
Vanir
VAH-nir [ˈvaːnɪr̥] ? framburður: drög
Vanir
þjóð
Þjóð sem barðist við goðin og innsiglaði síðan friðinn með því að spýta í eitt ker.
Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið
Helstu atriði
- Hvað
- Snorri segir að goðin hafi átt í ósætti við „það fólk er vanir heita“. Njörður var alinn upp hjá þeim í Vanaheimum. Í Þrymskviðu veit Heimdallur vel fram í tímann, eins og vanir. Skáldskaparmál 5, Gylfaginning 23, Þrymskviða 15
Vanaheimr
Njörðr
Heimdall - Þekkt fyrir
- Stríð við goðin. Í Völuspá skýtur Óðinn í herinn, og það er fyrsta stríðið í heiminum; veggurinn um borg goðanna er brotinn og vanir ganga um völlinn. Völuspá 24
Óðinn - Þekkt fyrir
- Friðurinn. Vanir fengu goðunum Njörð í gíslingu og tóku Hæni í staðinn. Snorri segir einnig að báðir aðilar hafi spýtt í eitt ker, og úr því hafi goðin skapað Kvasi. Gylfaginning 23, Skáldskaparmál 5
Njörðr
Hænir
Kvasir - Kemur fyrir í
- Alvíssmál, þar sem dvergurinn Alvís telur upp orðin sem vanir hafa um jörð, himin, sjó, öl og fleira. Alvíssmál 10, Alvíssmál 12, Alvíssmál 24, Alvíssmál 34
Alvíss
Lestu sjálf(ur)
- Skáldskaparmál 5 — Hvernig friðurinn við vani leiddi til Kvasis og síðar til mjaðarins.
- Völuspá 24 — Stutt og brotakennd mynd Völuspár af fyrsta stríðinu.
- Gylfaginning 23 — Njörður gefinn í gíslingu, Hænir tekinn í staðinn.
Í sögunum
Sagan í stuttu máli
Vanir eru hin goðaættin við hlið ása, tengd auði og frjósemi; Njörður, Freyr og Freyja eru af þeirri ætt.
Snorri segir frá því að æsir og vanir hafi átt í ófriði og samið frið með því að skiptast á gíslum: Njörður var fenginn ásum og Hænir fór til vana (23. kafli Gylfaginningar). Í 5. kafla Skáldskaparmála hrækja báðir aðilar í ker til að staðfesta friðinn og úr þeim hráka skapa goðin Kvasi, en blóð hans verður að skáldamiðinum. Í kenningum er Freyr kallaður „guð vana“ og Freyja „dís vana“, og á einum stað í Eddubrotum sjá nokkrir vanir gyðjuna Gná ríða um loftið. Völuspá víkur að stríðinu og í Ynglinga sögu Snorra er sagt frá því á annan veg.
Samantekt: gervigreindardrög · óyfirfarið
