
Heimdall
HAYM-dat-lur [ˈheimtatlʏr̥] nútímaíslenska: Heimdallur ? framburður: drög
Heimdall · Heimdallur
guð
Vörður goðanna við enda regnbogabrúarinnar, sem heyrir grasið gróa og mun blása í hornið í ragnarökum.
Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið
Helstu atriði
- Hver
- Vörður goða, kallaður hvíti ás. Hann situr við himins enda og gætir brúarinnar fyrir bergrisum. Hann þarf minni svefn en fugl, sér hundrað rastir frá sér jafnt nótt sem dag og heyrir gras og ull vaxa. Gylfaginning 27
Bifröst - Ætt
- Níu meyjar, allar systur, báru hann að syni. Snorri kallar hann einnig son Óðins. Gylfaginning 27, Skáldskaparmál 23, Skáldskaparmál 15
Óðinn - Heimkynni
- Himinbjörg, við himins enda þar sem Bifröst nemur við himin; þar drekkur hann góðan mjöð í vistlegum sal sínum Gylfaginning 27, Gylfaginning 17, Grímnismál 13
Himinbjörg
Bifröst - Gripir
- Hornið Gjallarhorn; blástur þess heyrist í alla heima. Gylfaginning 27
Gjallarhorn - Reiðskjóti
- Hestur hans, Gulltoppur Gylfaginning 27, Skáldskaparmál 15
Gulltoppr - Önnur nöfn
- Hallinskíði og Gullintanni (tennur hans voru úr gulli) og Vindlér; í lausamálinu á undan Rígsþulu ferðast hann meðal manna og nefnir sig Ríg Gylfaginning 27, Skáldskaparmál 15, Rígsþula 1
Ríg - Örlög
- Í ragnarökum blæs hann í Gjallarhorn til að vekja goðin; síðan verða þeir Loki hvor öðrum að bana Gylfaginning 51, Völuspá 46
Loki
Gjallarhorn
Lestu sjálf(ur)
- Gylfaginning 27 — Heildarlýsing Snorra: níu mæður, gulltennur, eyru sem heyra grasið gróa.
- Völuspá 1 — Völvan ávarpar allt mannkyn sem „syni Heimdallar“.
- Skáldskaparmál 15 — Hann barðist við Loka um men Freyju, báðir í selslíki.
- Þrymskviða 15 — Hugmynd hans: að búa Þór sem brúði til að endurheimta hamarinn.
- Lokasenna 48 — Loki hæðist að honum: sífellt á verði, með aurugt bak.
Í sögunum
Rígur gengur meðal mannaGrímnir milli eldannaÞrymur stelur hamrinumDauði BaldursSenna Loka í veislu ÆgisRagnarök
Sagan í stuttu máli
Heimdallur er vörður goðanna, kallaður hvíti ás, borinn af níu mæðrum (Gylfaginning, 27. kafli; Skáldskaparmál, 15. og 23. kafli). Hann býr á Himinbjörgum við Bifröst, þarf minni svefn en fugl, sér hundrað rastir frá sér og heyrir gras gróa. Hestur hans heitir Gulltoppur og hann á Gjallarhorn; Snorri gefur honum einnig nöfnin Hallinskíði og Gullintanni.
Í ragnarökum blæs hann í Gjallarhorn til að vekja goðin (Völuspá 46; Gylfaginning, 51. kafli) og þeir Loki verða hvor öðrum að bana. Í Völuspá 1 er mannkynið kallað „synir Heimdallar“ og í Völuspá 27 er talað um horn hans (eða heyrn) sem fólgið er undir heimstrénu. Hann ræður til þess að búa Þór sem brúði í Þrymskviðu 15, ávítar Loka í Lokasennu 47-48, ríður til bálfarar Baldurs (vísa Úlfs Uggasonar, Skáldskaparmál, 9. kafli) og er talinn sami og Rígur í lausamáli Rígsþulu. Í kenningum er hann kallaður óvinur Loka og sá sem leitar mens Freyju.
Samantekt: gervigreindardrög · óyfirfarið
