
Njörðr
NYURR-dhur [ˈnjœrðʏr̥] nútímaíslenska: Njörður ? framburður: drög
Njord · Njörður
guð
Goð af vanaætt sem ásum var fengið að gísl; hann lægir vind og sjó og þoldi ekki úlfana á fjöllunum.
Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið
Helstu atriði
- Þekkt fyrir
- Hann ræður fyrir göngu vinds og stillir sjó og eld. Á hann er heitið til sjóferða, til dýraveiða og fiskveiða og til fjár. Gylfaginning 23
- Hver
- Ekki ása ættar. Hann ólst upp hjá vönum, sem fengu hann goðunum að gísl; í staðinn tóku þeir Hæni. Gylfaginning 23, Vafþrúðnismál 39, Lokasenna 35
Vanir
Hænir - Heimkynni
- Nóatún, bústaður hans á himni Gylfaginning 23, Grímnismál 16
Nóatún - Eiginkona
- Jötunmærin Skaði. Hún valdi hann eftir fótunum einum og vonaðist eftir Baldri. Hún gat ekki sofið við sjóinn fyrir máfunum, hann hafði óbeit á fjöllunum hennar og hún sneri aftur þangað. Skáldskaparmál 3, Gylfaginning 23, Skáldskaparmál 13
Skaði
Baldr - Börn
- Freyr og Freyja. Loki heldur því fram að Njörður hafi getið son sinn við eigin systur. Gylfaginning 24, Lokasenna 36
Freyr
Freyja
Loki - Örlög
- Þegar heimurinn ferst snýr hann aftur heim til vísra vana Vafþrúðnismál 39
Vanir
Lestu sjálf(ur)
- Gylfaginning 23 — Níu nætur á fjöllum: úlfaþytur í stað svanasöngs.
- Skáldskaparmál 3 — Skaði velur sér eiginmann með því að líta aðeins á fæturna.
- Lokasenna 34 — Loki hæðist að honum fyrir að hafa verið gísl; stolt svar Njarðar kemur í næsta erindi.
- Vafþrúðnismál 39 — Jötunn skýrir frá því hvaðan Njörður kom og hvert hann mun fara.
Í sögunum
Fyrsta stríðið: æsir og vanirSkaði velur sér mann eftir fótunumÓðinn og VafþrúðnirGrímnir milli eldannaFreyr og GerðurÞrymur stelur hamrinumSenna Loka í veislu ÆgisRagnarök
Sagan í stuttu máli
Njörður er goð af vanaætt og býr í Nóatúnum, faðir Freys og Freyju. Snorri lýsir honum svo að hann ráði fyrir göngu vinds og stilli sjó og eld, á hann skuli heita til sæfara og veiða, og hann sé svo auðugur að hann geti veitt mönnum auð (Gylfaginning, 23. kafli).
Hann kom til ása sem gísl frá vönum, í skiptum fyrir Hæni (Gylfaginning, 23. kafli; Vafþrúðnismál 38; Lokasenna 34-35). Í Grímnismálum 16 eru Nóatún nefnd sem salur hans. Hjónaband hans og jötunmeyjarinnar Skaða, sem valdi hann eftir fótunum, fór út um þúfur því að hún þoldi ekki sjóinn og hann ekki fjöllin (Gylfaginning, 23. kafli; Skáldskaparmál, 3. kafli). Í Lokasennu hæðist Loki að honum fyrir að vera gísl og segir að hann hafi getið Frey við systur sinni (36). Í 37. kafla Gylfaginningar er það Njörður sem sendir Skírni til að tala við hinn ástsjúka Frey, en í lausamáli Skírnismála er það hlutverk Skaða. Í 13. kafla Skáldskaparmála eru kenningar hans taldar upp. Nafn hans er einnig algengt stofnorð í kenningum skálda um hermann (Háttatal).
Samantekt: gervigreindardrög · óyfirfarið

