
Freyja
FRAY-ya [ˈfreiːja] ? framburður: drög
Freyja
gyðja
Ástargyðjan sem jötnar heimta sífellt að launum; hún grætur tárum úr rauðu gulli eftir horfinn eiginmann.
Mímir: gervigreindardrög · óyfirfarið
Helstu atriði
- Ætt
- Dóttir Njarðar, systir Freys; kona Óðs og móðir Hnossar Gylfaginning 24, Gylfaginning 35, Skáldskaparmál 28
Njörðr
Freyr
Óðr
Hnoss - Missir
- Óður, maður hennar, fór í langferðir. Hún grætur eftir honum og tár hennar eru rautt gull; þegar hún leitaði hans meðal ókunnra þjóða tók hún sér mörg nöfn: Mardöll, Hörn, Gefn, Sýr. Gylfaginning 35, Skáldskaparmál 44
Óðr - Heimkynni
- Fólkvangur, með hinum mikla sal hennar, Sessrúmni. Á hverjum degi kýs hún hálfan valinn; Óðinn á hinn helminginn. Gylfaginning 24, Grímnismál 14
Fólkvangr
Sessrúmnir
Óðinn - Gripir
- Menið Brísingamen, sem brast þegar hún fnæsti af reiði í Þrymskviðu, og valshamur eða fjaðurhamur, sem hún lánar Loka Gylfaginning 35, Þrymskviða 13, Skáldskaparmál 3, Þrymskviða 3
Brísingamen
Loki - Reiðskjóti
- Vagn sem tveir kettir draga. Í Hyndluljóðum fylgir henni gullinbursti göltur, Hildisvíni, sem dvergarnir Dáinn og Nabbi gerðu. Gýgurin Hyndla heldur því fram að Óttar, elskhugi Freyju, ríði með henni; Freyja svarar að þetta sé aðeins gölturinn hennar. Gylfaginning 24, Gylfaginning 49, Hyndluljóð 6, Hyndluljóð 7
Óttarr
Hyndla - Þekkt fyrir
- Jötnar girnast hana sífellt: smiðurinn sem reisir borg goðanna vill fá hana að launum, Þrymur vill aðeins skila hamri Þórs gegn henni, og Hrungnir ætlar drukkinn að hafa hana heim með sér Gylfaginning 42, Þrymskviða 8, Skáldskaparmál 24
Þrymr
Hrungnir
Lestu sjálf(ur)
- Þrymskviða 13 — Þegar henni er sagt að giftast jötni brestur men hennar af bræði.
- Gylfaginning 35 — Lýsing Snorra: Óður, Hnoss, gullin tár og mörg nöfn.
- Lokasenna 30 — Loki ber á hana sakir frammi fyrir öllum goðunum.
- Hyndluljóð 1 — Freyja vekur gýgina Hyndlu til að ríða með sér til Valhallar.
- Grímnismál 14 — Fólkvangur og hennar helmingur valsins.
Í sögunum
Jötunninn sem reisti borgarvegginnIðunn og jötunninn ÞjassiGrímnir milli eldannaÞór og HrungnirÞrymur stelur hamrinumFreyja, Hyndla og ÓttarDauði BaldursSenna Loka í veislu Ægis
Sagan í stuttu máli
Freyja er fremst gyðja meðal vana, dóttir Njarðar og systir Freys (Gylfaginning, 24. kafli). Hún er gift Óði og grætur hann tárum úr rauðu gulli; dóttir þeirra er Hnoss. Hún á menið Brísingamen og er einnig nefnd Mardöll, Hörn, Gefn og Sýr (Gylfaginning, 35. kafli). Höll hennar er Fólkvangur og hún á hálfan valinn en Óðinn hinn helminginn (Grímnismál 14; Gylfaginning, 24. kafli); hún ekur vagni sem kettir draga (Gylfaginning, 49. kafli).
Jötnar girnast hana: smiðurinn sem reisir borgarvegg Ásgarðs krefst hennar í laun (Gylfaginning, 42. kafli), og í Þrymskviðu vill jötunninn Þrymur því aðeins skila hamri Þórs að hún verði brúður hans. Hún lánar Loka fjaðurham sinn en neitar ráðahagnum reið, svo að Þór fer til Jötunheima dulbúinn sem hún. Í Lokasennu (29-32) sakar Loki hana um að hafa legið með öllum goðum og álfum, þar á meðal bróður sínum. Í Hyndluljóðum ríður hún með skjólstæðingi sínum Óttari, sem er í galtarlíki, til tröllkonunnar Hyndlu til að fræðast um ætt hans.
Samantekt: gervigreindardrög · óyfirfarið
Önnur nöfn
Gefn, Mardallar, Vanabrúðar, Vanabrúðr
Ekki í Eddunum
- Freyja eignaðist hálsmenið Brísingamen með því að sofa hjá dvergunum fjórum sem smíðuðu það. Hvað heimildirnar segja →
- Norrænir hermenn sem féllu í orrustu fóru allir til Valhallar, himnaríkis víkinganna. Hvað heimildirnar segja →
- Freyja og Frigg eru sama gyðjan undir tveimur nöfnum. Hvað heimildirnar segja →
