Jötunninn sem reisti borgarvegginn
Smiður bauð goðunum borgarvegg í skiptum fyrir Freyju, sólina og mánann. Goðin játuðu því og höfðu svo rangt við.
Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið
- Snemma á dögum goðanna, eftir að þau höfðu gert Miðgarð og Valhöll, kom smiður og bauðst til að reisa þeim borg á þremur misserum, svo trausta að hún héldi bergrisum og hrímþursum úti. Að launum vildi hann fá Freyju og sólina og mánann. Gylfaginning 42
- Æsir gengu að þessu en settu strangari skilmála: hann skyldi ljúka verkinu á einum vetri, án hjálpar nokkurs manns, ella fengi hann ekkert. Hann bað um að mega nota hest sinn, Svaðilfara, og Loki réð þeim að leyfa það. Gylfaginning 42
- Kaupið var bundið með vottum og mörgum eiðum, því að jötunninn þóttist ekki óhultur meðal ása ef Þór kæmi heim; Þór var þá í austurvegi að berja tröll. Hesturinn dró stór björg um nætur og vann tvöfalt á við smiðinn. Gylfaginning 42
- Þremur dögum fyrir sumar var veggurinn nærri kominn að borgarhliðinu. Goðin settust á dómstóla sína og spurðu hver hefði ráðið því að gefa Freyju og sólina og mánann. Öllum kom saman um að það hefði verið Loki, og þau hótuðu honum illum dauða. Loki varð hræddur og sór að hann skyldi sjá til þess að smiðurinn yrði af kaupinu. Gylfaginning 42
- Sama kvöld, þegar smiðurinn ók út eftir grjóti, hljóp meri út úr skógi og hneggjaði að Svaðilfara. Hesturinn sleit af sér reipin og elti hana alla nóttina, og smiðurinn elti hestinn. Daginn eftir dróst verkið aftur úr. Gylfaginning 42
- Þegar smiðurinn sá að hann myndi ekki ljúka verkinu færðist hann í jötunmóð. Nú vissu æsir að hann var bergrisi og þeir virtu eiða sína að vettugi. Þeir kölluðu á Þór, sem galt kaupið með hamrinum Mjölni og braut hauskúpu jötunsins. Gylfaginning 42
- Loki hafði verið með Svaðilfara, og nokkru síðar ól hann grátt folald með átta fætur. Það er Sleipnir, besti hestur með goðum og mönnum. Gylfaginning 42
- Snorri lýkur frásögninni á tveimur erindum úr Völuspá: goðin á rökstólum um það hver hefði blandað loftið lævi og gefið jötnum „Óðs mey“; eiðar og heit rofin; Þór einn sem laust, þrunginn af reiði. Gylfaginning 42, Völuspá 25, Völuspá 26
Þar sem heimildum ber ekki saman
Í Völuspá er hvorki smiður né hestur. Þar er aðeins ráðstefna goðanna um það hver hefði gefið jötnum „Óðs mey“, Þór sem lýstur í reiði og rofnir eiðar, og þessu er skipað beint á eftir stríðinu við vani (vsp-s24-26). Það er Snorri sem tengir erindin við smiðinn og fæðingu Sleipnis.
Lestu sjálf(ur)
- Gylfaginning 42 — Goðin snúast gegn Loka og neyða hann til að bæta fyrir eigin ráð.
- Gylfaginning 42 — Fæðing Sleipnis, í einni stuttri setningu.
- Völuspá 26 — Knöpp gerð Völuspár: rofnir eiðar og Þór einn.
Hver koma við sögu
Loki
Þórr
Freyja
Svaðilfari
Sleipnir
Mjöllnir
Sól
Máni
Miðgarðr
Valhöll
Hvers vegna hér í röðinni: Snorri setur söguna snemma í byggðarsögu goðanna, eftir að Miðgarður og Valhöll voru gerð; erindin úr Völuspá sem hann vitnar í koma beint á eftir fyrsta stríðinu.
