir að „förunautum Heljar“ (Skáldskaparmál, 12. og 20. kafli). Færslan nær bæði yfir persónuna og staðinn.
Samantekt: gervigreindardrög · óyfirfarið
Ekki í Eddunum
- Hel er helvíti norrænna manna, staður elds og refsingar fyrir illmenni. Hvað heimildirnar segja →

