Nöfn

Hrafnar tveir sitja á öxlum honum ok segja í eyru honum öll tíðendi, þau er þeir sjá eða heyra. Þeir heita svá, Huginn ok Muninn.
Hrafnar tveir sitja á öxlum honum og segja í eyru honum öll tíðindi þau er þeir sjá eða heyra. Þeir heita svo: Huginn og Muninn.
Gylfaginning 38 · Netútgáfan 1997
Mynd: John Gerrard Keulemans, 1876 · almenningseign
Kort af heimunum

Hvert merki sýnir norræna nafnið og, smærra, enska nafnið. staður vera
Bakgrunnur © 2026 Grigory Sapunov, CC BY 4.0. Merkingar og staðsetning: Opin Edda, CC BY 4.0. Lýsingar: Opin Edda (enska ritstjórans; íslenskan er drög, óyfirfarin).
Tréð
- staður: Yggdrasill Yggdrasil Askurinn í miðjum heimi þar sem goðin halda dóma sína hvern dag; ræturnar þrjár ná til ása, hrímþursa og Niflheims. Gylfaginning 15.2 · Gylfaginning 15.4 · Grímnismál 31 · Völuspá 19
- vera: Veðrfölnir Vedrfölnir Örninn efst í askinum, margs vitandi, með haukinn Veðrfölni milli augna sér. Gylfaginning 16.2 · Grímnismál 32
- vera: Ratatoskr Ratatosk Íkorninn sem hleypur upp og niður askinn með öfundarorð milli arnarins og Níðhöggs. Gylfaginning 16.2 · Grímnismál 32
- vera: Dáinn Dain Fjórir hirtir renna í greinunum og bíta laufið: Dáinn, Dvalinn, Duneyrr og Duraþrór. Gylfaginning 16.2 · Grímnismál 33
- vera: Dvalinn Dvalin Annar hjörturinn af fjórum í askinum. Gylfaginning 16.2 · Grímnismál 33
- vera: Duneyrr Duneyr Þriðji hjörturinn af fjórum; sá fjórði, Duraþrór, er nefndur með honum. Gylfaginning 16.2 · Grímnismál 33
Uppi
- staður: Gimlé Gimle Salurinn á suðurenda himins, fegri en sólin, sem stendur þegar himinn og jörð eru liðin. Gylfaginning 17.2 · Gylfaginning 52.2
- staður: Andlangr · Víðbláinn Andlang · Vidblain Annar himinn suður og upp frá þessum, Andlangur, og sá þriðji þar fyrir ofan, Víðbláinn; þar stendur Gimlé. Gylfaginning 17.5
- staður: Álfheimr Alfheim Heimkynni ljósálfa, gefið Frey í tannfé. Gylfaginning 17.2 · Grímnismál 5
- staður: Ásgarðr Asgard Borg ásanna í miðjum heimi, með Glaðsheimi, Vingólfi og öðrum sölum. Gylfaginning 14.1 · Gylfaginning 14.2 · Gylfaginning 9.2
- staður: Valhöll Valhalla Höll Óðins í Glaðsheimi, þakin skjöldum, þar sem valdir vegnir menn sitja að veislu fram að ragnarökum. Grímnismál 8 · Gylfaginning 38.1 · Gylfaginning 2.1
- staður: Vanaheimr Vanaheim Heimkynni vana, þaðan sem Njörður kom til ása sem gísl. Vafþrúðnismál 39 · Gylfaginning 23.1
- staður: Urðarbrunnr Well of Urdr Brunnurinn undir rótinni sem nær til himins; nornirnar búa við hann og ausa askinn úr honum. Gylfaginning 15.6 · Gylfaginning 16.6
Miðjan
- staður: Bifröst Bifrost Brúin frá jörðu til himins, sem menn kalla regnboga; rauði liturinn er brennandi eldur. Gylfaginning 13.2 · Gylfaginning 13.4 · Gylfaginning 15.6
- staður: Miðgarðr Midgard Borgin kringum byggða jörð, gerð úr brám Ymis innan hrings úthafsins. Gylfaginning 8.8 · Gylfaginning 9.2
- vera: Miðgarðsormr Midgard Serpent Ormurinn sem kastað var í djúpa sæinn og óx uns hann liggur um öll lönd og bítur í sporð sér. Gylfaginning 34.2 · Gylfaginning 48.5
- staður: Jötunheimar Jotunheim Lönd jötna, utan Miðgarðs við sjávarströndina, í austri. Gylfaginning 8.8 · Gylfaginning 34.1
- staður: Útgarðr Utgard Ytri borgin þar sem Þór mætti Útgarða-Loka. Gylfaginning 46.2
Niðri
- staður: Svartálfaheimr Svartalfaheim Heimur svartálfa, dverganna, sem smíðuðu fjöturinn Gleipni. Gylfaginning 34.4 · Skáldskaparmál 46.3
- staður: Mímisbrunnr Mímir's Well Viskubrunnurinn undir rótinni sem nær til hrímþursa, þar sem Óðinn lagði auga sitt að veði. Gylfaginning 15.4
- staður: Hvergelmir Hvergelmir Uppsprettan í Niflheimi sem árnar renna úr; Níðhöggur nagar rótina fyrir ofan hana. Gylfaginning 4.4 · Gylfaginning 15.4
- vera: Níðhöggr Nidhogg Drekinn við Hvergelmi sem nagar rót asksins og sýgur hræ dauðra. Gylfaginning 16.2 · Völuspá 66
- staður: Niflheimr Niflheim Þokuheimurinn í norðri, gerður mörgum öldum fyrir jörðina; Hvergelmir er í honum miðjum. Gylfaginning 4.4 · Gylfaginning 34.2
- staður: Hel Hel Ríki hinna dauðu, innan Niflheims, sem Hel dóttir Loka ræður; níu nætur riðið norður og niður, yfir Gjallarbrú að hliðinu Helgrind. Gylfaginning 34.2 · Gylfaginning 3.6 · Gylfaginning 49.16
- staður: Gjallarbrú Gjallar Bridge Gulli þakta brúin yfir ána Gjöll á leiðinni til Heljar; mærin Móðguðr gætir hennar. Gylfaginning 49.16 · Gylfaginning 49.19
- staður: Gjöll Gjoll Áin næst Helgrindum; Gjallarbrú liggur yfir hana. Gylfaginning 4.4 · Gylfaginning 49.16
- staður: Niflhel Niflhel Dýpsti og myrkasti hluti Heljar, þangað sem vondir menn fara: „til Heljar og þaðan í Niflhel, niður í níunda heim“. Gylfaginning 3.6 · Vafþrúðnismál 43 · Baldrs draumar 2
- vera: Surtr Surt Eldjötunninn sem gætir Múspells og ríður fram með logandi sverð í ragnarökum. Gylfaginning 4.5 · Gylfaginning 51.10
- staður: Náströnd Nastrond Náströnd: salur fjarri sólu, ofinn úr ormahryggjum, þar sem meinsvarar og morðvargar vaða. Völuspá 38 · Gylfaginning 52.2
- staður: Múspell Muspelheim Bjarti, brennandi heimurinn í suðri, sem Surtur gætir með logandi sverði. Gylfaginning 4.5 · Gylfaginning 5.4 · Gylfaginning 51.5
Bústaðir goðanna (Grímnismál 4–17)
- staður: Glaðsheimr Gladsheim Ríki Óðins í Ásgarði, þar sem hásætin tólf standa og Valhöll gnæfir. Gylfaginning 14.2 · Grímnismál 8
- staður: Vingólf Vingolf Salur gyðjanna. Gylfaginning 14.2 · Gylfaginning 3.6
- staður: Bilskírnir Bilskirnir Höll Þórs í Þrúðvöngum, með fimm hundruð og fjörutíu gólfum. Gylfaginning 21.2
- staður: Breiðablik Breidablik Bústaður Baldurs, þar sem ekkert óhreint má vera. Gylfaginning 17.2 · Grímnismál 12
- staður: Himinbjörg Himinbjorg Bústaður Heimdallar við brúarsporðinn. Gylfaginning 17.2 · Grímnismál 13
- staður: Glitnir Glitnir Salur Forseta, með gullstólpum og silfurþaki. Gylfaginning 17.2 · Grímnismál 15
- staður: Valaskjálf Valaskjalf Silfurþakinn salur Óðins með hásætinu Hliðskjálf. Gylfaginning 17.2 · Grímnismál 6
- staður: Sökkvabekkr Sokkvabekk Bústaður Sögu, þar sem svalar unnir glymja. Gylfaginning 35.3 · Grímnismál 7
- staður: Þrymheimr Thrymheim Heimkynni Þjaza í fjöllunum, þar sem Skaði býr. Gylfaginning 23.1 · Grímnismál 11
- staður: Nóatún Noatun Bústaður Njarðar við sjóinn. Gylfaginning 23.1 · Grímnismál 16
- staður: Fólkvangr Folkvang Vellir Freyju, þar sem hún tekur hálfan val. Gylfaginning 24.1 · Grímnismál 14
Hvernig fyrri fræðimenn teiknuðu það

Heimsmynd norrænnar goðafræði, úr Henry Wheaton, History of the Northmen (1844). Skönnun British Library. Public domain Hnöttur með merkingum: Múspellsheimur efst, Ljósálfaheimur, Ásgarður með Glasi, Iðavelli og Himinbjörgum, Vanaheimur, Miðgarður með úthafinu og Útgarði, Jötunheimur, Helheimur, Niflheimur með Náströnd og Hvergelmi neðst.

Yggdrasil, The Mundane Tree, Oluf Olufsen Bagge, 1847 (úr ensku Snorra-Eddu 1847). Public domain Heimarnir raðaðir kringum tréð: örninn efst, ræturnar þrjár með brunnum sínum, Níðhöggur neðst.

Skálholtskortið, teiknað um 1590 af Sigurði Stefánssyni, í eftirriti Þórðar Þorlákssonar frá 1690 (Konunglega bókhlaðan í Kaupmannahöfn). Public domain Raunveruleg landafræði eins og norrænir menn sáu hana: Grænland, Helluland, Markland, Skrælingaland og Vínland í vestri, Risaland og Jötunheimar lengst í norðri.
